II SA/Kr 989/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Małgorzata Brachel -Ziaja WSA Mariusz Kotulski (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2009 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 kwietnia 2009r., nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skargę oddala Na wniosek Z.S. z dnia [....].09.2008r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] w K. , wszczął postępowanie administracyjne w sprawie złego stanu technicznego komina, który jest wspólny do odprowadzenia spalin z pieca kaflowego w poziomie parteru budynku mieszkalnego nr [....] i kotłowni w poziomie piwnic budynku nr [....] w W. W wyniku kontroli ustalono, że budynek mieszkalny nr [....] i [....] składa się w dwóch części połączonych dwoma wspólnymi ścianami. Wcześniej był to jeden budynek mieszkalny, który został podzielony pomiędzy dwie rodziny. Budynek nie posiada podziału fizycznego i stanowi jedną całość. Współwłaścicielami budynku są A.O. i J.O. w udziale wynoszącym - części i Z.S. w udziale wynoszącym - części. PINB stwierdził, że komin, który jest wspólny dla odprowadzenia spalin z pieca kaflowego w poziomie parteru budynku mieszkalnego nr [....] i kotłowni w poziomie piwnic budynku nr [....] w W. , znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi. Komin ten posiada tylko jeden przewód spalinowy. Czapka kominowa jest popękana, widoczne są ubytki cegły w części ponaddachowej komina oraz widoczne szczeliny pomiędzy cegłami. W pomieszczeniu użytkowanym przez T.S. , gdzie znajduje się piec kaflowy, stwierdzono zapach spalenizny świadczący o przedostawaniu się zapachu z wewnętrznej części komina poprzez powstałe nieszczelności. Są one wynikiem zabudowy rur kwasoodpornych do przewodu kominowego przez J.O. . W wyniku prac rozbiórkowych ściany komina w celu zabudowy w/w rur powstała nieszczelność w pomieszczeniu T.S. pomiędzy rurą odprowadzającą spaliny z pieca kaflowego a ścianą (połączenie wykonane za pomocą gliny). Organ I instancji decyzją nr [....] z dnia 12.11.2008r., orzekając na podstawie art.80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 oraz art.81 ust. 1 i art. 66 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 158 poz. 1118 z późn. zm.), a także na podstawie art. 104 i 108 i art. 10 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) zakazał Z.S. (właścicielowi nieruchomości zabudowanej budynkiem nr .....) oraz A.O. i J.O. (współwłaścicielom nieruchomości zabudowanej budynkiem nr ....), użytkowania wspólnego komina (służącego do odprowadzenia spalin z pieca kaflowego w poziomie parteru budynku mieszkalnego nr [....] i kotłowni w poziomie piwnic budynku nr [....] w W. )j aż do czasu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego. Decyzją powyższą nakazano także usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez: wykonanie prawidłowego podłączenia urządzeń grzewczych do przewodu dymowego komina znajdującego się we wspólnej ścianie budynków nr [....] i nr [....] , udrożnienie i prawidłowe uszczelnienie przewodu dymowego komina, gwarantujące prawidłową pracę urządzeń grzewczych, przedłożenie w Inspektoracie aktualnego protokółu z przeglądu przewodów dymowych przedmiotowego komina stwierdzającego prawidłowość podłączenia urządzeń grzewczych, drożności i szczelności przewodów dymowych, wykonanego przez uprawnionego mistrza kominiarskiego. Niniejszej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 108 k.p.a., ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego, oraz zabezpieczenie mienia. W dniu [....] .11.2008r A.O. przedłożyła w PINB opinię nr [....] Spółdzielni Pracy Kominiarzy w S. , z której wynika, że do przewodu dymowego, który był zniszczony wewnątrz i ponad dachem podłączone były, wbrew przepisom, dwa piec: piec c.o. węglowy w piwnicy oraz z sąsiedniego mieszkania ogrzewczy piec kaflowy. Przewód został przebudowany na całej długości i wyposażony w rurę ceramiczną o średnicy 150 mm. W piwnicy podłączono doń piec c.o. węglowy. W pomieszczeniu piwnicy brak wentylacji grawitacyjnej, jest tam jedynie wentylacja nawiewna /okienko/. Piec kaflowy został całkowicie odcięty od przewodu i nie może być eksploatowany. Od opisanej decyzji organu I instancji odwołanie wniósł Z.S. , wnosząc o "unieważnienie decyzji", bowiem w jego ocenie nie przedstawia ona wszystkich faktów związanych z uszkodzeniem komina, a ponadto "efektem tej decyzji jest ukaranie zarówno sprawcy jak i osoby poszkodowanej". Z treści odwołania wynika, że do uszkodzenia komina doszło na skutek prac budowlanych prowadzonych bez zezwolenia przez J.O. W kolejnym piśmie z [....] 12.2008r. Z.S. poinformował, że J.O. zobowiązał się naprawić wszelkie szkody wywołane prowadzonymi pracami przy przedmiotowym kominie. Z.S. wskazał, iż zamurowanie wlotu do komina z pieca w części domu, którą zajmuje T.S. , pozbawiło ją możliwości korzystania z komina, a tym samym ogrzewania piecem kaflowym. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 9.04.2009r., nr [....] na podstawie art. 104 i 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1,2 i 3 i ust.2 w zw. z art.80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 158 poz. 1118 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej rozstrzygnięcia (w ten sposób, że w miejsce słów "art. 66 ust. 1 i 2" wpisano słowa "art. 66 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz ust. 2" oraz usunięto wyrazy:"108 i 10 § 2" ), utrzymując ją w mocy w pozostałym zakresie. Organ odwoławczy uznał, iż decyzja organu I instancji wydana została prawidło, jednak konieczne było wskazanie poprawnej podstawy prawnej. Rozstrzygnięcie to uwzględnia zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w sposób i zakresie określonym w stosownej ekspertyzie technicznej oraz na podstawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących warunków użytkowania obiektów. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie, jak wynika z niekwestionowanego przez strony stanu faktycznego zachodzą przesłanki wskazane w art. 66 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 Prawa Budowlanego, dlatego w części wskazującej podstawę prawną należało wskazać te właśnie punkty. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego (czyli przy stwierdzeniu, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku), podlega natychmiastowemu wykonaniu. Oznacza to, że decyzja nieostateczna, wydana w I instancji wywołuje bezpośrednie skutki prawne, a wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. Skoro natychmiastowa wykonalność wynika z treści art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego, to nie ma potrzeby orzekania tego rygoru na podstawie art. 108 k.p.a., ani wskazywania w podstawie prawnej decyzji art. 108 k.p.a., jak to uczynił organ I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II stwierdził, iż organ nadzoru budowlanego zobligowany był, na gruncie obowiązującego prawa, wydać stosowną decyzję administracyjną, skierowaną do właściciela obiektu budowlanego lub współwłaścicieli (jeżeli obiekt stanowi współwłasność), nie kierując się przy tym wielkością udziałów we współwłasności. Sprawy ewentualnego rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości nie należą do sfery spraw administracyjnych i nie mają wpływu na orzeczenie administracyjne. Wskazano również, iż organ administracyjny nie był upoważniony do rozstrzygania, któremu ze współwłaścicieli przysługuje prawo do korzystania z przewodu kominowego. W stanie faktycznym korzystanie przez wszystkich współwłaścicieli jest niemożliwe, albowiem nie mogą być do jednego przewodu podłączone jednocześnie piec c.o. węglowy (w piwnicy) i piec kaflowy (na parterze), a to ze względu na bezpieczeństwo, zdrowie i życie ludzi. Zgodnie z obowiązująca regulacją prawną w przedmiotowym stanie faktycznym organ nadzoru budowlanego zobligowany był do nałożenia na właścicieli budynku obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Zgodnie bowiem z art. 61 ustawy Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust.2 cytowanej ustawy, tj. między innymi utrzymywać w należytym stanie technicznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Organ odwoławczy uznał także, iż w uzasadnieniu decyzji PINB dla powiatu [....] w K. prawidłowo wskazał podstawy odstąpienia od wymogów z art. 10 § 1 k.p.a. Te odstępstwa od zasad ogólnych postępowania mają służyć sprawniejszemu wykonywaniu działań o charakterze prewencyjnym, zapobiegającym powstaniu uszczerbku w wartościach chronionych prawem, takich jak życie lub zdrowie ludzi, bezpieczeństwo mienia i ochrona środowiska. Art. 10 § 2 k.p.a. jest tu podstawą odstąpienia od wymogów gwarancji proceduralnych z art. 10 § 1 k.p.a., ale nie stanowi podstawy wydania samej decyzji, stąd to uchybienie formalne w treści decyzji zostało zmienione przez organ odwoławczy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Z.S. wnosząc o jej unieważnienie. Skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem, zarzucając organom administracyjnym, iż doprowadziły do działania na korzyść współwłaścicieli obiektu tj. A.O. i J.O. , którzy wcześniej nie użytkowali spornego komina, a którym wydano zezwolenie na podłączenie do niego swojego pieca. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż J.O. zamurował wylot z komina do pieca w mieszkaniu użytkowanym przez matkę skarżącego -T.S . Skarżący wskazał, że nie jest to jedyny przykład bezprawnego działania J.O. , który wraz ze swoimi rodzicami ciągle atakuje i szykanuje jego matkę. Orzekającym w sprawie organom administracyjnym zarzucono błędne zastosowanie przepisów prawa budowlanego oraz naruszenie praw skarżącego jako strony niniejszego postępowania. Skarżący wskazał również na przewlekłość postępowania toczącego się przed organem II instancji (4, 5 miesiąca). Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 póz. 1269 z póź. zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./, zgodnie z którym - w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo /pkt 1/, jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku albo /pkt 2/ jest w nieodpowiednim stanie technicznym /pkt 3/ - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W decyzji tej zakazano użytkowania obiektu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Powołany powyżej przepis umieszczony jest w rozdziale 6 ustawy - Prawo budowlane, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", gdzie zgodnie z art. 61 właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Ten ostatni stanowi zaś, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Skoro konkretny przepis Prawa budowlanego pozwala na nałożenie obowiązków naprawczych na właściciela obiektu budowlanego bądź jego zarządcę, to nie można zarzucić skutecznie, iż