II SA/Kr 986/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2014 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 maja 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala. W dniu [...] marca 2014 r. Z. S. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wniosek o legalizację i wydanie decyzji pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku: hala namiotowa przeznaczona na zaplecze techniczne zakładu górniczego na działce numer [...] w miejscowości G. gmina W. Do wniosku zostały dołączone oświadczenie o terminie zakończenia budowy, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, zaświadczenie wydane przez Burmistrza Miasta i Gminy w W. o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego objętej wnioskiem hali namiotowej, a także "Projekt budowlany hali warsztatowej stanowiącej zaplecze techniczne żwirowni wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną na działce nr [...] obr. G.". Wnioskodawca wskazał także, że przedmiotowy obiekt został wybudowany jako obiekt tymczasowy, niewymagający pozwolenia na budowę na podstawie zgłoszenia z dnia [...] października 2009 r. Nadto Starosta W. w piśmie z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] potwierdził fakt dokonania zgłoszenia zamiaru budowy tymczasowego obiektu budowlanego – hali namiotowej i brak wniesienia sprzeciwu. Jednocześnie poinformował, że prowadzi postępowanie w celu wyegzekwowania rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w/w obiektu tymczasowego i w związku z tym wydano postanowienie, na które zażalenie do Wojewody M. złożył Z. S. Wobec powyższych ustaleń PINB w W. w dniu [...] marca 2014 r. wydał postanowienie nr [...], znak: [...], którym na podstawie art. 61a kpa odmówił wszczęcia postępowania we wnioskowanej przez Z. S. sprawie dotyczącej legalizacji i wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku tj. hali namiotowej przeznaczonej na zaplecze techniczne zakładu górniczego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że możliwość legalizacji dotyczy jedynie obiektów wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia bądź pozwolenia, a w niniejszej sprawie inwestor dokonał zgłoszenia i spór dotyczy jedynie obowiązku rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce. Obiekt nie powstał zatem w wyniku samowoli i nie może podlegać legalizacji, stąd brak przedmiotu postępowania nadającego się do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Na powyższe postanowienie Z. S. złożył zażalenie, zarzucając, iż obowiązkiem organu było wszczęcie postępowania skoro żądanie pochodzi od inwestora, czyli strony postępowania, a wydane rozstrzygnięcie zawiera ocenę merytoryczną wniosku, co jest niedopuszczalne na tym etapie postępowania. Dalej skarżący wskazał, że brak rozbiórki tymczasowego obiektu stanowi samowolę budowlaną, co prowadzi do konieczności uzyskania pozwolenia na budowę i daje możliwość jego legalizacji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014r. znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 123 kpa oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na prawidłowa ocenę organu I instancji co do wystąpienia uzasadnionej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania ze względu na wybudowanie obiektu na podstawie zgłoszenia, a zatem nie wskutek samowoli. Nadto wg organu II instancji w stosunku do wnioskodawcy prowadzone jest postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce obiektu tymczasowego. W związku z tym sprawa pozostaje w toku przed Wojewodą M. Z uwagi na tę okoliczność nie jest możliwe wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie, w której jest już prowadzone postępowanie. Istotne znaczenie ma tożsamość obu spraw - obie sprawy dotyczą hali namiotowej przeznaczonej na zaplecze techniczne zakładu górniczego, a zarówno stan faktyczny jak i prawny są ze sobą tożsame. Nadto organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozpoznawania spraw z zakresu rozbiórki legalnie zgłoszonych obiektów tymczasowych. W przypadku, gdy inwestor wybudował na podstawie zgłoszenia tymczasowy obiekt budowlany to obowiązek rozbiórki takiego obiektu wynika bezpośrednio z przepisu prawa. W związku z powyższym znajdą zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i organem właściwym do żądania wykonania obowiązku rozbiórki jest organ administracji architektoniczne - budowlanej I instancji, który przyjął zgłoszenie o zamiarze budowy obiektu tymczasowego. Z. S. wniósł na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, zarzucając naruszenie art. 61a, art. 7 i 77, art. 124 § 2 kpa oraz art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 48 i 49 Prawa budowlanego, polegające na tym, że organ odwoławczy uznał za prawidłowe, iż organ I instancji zawarł w swoim rozstrzygnięciu stanowisko