II SAB/Kr 100/13
WyrokWSA w Krakowie2013-09-09
Skład orzekający: Jacek Bursa, Kazimierz Bandarzewski, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, będące operatorem systemu dystrybucyjnego, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, będące operatorem systemu dystrybucyjnego, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, jeśli dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, które służą realizacji zadań publicznych przez taki podmiot, a zatem dostęp do nich należy traktować jako dostęp do informacji publicznej. Brak zakończenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej przez taki podmiot stanowi bezczynność.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do przedsiębiorstwa energetycznego o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na jej nieruchomościach. Po bezskutecznym wezwaniu do udostępnienia informacji, skarżąca wniosła skargę na bezczynność spółki. Spółka argumentowała, że nie jest zobowiązana do udostępniania takich dokumentów, ponieważ nie są one informacją publiczną ani nie wytwarzała ich samodzielnie. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi na bezczynność.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Spółkę [...] S.A. w K. do podjęcia czynności lub wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni w zakresie załatwienia wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od spółki na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2013 r. sprawy ze skargi S.B. na bezczynność [...] S.A w K. w przedmiocie informacji publicznej I. zobowiązuje Spółkę [...] S.A w K. do podjęcia czynności lub wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni w zakresie załatwienia wniosku skarżącej S.B. z dnia 11 sierpnia 2011 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od [...] S.A w K. na rzecz skarżącej S.B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 11 sierpnia 2011 r. S.B. wystąpiła A S.A. Oddział w K. (uprzednio [...] S.A.) z wezwaniem do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółka [...] z jej nieruchomości położonej w Ł. , oznaczonych jako dz. [...] ,[...] ,[...] ,[...] objętej księgą (wieczystą [...] jak również ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem.
W piśmie tym wniesiono także o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanych działkach.
W odpowiedzi na to pismo [...] S.A. Oddział w B. wskazał, że linie energetyczne na działkach nr [...] i [...] wybudowane zostały w 1968 r. i w związku z tym posiadają uregulowany stan prawny, gdyż zostały wzniesione na podstawie wymaganej dokumentacji techniczno-prawnej zgodnie z obowiązującymi w czasie budowy przepisami.
Odpowiadając na wniosek w sprawie udostępnienia dokumentacji związanej z budową linii poinformowano, że spółka nie przesyła tego rodzaju dokumentów, ale można się z nimi zapoznać w siedzibie [...] S.A. Oddział w B.
W dniu 15 marca 2012 r. pełnomocnik S.B. zwrócił się do [...] S.A. o przesłanie kopii decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na wskazanych działkach lub co najmniej o wskazanie ich oznaczenia.
W odpowiedzi na powyższe wskazano, że dokumenty można przejrzeć w siedzibie spółki.
W dniu 19 maja 2013 roku S.B., wystąpiła ze skargą na bezczynność [...] S.A. w K. dotyczącą nieudostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 11 sierpnia 2011 roku w terminie wskazanym w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym nie wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, z wnioskiem o stwierdzenie w zakresie tym bezczynności strony przeciwnej, przy jednoczesnym zobowiązaniu do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej, ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest, w ocenie skarżącej, brzmienie art. 4 ust.1 pkt 5 powołanej ustawy, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Skarżący wyjaśnił, że "zadania publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacja podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi".
W ocenie skarżącego z całą pewnością, w świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.
W dalszej kolejności skarżący wykazał, że niniejsza skarga jest dopuszczalna i nie jest wymagane poprzedzenie jej żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.
Przechodząc do uzasadnienia faktycznego wskazano, że wezwaniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. skarżąca wystąpiła do [...] S.A. w K. między innymi o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych.