decyzja adresowana do skarżącego - właściciela w/w nieruchomości narusza prawo i jest skierowana do niewłaściwego adresata. Innego wyboru /uprawnienia/ adresata przedmiotowej decyzji organ nie posiada - dla przedmiotowej nieruchomości nie został ustanowiony odrębny zarządca. Jak wynika z akt sprawy oraz z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie dom nr [....] i dom nr [....] stojące na działkach nr [....] i [....] w W. nie stanowią odrębnej własności, gdyż nie została zniesiona współwłasność nieruchomości. Współwłaścicielami tej nieruchomości i stojących na niej budynków są A.O. (udział 3/8), J.O. (udział 3/8) i Z.S. (udział -). Zgodnie z wyżej cytowanym przepisem to na właścicielach (współwłaścicielach) budynku spoczywa obowiązek utrzymywania ich w należytym stanie technicznym. Nie budzą wątpliwości Sądu ustalenia co do stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji. Stan techniczny komina, który ciągnie się z piwnic budynku nr [....] przez parter, piętro, poddasze, aż ponad dach wskutek i posiada jeden przewód kominowy w wyniku robót budowlanych prowadzonych przez J.C. znacznie się pogorszył. Co więcej doprowadziło to do rozszczelnień, które realnie zagrażają życiu i zdrowiu mieszkańców. Zatem w sytuacji gdy bezspornie zostały stwierdzone nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego komina, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do natychmiastowej interwencji oraz nałożenia stosownych zakazów i obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości na właścicieli (współwłaścicieli) tego obiektu, w tym na skarżącego. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż kwestia wzajemnych roszczeń miedzy współwłaścicielami, dotyczących stopnia przyczynienia się do stwierdzonych nieprawidłowości oraz rozstrzygnięcie, który ze współwłaścicieli ma prawo korzystać z przewodu kominowego, nie jest objęte kognicją sądów (organów) administracyjnych, lecz należy do właściwości sądu powszechnego. To do sądu powszechnego skarżący powinien zwrócić się o zniesienie współwłasności, ochronę posiadania, zakaz naruszania korzystania z przewodu kominowego, o zwrot poniesionych nakładów od osób, które przyczyniły się wskutek robót budowlanych do powstania szkody itp. Przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego było usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, a nie zezwolenie na roboty budowlane, czy też zezwolenie na podłączenie do komina pieca J.O. i zamurowanie wylotu do tego komina z pieca znajdującego się w budynku nr [....] (jak sugeruje się w skardze). Kwestie te mogą być przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych. Tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego było stwierdzenie stanu technicznego budynku lub jego części oraz uznanie czy może on zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym. W tym kontekście zarzuty skarżącego nie znajdują uzasadnienia. Podkreślić należy, iż nakazano usunięcie nieprawidłowości poprzez m.in. wykonanie prawidłowego podłączenia urządzeń grzewczych do przewodu dymowego komina znajdującego się we wspólnej ścianie oraz udrożnienie i prawidłowe uszczelnienie przewodu dymowego komina gwarantujące prawidłową pracę urządzeń grzewczych zarówno w budynku nr [....] jak i nr [....] , a nie tylko w jednym z tych budynków. Podzielając wskazany w skardze zarzut Sąd zwrócił uwagę na nieuzasadnioną przewlekłość postępowania i niezachowanie przez organ odwoławczy terminów z art. 35 k.p.a., poprzez naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. polegające na przekroczeniu ustawowego terminu załatwienia sprawy w trybie odwoławczym. Z akt sprawy wynika, że odwołanie od decyzji organu I instancji wpłynęło do tego organu w dniu 3.12.2008r., a akta sprawy wraz z odwołaniem zostały przekazane organowi II instancji w dniu 22.12.2008r. Zaskarżoną decyzję podjęto w dniu 9.04.2009r., a nadano w urzędzie pocztowym w dniu 16.04.2009r. Z powyższego wynika, że rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II naruszył art. 35 § 3 k.p.a. bowiem załatwił sprawę przez wydanie decyzji w terminie blisko czterech miesięcy od daty doręczenia odwołania temu organowi. Dodać należy, że termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy (art. 133 k.p.a.) do organu odwoławczego. Termin, o jakim mowa w art. 35 § 3 k.p.a., to okres przeznaczony na czynności postępowania tylko organu odwoławczego. Nie wlicza się do niego czasu trwania czynności organu I instancji, za pośrednictwem którego odwołanie jest wnoszone. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 8 wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2006, s. 281). Analiza akt sprawy prowadzi ponadto do wniosku, iż [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wbrew dyspozycji art. 36 k.p.a. nie zawiadomił stron postępowania podając przyczyny zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Nie podjęto również żadnych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu rozstrzygnięcia. Fakt przewlekłości postępowania może wprawdzie rzutować na odpowiedzialność pracownika, który sprawy nie załatwił w terminie (art. 38 k.p.a.), nie miał on jednak w niniejszej sprawie wpływu na treść rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy administracyjnej, ani też we wskazanej wyżej argumentacji skarżącego podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.