II SA/Kr 988/13

PostanowienieWSA w Krakowie2014-07-07

Skład orzekający: Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jeśli tak, to jakie kryteria oceny jej sytuacji finansowej stosuje sąd?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej wymaga wykazania, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analizując sytuację finansową wnioskodawcy, Sąd uznał, że jego dochody, przy uwzględnieniu wydatków na leki i utrzymanie, pozwalają na wygospodarowanie środków na pokrycie wpisu od skargi kasacyjnej, co wyklucza całkowite zwolnienie od kosztów. Jednocześnie, ze względu na podeszły wiek, stan zdrowia i brak możliwości szybkiego zgromadzenia środków na profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
J. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, wskazując na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Wnioskodawca wraz z żoną osiąga miesięczny dochód w wysokości ok. 2844 zł, z czego znaczną część wydaje na leki i utrzymanie. Po analizie dokumentacji, referendarz sądowy oddalił wniosek, jednak J. P. wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. Ustanowiono dla J. P. pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. oddalić wniosek J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla J. P. pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.. Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2014 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF J. P. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego. We wniosku oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – R. P.. Ich miesięczny dochód wynosi 2.844 zł i stanowi go świadczenie emerytalne wnioskodawcy w wysokości 1.644 zł oraz świadczenie rentowe żony w wysokości 1.200 zł. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomości. Mieszka w domu stanowiącym własność syna, na zasadzie dożywotniego użytkowania. W uzasadnieniu wniosku J. P. podał, że jest w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, gdyż jest w podeszłym wieku z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Ciężko choruje na schorzenia laryngologiczne i kardiologiczne. Żona wnioskodawcy również choruje na schorzenia kardiologiczne. Według oświadczenia wnioskodawca na leczenie wydaje 500 zł, na żywność i opłaty 700 zł. Po wezwaniu o przedstawienie dalszych informacji i dokumentów wnioskodawca w piśmie z dnia z dnia 21 maja 2014 r. wyjaśnił, że mieszkanie, które obecnie zajmuje stanowi własność syna P. P.. Wnioskodawca partycypuje w kosztach jego utrzymania kwotą 500 zł. Na żywność i leki wydaje wspólnie z żoną 1.000 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie jest właścicielem "P" oraz "A", nie zna takiego podmiotu. Nie posiada rachunku bankowego, emerytura doręczana jest pocztą. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma dołączona została dokumentacja medyczna tj. wypis z treści orzeczenia lekarza ZUS dotyczący J. P. z dnia 16 lipca 1998 r., karta informacyjna z leczenia szpitalnego J. P. z dnia 23 grudnia 2010 r., karta leczenia szpitalnego R. P. z dnia 29 stycznia 2008 r., karta informacyjna z leczenia szpitalnego R. P. z 9 stycznia 2009 r., karta leczenia szpitalnego J. P. z 4 maja 1998 r., z dnia 16 października 1998 r. oraz z dnia 29 stycznia 2008 r. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2014 r. referendarz sądowy oddalił wniosek J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W sprzeciwie wniesionym od ww. postanowienia J. P. podniósł, że ze względu na podeszły wiek, ciężki stan zdrowia, nieporadność oraz orzeczoną niezdolność do samodzielnej egzystencji wymaga stałej opieki i pomocy w czynnościach życiowych. Zaznaczył, że kwota dochodu wykazana we wniosku uwzględnia także otrzymywany dodatek pielęgnacyjny oraz, że jest to kwota brutto. Wnioskodawca podkreślił, że pozostaje bez majątku ruchomego i nieruchomego, a więc nie ma innych możliwości uzyskania dodatkowego dochodu niż tylko ze świadczenia emerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do odrzucenia sprzeciwu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w podlega rozpoznaniu przez Sąd. W przedmiotowej sprawie skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, a więc przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści art. 246 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że warunkiem przyznania prawa pomocy jest, by osoba, która się o to ubiega, wykazała, że spełnia ustawowe wymogi do zastosowania wobec niej wyjątku od ogólnej zasady określonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W oparciu o złożone przez wnioskodawcę na urzędowym formularzu oświadczenie, uzupełnione przedłożoną przy dalszych pismach dokumentacją, Sąd stwierdził, że wniosek J. P. zasługuje na częściowe uwzględnienie. Z przedstawionych przez wnioskodawcę kserokopii odcinków świadczenia emerytalnego wynika, że na miesięczny dochód J. P. składa się jego świadczenie emerytalne w wysokości 1581, 50 zł oraz świadczenie rentowe żony w wysokości 1263,22 zł. Z kolei z dołączonych kserokopii faktur wynika, że w miesiącu czerwcu wnioskodawca wydał na leki w sumie kwotę 843,03 zł. Z przedłożonej przez wnioskodawcę dokumentacji leczenia szpitalnego wynika nadto, że zarówno wnioskodawca jak i jego żona wymagają stałego leczenia. Oceniając uzyskiwane przez wnioskodawcę dochody i ponoszone przez niego wydatki, Sąd stwierdził, że sytuacja finansowa J. P. uzasadnia przyznanie mu pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego, natomiast brak jest podstaw do zwolnienia go również od kosztów sądowych, w szczególności, iż na obecnym etapie postępowania wnioskodawca, w sytuacji wniesienia skargi kasacyjnej, będzie zobowiązany do uiszczenia połowy wpisu od skargi, co w niniejszej sprawie stanowić będzie kwotę 250 zł. O ile uzyskiwany przez wnioskodawcę dochód, przy uwzględnieniu kosztów utrzymania i wydatków ponoszonych na leki pozwala J. P. w ocenie Sądu wygospodarować środki pieniężne na pokrycie przedmiotowego wpisu bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, to wysokość tego dochodu nie zapewnia jednak, w ocenie Sądu obiektywnej możliwości poczynienia w krótkim okresie czasu oszczędności celem opłacenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, które to koszty zastępstwa procesowego są znacznie wyższe niż wskazany wpis od skargi kasacyjnej. Prezentując powyższe stanowisko Sąd wziął pod uwagę także fakt, iż jak wynika z przedłożonych dokumentów wnioskodawca jest osobą w podeszłym wieku, z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło