II SA/Kr 996/06

Referendarz sądowy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[....] " Spółka z o.o. z siedzibą w K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia oddalić wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W dniu [....]. Spółka z o.o. "[....] " z siedzibą w K. , będąca uczestnikiem postępowania, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] 2006r. wydaną w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Strona złożyła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy wraz ze skargą kasacyjną na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lipca 2008r. uchylający zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji. Spółka "[....] " domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z uwagi na zły stan finansowy, brak wystarczających środków finansowych koniecznych do uiszczenia należnych opłat sądowych oraz kosztów następstwa procesowego, brak środków na bieżącą działalność. Zdaniem Sądu, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż wnioskodawca - Spółka z o.o. "[....] " prowadzi działalność w zakresie budowy i sprzedaży mieszkań, wynajmu nieruchomości, pośrednictwie w obrocie nieruchomościami, działalności projektowej, zarządzaniu nieruchomościami. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi [....] zł, natomiast wysokość kapitału zapasowego [....] zł. Nie wyceniono wartości środków trwałych wnioskodawcy. Wykazano natomiast, iż w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości [....] zł. Spółka posiada dwa rachunku bankowe, na których kolejno zgromadzone są następujące środki finansowe : [....] Bank SA [....] zł oraz [....] SA [....] zł. Ponadto wnioskodawca jako inne dane dotyczące swego stanu majątkowego podaje, iż posiada towary i grunt oraz [....] zł. Przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy może nastąpić, jeśli wykaże on, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 póz. 1270). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą j ej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w sprawie jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób fizycznych czy prawnych, toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się bowiem, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych. W ocenie Sądu, strona wnosząca nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie posiada środków finansowych na pokrycie wymaganych obecnie kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika. Spółka "[....]" nadal prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą. Ponadto wnioskodawczyni posiada znacznej wartości środki trwałe ( towary oraz grunt ) oraz jak wynika z oświadczenia także [....] zł. Strona wykazuje także kapitał zakładowy (.......zł ) i zapasowy w wysokości [....] zł. Wnioskodawca wreszcie posiada dwa konta bankowe, na który zgromadzone są środki finansowe w łącznej kwocie [....] zł, a zatem w wysokości znacznie przewyższającej wysokość należnych na tym etapie postępowania kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika. Wykazana przez wnioskodawcę strata za ostatni rok obrotowy na kwotę [....] zł nie oznacza, i nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż nastąpił ciągły brak środków finansowych uniemożliwiający poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych. Jak wskazano, wnioskodawca na bieżąco prowadzący działalność winien bowiem poczynić starania celem zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów nie tylko bieżącej działalności ale również i prowadzonego postępowania sądowego. Skoro bowiem dostępność do sądu wymaga posiadania środków finansowych ( art. 199 cyt. ustawy nakłada na strony obowiązek ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie - co jest regułą), posiadanie przez wnioskodawcę tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, iż w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące te działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu. Planowanie zaś wydatków bez uwzględnienia tej zasady jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, a strona która preferencyjnie traktuje inne zobowiązania, wyzbywając się tym samym środków na poniesienie kosztów sądowych, nie może skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami. Jak wskazano - posiadany majątek oraz środki finansowe na rachunkach bankowych oraz poza nimi, jednoznacznie wskazują, iż wnioskodawca pomimo straty za ubiegły rok obrotowy - dysponuje na bieżąco środkami finansowymi, i realnie posiada je w wysokości znacznie przewyższającej wysokość wymaganych należności sądowych. Ponadto, należy zaznaczyć, iż strona korzysta już z pomocy radcy prawnego, bowiem jej skarga kasacyjna na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lipca 2008r. w przedmiotowej sprawie została sporządzona przez radcę prawnego. Powierzenie sprawy pełnomocnikowi z wyboru wprawdzie nie jest okolicznością, która sama w sobie może decydować o zasadności lub bezzasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, okoliczność ta podlega jednak ocenie orzekającego w całokształcie sytuacji majątkowej wnioskodawcy ( orzeczenie SN z 6.11.1953r. sygn akt I C 1427/53, OSN 1954/2/52 ). W tym miejscu również trzeba podnieść, iż wyłożenie kosztów przez Spółkę "[....] " może okazać się tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 200, 203 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § l, art. 244 § l, art. 245 oraz art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 póz. 1270).