merytoryczne, po uprzednim przeprowadzeniu procesu myślowego charakterystycznego dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem organ I instancji wykroczył poza ratio legis art. 61a § 1 kpa, który wymaga jedynie formalnego postanowienia. Organ II instancji również pominął w uzasadnieniu swojego postanowienia ocenę, czy zachodzą okoliczności określone w art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 48 i 49 Prawa budowlanego i czy sprawa winna zakończyć się rozstrzygnięciem merytorycznym, polegającym na legalizacji obiektu budowlanego, co skutkuje naruszeniem prawa materialnego. Skarżący zakwestionował także odmowę wszczęcia ze względu na wskazaną przez organ II instancji tożsamość ze sprawą nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki tymczasowego obiektu lub przeniesienia w inne miejsce. W oparciu o podniesione zarzuty wniesiono o uchylenie rozstrzygnięć obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas przedstawioną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie, stąd skarga została oddalona. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 61a § 1 kpa - gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Pojęcia "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 kpa, ustawodawca nie definiuje wprost lecz orzecznictwo i doktryna wskazują, że należy przez to rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, w szczególności gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie, stąd brak jest podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania legalizacyjnego wydanego przez zaskarżone organy administracyjne. Skarżący wystąpił do organów nadzoru budowlanego o legalizację wybudowanego budynku w postaci tymczasowej hali namiotowej. Z wniosku, a także akt sprawy wynika, iż obiekt ten był tymczasowy, niewymagający pozwolenia na budowę i skarżący zachował procedurę zgłoszeniową m.in. dokonał w dniu [...] października 2009 r. zgłoszenia. Dodatkowo organ przyjmujący zgłoszenie tj. Starosta Wielicki w piśmie z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] potwierdził fakt dokonania zgłoszenia zamiaru budowy tymczasowego obiektu budowlanego – hali namiotowej i brak wniesienia przez siebie sprzeciwu. Powyższe oznacza, iż przedmiotowy obiekt nie powstał w postaci samowoli budowlanej, w przypadku której możliwa jest żądana przez Z. S. we wniosku z dnia [...] marca 2014r. legalizacja w oparciu o art. 49b ust. 1 i n. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013, poz 1409 ze zm.). Przepis ten wprost wskazuje, ze właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Dalej przepis wprowadza warunki legalizacyjne, które jednak odnoszą się do samowoli budowlanej. Skoro w sprawie przedmiotowego obiektu dokonano zgłoszenia, a właściwy organ nie zgłosił sprzeciwu, to nie występuje samowola i nie ma podstaw do dokonywania legalizacji. Wobec tego Sąd podziela zaprezentowane przez skarżone organy stanowisko, iż przyczyna przedmiotowa z art. 61a § 1 kpa co do odmowy wszczęcia postępowania jest oczywista i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Brak byłoby jakiejkolwiek logiki w działaniu organu, który miałby prowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśniające w niniejszej sprawie w której brak jest jakichkolwiek podstaw do zastosowania trybu legalizacyjnego. W tym kontekście uzasadnienie rozstrzygnięcia zarówno faktyczne jak i prawne spełnia wymogi zawarte w art. 124 § 1 i 2 kpa, stąd zarzuty zawarte w skardze odnoszące się do naruszenia tego przepisu nie zasługują na uwzględnienie. Istotą sporu była analiza przesłanki "innych uzasadnionych przyczyn" z art. 61a § 1 kpa i organy dokonały jej w sposób wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia. Niezasadne są także zarzuty skarżącego sprowadzające się do jego subiektywnego przekonania, iż w niniejszej sprawie zarówno zgłoszenie jak i dalsze czynności, w tym wniosek o legalizację miały na celu doprowadzenie do zgodności z prawem użytkowania przedmiotowej hali, która jest niezbędna do prowadzenia zakładu górniczego, stąd gotów byłby on do poniesienia kosztów procedury legalizacyjnej. Nie jest rzeczą organów czy to zgłoszeniowych czy także nadzoru budowlanego domyślanie się motywów oraz powodów podejmowanych czynności prawnych i faktycznych, lecz prawna ich ocena w oparciu o obowiązujące przepisy. Skoro zatem skarżący wystąpił ze zgłoszeniem i w oparciu o jego warunki, a zatem w sposób legalny wybudował przedmiotowy obiekt, to obecnie brak jest podstaw do jego legalizowania. Również pozostałe zarzuty skarżącego, wobec powyżej wskazanych podstaw do odmowy wszczęcia postępowania legalizacyjnego, nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonych postanowień. Mając powyższe na uwadze, Sąd, w oparciu art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.