II SA/Kr 997/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Gmina L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dla Powiatu [...] z dnia 3 lutego 2017 r. nakazującej Gminie L. wykonać rozbiórkę zrealizowanego na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. L., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę posadowionego na betonowym fundamencie parterowego budynku mieszkalnego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,15 m x 7, 42 m. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wyburzeniem istniejącego budynku, jak i wydatkowaniem "znacznych środków" z gminnego budżetu. Skarżąca zaznaczyła, że organ nadzoru budowlanego skierował już sprawę do egzekucji. W ocenie skarżącej, obawy Inspektor Nadzoru Budowlanego - sygnalizowane w postanowieniu o odmowie wstrzymania decyzji - że istnieje realne niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia – są nie na miejscu, albowiem organ przez ponad rok zwlekał z wydaniem decyzji, nie przejmując się losem ludzi, czy stanem budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz.1302- zwanej dalej P.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej jako "CBOSA"), "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego. Wykonanie takiej decyzji ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. II OSK 385/12 ewentualna szkoda poniesiona wskutek rozbiórki obiektu wiąże się przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na jego realizację, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku. W tym kontekście na szczególną uwagę zasługuje również fakt, że głównym zarzutem skargi jest wadliwe określenie podmiotu zobowiązanego do wykonania rozbiórki. Z razie uchylenia zaskarżonej decyzji, odzyskanie wydatkowanych środków z gminnego budżetu nastręczałoby poważne trudności. Rozbiórka obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może więc sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa okaże się iluzoryczna. Odmowy wstrzymania wykonania decyzji przez Sąd nie może uzasadniać stan techniczny przedmiotowego obiektu budowalnego, albowiem art. 61 § 3 P.p.s.a. jednoznacznie określa przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Jeżeli istotnie, w ocenie organu nadzoru budowalnego, użytkowanie budynku stanowi bezpośrednie niebezpieczeństwo dla ludzi czy mienia to organ winien skorzystać z regulacji zawartej w art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. DZ. U.2018.1202), który stanowi, że w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, organ nadzoru budowlanego jest obowiązany nakazać, w drodze decyzji właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania (pkt 1); przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów (pkt 2) oraz zarządzić: a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania, b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania (pkt 3). Ze wskazanych powyżej powodów Sąd na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.