II SA/Kr 99/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-02-12

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Niskie dochody w stosunku do ponoszonych wydatków, brak oszczędności oraz stan zdrowia wymagający ponoszenia kosztów leczenia, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ciężar dowodu spoczywa na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy (M.S. i J.W.) złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w związku ze skargą na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o zawieszeniu postępowania. Skarżący przedstawili swoje dochody, wydatki, stan zdrowia oraz sytuację rodzinną, argumentując niemożność poniesienia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
I) zwolniono M.S. od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla M.S. adwokata; III) zwolniono J.W. od kosztów sądowych; IV) ustanowiono dla J.W. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.S. , J.W. i S.W. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 listopada 2009 r. Nr: [....] w przedmiocie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a I) zwolnić M.S. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla M.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. P O S T A N O W I E N I E Dnia 12 lutego 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.S. , J.W. i S.W. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 listopada 2009 r. Nr: [....] w przedmiocie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a III) zwolnić J.W. od kosztów sądowych; IV) ustanowić dla J.W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 listopada 2009 r. Nr: [....] w przedmiocie zawieszenia postępowania skarżąca J.W. złożyła, na urzędowym formularzu "PPF", wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jej rzecz adwokata z urzędu. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem B.B. oraz czterema córkami: 20-letnią [....] , 19-letnią [....] , 19-letnią [....] i 17-letnią [....] . Ich miesięczny dochód wynosi [....] zł i stanowi go dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą i wynagrodzenie za pracę jej męża w wysokości [....] zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni 108 m² oraz 1900 m² działki (podwórko i ogródek). Skarżąca, ani członkowie jej rodziny, nie dysponują oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi. Córki pozostają na utrzymaniu rodziców. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jest nauczycielką języka angielskiego i rosyjskiego. W dniu [....] 2009 roku została zwolniona z pracy w Szkole [....] w R. O października 2009 roku naucza języka angielskiego w przedszkolu w R. w ramach działalności gospodarczej. Dochody brutto wnioskodawczyni z tego tytułu wynoszą 800 zł, z czego musi ona opłacić składki w ZUS w T. w wysokości 350 zł miesięcznie. Dochód netto skarżącej wynosi 450 zł, a jej męża [....] zł (łącznie ....zł). Na konieczne wydatki rodziny składają się: energia elektryczna 300 zł, gaz i opał 350 zł, wywóz szamba 150 zł, internet 50 zł, telefon 50 zł, podatek 62 zł, dojazd męża do pracy 180 zł, dojazd córek do szkół [....] zł (?). W związku ze zwolnieniem skarżącej z pracy w szkole znacznie pogorszyła się sytuacja rodziny, gdyż dochody zmniejszyły się o niemal 1.000 zł miesięcznie. Skarżąca nie mogła zakupić podręczników dla uczących się córek, z których trzy zdają maturę w 2010 roku. Najstarsza córka ubiega się o przyjęcie do Akademii [....]. Wnioskodawczyni podniosła, iż w roku 2006 składała w tut. sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy w innej sprawie i został on uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zarówno skarżąca, jak i jej mąż uzyskują wprawdzie stałe miesięczne dochody, których wysokość netto wynosi [....] zł, jednakże dochody te przypadają na sześciosobową rodzinę (dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi 358,33 zł). Małżonkowie B. mają na utrzymaniu cztery uczące się córki, które nie uzyskują jeszcze własnych dochodów. Uzyskiwane dochody wystarczają zatem jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych członków rodziny. Skarżąca nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na jej rzecz adwokata z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). U Z A S A D N I E N I E W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 listopada 2009 r. Nr: [....] w przedmiocie zawieszenia postępowania skarżący M.S. złożył, na urzędowym formularzu "PPF", wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M.S. Ich miesięczny dochód wynosi [....] zł i stanowi go renta inwalidzka skarżącego w wysokości [....] zł i renta jego żony w wysokości [....] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 110 m² oraz nieruchomość rolna o areale 2,52 ha. Skarżący nie dysponuje zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi, prócz skromnych mebli w domu. Żona wnioskodawcy nie dysponuje żadnym majątkiem, ani cennymi przedmiotami. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jest inwalidą II grupy całkowicie niezdolnym do pracy. Nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych ze względu na niskie dochody. Miesięczne konieczne wydatki małżonków Szara przedstawiają się następująco: stałe lekarstwa dla M.S. 320 zł, dojazd na rehabilitację 200 zł, stałe leki żony skarżącego 300 zł i koszty jej rehabilitacji 200 zł, opał 316 zł, energia elektryczna 126 zł, gaz 180 zł, ubezpieczenie 100 zł, telefon 86 zł. Łączna wysokość ponoszonych wydatków wynosi [....] zł. Na utrzymanie pozostaje zatem kwota 84,26 zł. Gospodarstwo rolne skarżącego nie przynosi żadnego dochodu ze względu na stan zdrowia skarżącego i jego całkowitą niezdolność do pracy. Zostało ono przekazane w użytkowanie krewnym w zamian za opłacanie przez nich podatku rolnego i dostarczanie skarżącemu ziemniaków. Skarżący posiada jedną krowę. Otrzymywane mleko i ziemniaki pozwalają wnioskodawcy i jego żonie przeżyć. Do wniosku skarżący załączył pięć kart informacyjnych leczenia szpitalnego swojego i zony potwierdzających stan ich zdrowia. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Za taką decyzją przemawiały wykazane przez skarżącego niewielkie dochody w stosunku do wysokości ponoszonych wydatków, brak jakichkolwiek oszczędności oraz stan zdrowia pociągający za sobą konieczność ponoszenia wydatków na leczenie. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego oraz jego żony są świadczenia rentowe z ZUS. Skarżący pobiera rentę inwalidzką w wysokości [....] zł, zaś jego żona w wysokości [....] zł. Łączne dochody małżonków S. wynoszą zatem [....] zł. Ze względu na stan zdrowia ponad połowa wysokości tych świadczeń przeznaczana jest na konieczne leczenie i rehabilitację skarżącego oraz jego małżonki. Pozostała część dochodów wystarcza jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb utrzymania rodziny – skarżący nie ma zatem możliwości poczynienia z nich jakichkolwiek oszczędności. Skarżący jest inwalidą II grupy całkowicie niezdolnym do pracy, dlatego nie jest w stanie własną pracą "dorobić" do renty. Nieruchomość rolna, której jest właścicielem, została zatem przekazana do użytkowania krewnym, w zamian za płody rolne i opłacanie podatków. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na jego rzecz adwokata z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło