II SA/Kr 991/10
WyrokWSA w Krakowie2010-11-19
Skład orzekający: Jan Zimmermann, Małgorzata Brachel-Ziaja, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna z 1964 r. dotycząca przekazania nieruchomości może zostać stwierdzona za nieważną z powodu braku zgody spółdzielni będącej właścicielem działki oraz braku podstawy prawnej rozporządzenia, na którym decyzja się opiera?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja z 1964 r. była zgodna z prawem obowiązującym w czasie jej wydania, a przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie zostały spełnione. Zgoda jednostki nadrzędnej nad organizacją społeczną (Związku Spółdzielni Spożywców) była wystarczająca zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem, które miało podstawę ustawową. Ponadto organizacje spółdzielcze mieszczą się w pojęciu organizacji społecznych, co wyklucza podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
W 1964 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej przekazało działkę o powierzchni 2439 m2 na założenie targowicy. W 2009 r. Powszechna Spółdzielnia Spożywców wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, argumentując, że działka była jej własnością i nie wyraziła zgody na przekazanie, a rozporządzenie nie miało podstawy prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, co zostało utrzymane w mocy po ponownym rozpatrzeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Ewa Rynczak Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. sprawy ze skargi "[....] " [....] Spółdzielni [....] w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 czerwca 2010 r. nr [....] w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
II SA/Kr 991/10
UZASADNIENIE
Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. decyzją z dnia [...] lipca 1964 r. przekazało odpłatnie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w O. działkę Nr 1 o pow. 2439 m2 w . O. z przeznaczeniem na założenie targowicy nabiałowo-koszykowej.
W dniu 22 października 2009 r. Powszechna Spółdzielnia Spożywców "[...]" w O. skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu wniosku napisano, że działka Nr 1 była własnością Spółdzielni "[...]", a Spółdzielnia ta nie wyraziła zgody na jej przekazanie, czego wymagały przepisy § 11 i § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 35, póz. 159). Zamiast niej zgodę taką wyraził Związek Spółdzielni Spożywców w W. , Oddział Okręgowy w K.
Podczas rozprawy przed Kolegium pełnomocnik wnioskodawców podniósł, że PSS "[...]" wcześniej użytkowała działkę Nr 1 a nabyła ją na własność w drodze zasiedzenia 1 października 2005 r. Wcześniej była ona wpisana w księdze wieczystej na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto wskazał on, że rozporządzenie będące podstawą kwestionowanej decyzji było wydane bez delegacji ustawowej, gdyż przepisy ustawy o radach narodowych u ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie stanowiły podstawy do przekazywania na własność jednostce państwowej terenów stanowiących własność organizacji społecznych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówiło stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu tej decyzji napisano, że kwestionowana decyzja nie zawiera żadnej z wad, wymienionych w art. 156 k.p.a. Wskazano, że przepisy cyt. rozporządzenia stanowiły, że w braku zgody
organizacji społecznej na przekazanie terenu jednostką wnioskującą w porozumieniu z jednostką nadrzędną nad organizacją społeczną. W analizowanej sprawie zgodę wyraził Związek PSS "[...]" w W. - Oddział w K. a samo przekazanie nieruchomości nastąpiło przez PSS w O. Ponadto Kolegium zauważyło, że cyt. rozporządzenie posiadało delegację ustawową w art. 81 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych. Kolegium nie jest zresztą władne oceniać zgodności rozporządzeń z ustawami.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy PSS "[...]" w O. podało poprzednią argumentację a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, również uzasadniając ja w sposób identyczny, jak poprzednią.
Na decyzję SKO w K. z dnia [...] czerwca 2010 r. PSS "[...]" w O. wniosła 20 lipca 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Napisano, że decyzja z dnia [...] lipca 1964 r. została wydana bez podstawy prawnej, gdyż obowiązujące wówczas rozporządzenie przewidywało przekazywanie terenów jedynie przez jednostki państwowe oraz organizacje społeczne, nie dotyczyły więc spółdzielni.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma charakter wyjątkowy i jest realizowana poprzez tryb nadzwyczajny, w oparciu o zamknięty katalog przesłanek, które powinny być interpretowane ścieśniające (art. 156 § 1 k.p.a.). W postępowaniu administracyjnym dominuje bowiem zasada odwrotna, która oznacza trwałość decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), motywowana wymogiem stabilności obrotu prawnego.
Z tych powodów stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy bez wątpliwości zaistniała jedna z sytuacji, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W analizowanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, a wręcz przeciwnie,
kwestionowana decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] lipca 1964 r. była zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a to właśnie prawo jest miarodajne dla oceny jej legalności.
Po pierwsze bowiem § 11 obowiązującego wówczas cyt. rozporządzenia RM z dnia 31 maja 1962 r. stanowił, że w razie braku zgody organizacji społecznej na przekazanie terenu, o przekazaniu rozstrzyga się w porozumieniu z organizacją nadrzędną nad organizacją społeczną. W niniejszej sprawie taka właśnie jednostka nadrzędna, którą był Związek Spółdzielni Spożywców W. , wyraziła zgodę na przekazanie nieruchomości i tym samym zrealizowano dyspozycję § 11 cyt. rozporządzenia.
Po drugie, błędne jest stwierdzenie skargi, że cyt, rozporządzenie nie miało umocowania ustawowego. Umocowanie takie znajdowało się w art. 81 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych. Kwestia ta jednak i tak nie ma tu decydującego znaczenia, gdyż organy administracyjne nie mają i nie miały kompetencji do kwestionowania zgodności rozporządzeń z ustawami.
Po trzecie wreszcie, błędne jest stwierdzenie skargi, jakoby organizacje spółdzielcze nie były organizacjami społecznymi. Pojęcie organizacji społecznej, zwłaszcza to używane w postępowaniu administracyjnym (art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a.) jest bardzo pojemne i expressis verbis obejmuje organizacje spółdzielcze.
W rezultacie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy orzekające w niniejszej sprawie trafnie odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji PPRN w O. z dnia [...] lipca 1964 r. Ich decyzja nie narusza prawa, toteż skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło