II SA/Kr 989/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. D. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. D. i S. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę p o s t a n a w i a I) zwolnić K. D. od kosztów sądowych w 1/2 części, a w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić; II) ustanowić dla K. D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; W dniu [...] grudnia 2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. D., na urzędowym formularzu PPF, o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. D. i S. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca K. D. jest osobą samotną, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącej jest renta w wysokości 524 zł. W skład majątku K. D. wchodzi dom drewniany pokryty blachą, składający się z części mieszkalnej (pokój z kuchnią wielkości około 40 m-), stodoły i obory, nieruchomość rolna wielkości 3,46 ha oraz las wielkości 0,26 ha. Skarżąca dysponuje oszczędnościami w wysokości 1.500 zł - 3.000 zł. Nie deklaruje natomiast posiadania przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że jest osobą niepełnosprawną (orzeczenie o niepełnosprawności [...]), schorowaną. Cierpi na psychozę schizoafektywną oraz rozsianą gruźlicę płuc. Pozostawała w leczeniu szpitalnym zamkniętym. Skarżąca jest rencistką drugiej grupy. Korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej. Nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek koniecznego utrzymania, o którym we wskazanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie rentowe w wysokości 524 zł. Skarżąca jest osobą schorowaną, pozostającą w stałym leczeniu, cierpiącą na psychozę schizoafektywną oraz rozsianą gruźlicę płuc. Specyfika schorzeń, na które cierpi skarżąca wiąże się z koniecznością ponoszenia wydatków na konieczne leczenie. Z przyczyn zdrowotnych skarżąca nie jest w stanie samodzielnie występować przed sądem. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający przychylił się do wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata z urzędu oraz zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w połowie. Wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w całości nie mógł zostać uwzględniony. Oprócz świadczenia rentowego w niewielkiej wysokości skarżąca dysponuje bowiem oszczędnościami w wysokości 1.500 zł - 3.000 zł. Zgromadzone oszczędności pozwolą bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącej pokryć część kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu sądowego od wniesionej skargi, którego wysokość, po uwzględnieniu częściowego zwolnienia, wyniosłaby 250 zł. Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżąca, przysługuje osobom, które nie mają jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku). Skarżąca do osób takich nie należy, posiada bowiem oszczędności, których część może przeznaczyć na koszty zainicjowanego postępowania sądowego. Dodatkowo dysponuje ona majątkiem o znacznej wartości w postaci gospodarstwa rolnego wielkości 3,46 ha oraz lasu wielkości 0,26 ha. Posiadane składniki majątku mogą stanowić źródło pozyskania środków pieniężnych, np. poprzez ich wydzierżawienie. Nie można pominąć także faktu, iż wyłożenie przez skarżącą części kosztów sądowych jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi będzie skarżącej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).