II SA/Kr 984/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 marca 2009 r., Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 marca 2009 roku Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skarżący S. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie tj. według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245), dlatego skarżącemu został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia w oparciu o aktualną sytuację finansową i odesłania do tut. Sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący S. C. w zakreślonym terminie uzupełnił brak formalny i przesłał do tut. Sądu wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z danych zawartych we wniosku wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z 1..-letnim synem W. Ich miesięczny dochód wynosi 909 zł i stanowi go pobierany przez skarżącego dodatek rodzinny w wysokości 64 zł i dodatek dla samotnie wychowującego dziecko w wysokości 170 zł oraz renta rodzinna po zmarłej matce pobierana przez jego syna w wysokości 675 zł brutto. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 44,25 m-. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy S. C. podniósł, iż jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa da zasiłku. Samotnie wychowuje syna, na którego pobiera zasiłki. Skarżący cierpi na nadciśnienie tętnicze, przerost prostaty oraz nadczynność tarczycy. Z powodu braku środków finansowych wykupuje tylko część lekarstw. Skarżący opłaca czynsz za mieszkanie w wysokości 369 zł, opłatę za gaz 126 zł . Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został on wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem nieruchomości, których jest właścicielem, jak również związanych z bieżącym utrzymaniem, wyjaśnienie dlaczego skarżący nie ujawnił we wniosku, iż jest właścicielem domu oraz działki położonej w B. oraz wyjaśnienie, czy posiada on jeszcze inne nieujawnione składniki majątkowe. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, iż nie jest uregulowany stan prawny budynków oraz działki, na której znajdują się zabudowania gospodarcze i dom drewniany z 19... roku. Od 1 marca 2005 roku toczy się postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego w celu sprostowania pomyłek urzędników, gdyż budynku nie było na mapach geodezyjnych. Budynek jest niezamieszkały, nie posiada podłączenia wody, ma jedynie podłączenie do sieci energetycznej. Do pisma skarżący załączył fakturę oraz dowód wpłaty opłaty za energię elektryczną. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Skarżący jest osobą bezrobotną. Od 12 lipca 2007 roku jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy (dowód: zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w O. z dnia [...] czerwca 2009 roku). Samotnie wychowuje 1..-letniego syna. Uzyskiwane w miesiącu środki z tytułu renty rodzinnej oraz zasiłków rodzinnego i dla osoby samotnie wychowującej dziecko z trudem wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący cierpi na liczne schorzenia, zmuszony jest zatem na zakup koniecznych leków. Nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).