Skarżąca podała, że do dnia sporządzenia niniejszej skargi nie otrzymała wnioskowanych dokumentów w żądanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę [...] S.A. w K. wniosła o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz, gdyż wniesiona skarga jest - w ocenie spółki - całkowicie bezzasadna.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, podano, że samo wezwanie do podjęcia negocjacji w celu zawarcia umowy w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu ma związek, ze zgłoszonym roszczeniem i zapewne ma służyć przygotowaniu wystąpienia na drogę sądową. Spółka powołała się na tezy wynikające z wyroku z dnia 28 sierpnia 2008 roku, do sygn. akt: II SAB/Ol 1/08 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (LEX nr 510199), które dotyczą zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej organów administracji publicznej, wskazując, że informacja publiczna odnosi się do faktów, gdyż wnioskiem może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Wniosek taki nie może więc być postulatem wszczęcia postępowania w jakiejś sprawie np. karnej czy cywilnej, ani też nie może dotyczyć przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych. Informacje publiczne nie są bowiem środkiem do kwestionowania pewnych danych. Nie mają charakteru informacji publicznej wnioski w sprawie indywidualnej tj. żądanie wyjaśnienia treści aktów, czy polemika z dokonanymi ustaleniami w sprawie. Organy uprawnione do wykonywania zadań publicznych, z założenia nie podejmują innych czynności jak załatwianie spraw publicznych, przy czym wykonywanie zadania publicznego nie może polegać na realizacji sprawy prywatnej i stąd pod pojęciem informacji o sprawie publicznej należy rozumieć każdą czynność i każde działanie organu władzy publicznej w sferze prawa administracyjnego, czy w sferze prawa cywilnego. Spółka podniosła, że wezwanie skarżącej ma właśnie taki charakter. Kierowane jest do strony przeciwnej, chociaż to nie ona mogła wydawać decyzje administracyjne, których wydania żądała.
Podniesiono, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej informacją publiczną jest wyłącznie informacja o sprawach publicznych. W zakresie tym w tezie 1 wyroku z dnia 19 grudnia 2007 roku, do sygn. akt IV SA/Po 652/07 (LEX nr 460751) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podniósł, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Dalej podano, że stanowisko takie znajduje uzasadnienie w jednej z tez wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, do sygn. akt l OSK 851/10 (LEX nr 737513), na który powołuje się w treści swojego wezwania skarżący: "Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 p.e. i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego nie mieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 p.e. jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.".
Powołano przepis art. 9c ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1059), który statuuje odpowiedzialność operatora systemu dystrybucyjnego w zakresie systemów dystrybucyjnych, w powiązaniu z art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Spółka wskazała, że jest obecnie spółką akcyjną, stanowiącą według statystyki GUS własność również osób prywatnych.
Zatem w odniesieniu do spółki [...], obowiązek udostępniania takich informacji można byłoby ewentualnie wywodzić wyłącznie z treści przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy w części, w której przepis ten odnosi się do podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne jako przedsiębiorstwa energetycznego. Przy czym zadania te dotyczyłyby, jego zadań jako operatora systemu dystrybucyjnego, o jakich mowa w przepisie art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 roku Nr 89, poz. 625, z późn. zm.), tj. dystrybucji paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialności za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, zapewnienie bieżącego i długookresowego bezpieczeństwa funkcjonowania tego systemu, eksploatacji, konserwacji, remontów oraz niezbędnej rozbudowy sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 12 tej ustawy przedsiębiorstwem energetycznym jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi.
Jednakże zakres ten dotyczyłby nie całej sfery działalności przedsiębiorstwa energetycznego jako operatora systemu dystrybucyjnego, a tej części, która dotyczyłaby zadań wynikających z przepisów ustawy Prawo energetyczne, w zakresie który dotyczy informacji publicznej rozumianej jako każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
W ocenie spółki trudno w ogóle uznać, aby zakres ten obejmował udostępnianie dokumentów historycznych, związanych z usytuowaniem urządzeń energetycznych, w zakresie tym bowiem przedsiębiorstwo energetyczne jako operator systemu dystrybucyjnego, nie realizuje żadnych a tym bardziej władczych uprawnień państwa. Pomijając przy tym kwestie związane z tym, że dokumentów takich przedsiębiorstwo:
1. nie wytwarzało - wytwarzane bowiem one były przez organy administracji niegdyś państwowej obecnie publicznej,
2. nie otrzymywało - przejmowanie na majątek urządzeń energetycznych, zazwyczaj nie wiązało się z otrzymywaniem dokumentów związanych z ich realizacją - szczególnie w przypadku gdy inwestorami były inne podmioty, najczęściej Skarbu Państwa, z uwagi na fakt obowiązywania zasady jednolitej własności ogólnonarodowej, która przysługiwała Skarbowi Państwa,
3. nie dysponuje faktycznie nimi - z przyczyn wskazanych wyżej, jak również z uwagi fakt, że mogły ulec zniszczeniu wskutek m.in. powodzi, która dotknęła archiwa zakładowe, a także mogły ulec wybrakowaniu, gdyż okres ich przechowywania był krótki (nie były one objęte kategorią archiwalną A).
Ponadto wskazano, że z uwagi na krótki okres przechowywania takich dokumentów nie dysponują nimi również archiwa państwowe a także archiwa organów administracji publicznej. W każdej ze spraw sądowych strona przeciwna zwraca się do archiwów państwowych i archiwów organów administracji publicznej o udostępnienie takich dokumentów, często otrzymując odpowiedź negatywną co do ich posiadania przez te podmioty. Zazwyczaj ma to miejsce w toku sporów sądowych, związanych z usytuowaniem urządzeń energetycznych strony przeciwnej, na nieruchomościach stanowiących własność osób trzecich i żądaniem przez te osoby rekompensaty finansowej, czy też odszkodowań z różnych zresztą tytułów. Dotyczy to również niniejszej sprawy, gdyż żądanie zgłoszone przez skarżącego dotyczy właśnie tej sfery.
Spółka [...], w oparciu o powyższe, podniosła, że wystąpienie swoje skarżąca powinna kierować do organów administracji publicznej.
W ocenie Strony przeciwnej w zakresie objętym wezwaniem skarżącego, zawarte w nim żądanie nie dotyczy informacji publicznej w rozumieniu przepisu art. 1 ustawy, ani też w zakresie tym strona przeciwna nie jest podmiotem, który byłby zobowiązany do udzielenia takiej informacji, o jakim mowa w przepisie art. 4 ustawy. Okoliczność ta uzasadnia wniosek o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej w zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosek ten w ocenie Strony przeciwnej znajduje uzasadnienie w pierwszej tezie postanowienia z dnia 2 marca 2012 roku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sygn. akt l OSK 294/12 (LEX nr 1136684).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy w tej sprawie zachodzi bezczynność w zakresie braku udostępnienia informacji publicznej
W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu, gdyż skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, opub. w LEX nr 236545).
Przedmiotem rozpoznania była sprawa ze skargi na bezczynność Spółki [...] S.A. w udzieleniu informacji publicznej wnioskowanej w piśmie skarżącej z dnia 22 sierpnia 2011 r., powtórzonej następnie pismem z dnia 15 marca 2012 r.
Z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.d.i.p.". Powołana ustawa reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, a także tryb i procedurę udostępniania informacji publicznej.
Strona skarżąca w swoim wniosku z dnia 22 sierpnia 2011 r. w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.a tired pierwsze u.d.i.p. zwróciła się do Spółki [...] S.A. Oddział w K. o udostępnienie informacji publicznej, tj. kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] w Ł, , stanowiących własność wnioskodawczyni.
Na powyższy wniosek skarżącej udzielono odpowiedzi w piśmie z dnia 12 września 2011 r. (data otrzymania pisma przez pełnomocnika skarżącego - 16 września 2011 r.), w którym odmówiono przesłania wnioskowanych dokumentów informując, że są one dostępne do wglądu w siedzibie Spółki [...] w Oddziale w B.
Kwestia statusu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego, a konkretnie Spółki [...] S.A. (następcy prawnego Spółki [...] S.A.) w kontekście ustaleń, czy przedsiębiorstwo takie jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej była badana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Z treści art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, opub. w LEX nr 737513, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadania władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego nie mieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Nie budzi zatem wątpliwości, że przedsiębiorstwo energetyczne, do którego skarżąca zwróciła się z wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej ciążył obowiązek rozpoznania tego wniosku w przewidzianej prawem formie w zależności od tego, czy wnioskowana informacja miała charakter informacji publicznej.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem skargi na bezczynność możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 - przy jej zasadności, prowadzi zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub w innych przypadkach, do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści.
Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 166/04, opub. w LEX nr 164699). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1009/05, opub. w LEX nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 2043/05, opub. w LEX nr 196314). Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Z kolei pojęcie informacji przetworzonej nie jest wprawdzie zdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ale w orzecznictwie sądowym pojęcie to jest w przeważającym zakresie definiowane jako taka informacja publiczna, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Informacja przetworzona będzie więc informacją, która została przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy według podanych przez niego kryteriów (np. w formie tabelki). Wykaz taki byłby specjalnie stworzony na potrzeby wnioskodawcy według jego żądania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1942/09). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1258/08, opub. w LEX nr 478697 wskazał, że "przetworzenie" informacji, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. polega na dokonaniu zmian w jej treści, a nie na odjęciu z jakiegoś dokumentu elementów niezwiązanych z jego treścią. Informacją przetworzoną będzie taka informacja, której podmiot zobowiązany do jej udzielenia nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej. Żądana informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej, tj. takiej, która co do zasady wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. Musi więc istnieć informacja źródłowa, podstawowa (prosta), której wykorzystanie w postaci zestawienia, obliczenia, itd. spowoduje powstanie informacji nowej już niejako "przetworzonej" (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1721/05).
Niewątpliwie w piśmie skarżącej z dnia 11 sierpnia 2011 r., w którym powołuje się ona na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.a tired pierwsze u.d.i.p. i w którym domaga się kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających na działkach wymienionych, stanowiących własność skarżącej, zawarty został wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a przekazanie kserokopii opisanych wyżej decyzji ma charakter informacji publicznej.
W ocenie Sądu sporządzenie kopii określonych konkretnych dokumentów ma charakter informacji publicznej i nie powinno być zaliczane do informacji przetworzonej z tego względu, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Jak już wyżej wskazano informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i stanowią ją nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez dany podmiot, lecz również te, których używa on do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentem, w którego posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do tego dokumentu należy traktować jako dostęp do informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 545/07, opub. w LEX nr 516697; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 652/07, opub. w LEX nr 460751; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 595/07, opub. w LEX nr 459987).
Z art. 10 u.d.i.p. wynika, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro więc, według art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, to również odmowa udzielenia informacji publicznej przez inny podmiot zobowiązany następuje w drodze decyzji.
Wniosek skarżącej z dnia 11 sierpnia 2011 r. zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej. Postępowanie to zostało uregulowane przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Postępowanie to ma charakter postępowania administracyjnego, które obejmuje zarówno postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, jak i postępowanie w sprawie odmowy udzielenia takiej informacji. Okoliczność, że tylko odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następują w drodze decyzji, do których stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie uprawnia do twierdzenia, że pierwszy etap postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, tj. do momentu wszczęcia postępowania w sprawie jej odmowy, nie ma charakteru postępowania administracyjnego. W doktrynie wskazuje się zasadnie, że artykuł 16 u.d.i.p. wprowadza regulację drugiego, obok postępowania w sprawie udostępnienia informacji, postępowania administracyjnego: postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Jest ono wszczynane z urzędu przez podmiot, który był adresatem wniosku złożonego na podstawie art. 10 u.d.i.p. i stanowi kontynuację postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej (M. Jaśkowska: Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 59-60, M. Kłaczyński, S. Szuster, Komentarz do art.16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.01.112.1198), LEX/el 2003). Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest zatem postępowaniem administracyjnym, uregulowanym zasadniczo przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, do którego – w określonym zakresie mają również zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest zasadne stanowisko, że postępowaniem administracyjnym można nazwać jedynie takie postępowanie, o jakim mowa w art. 1 i 2 K.p.a. Art. 1 i 2 K.p.a. wskazują na postępowania, w których ma zastosowanie Kodeks postępowania administracyjnego, z czego nie można wyprowadzać wniosku, że są to jedyne postępowania administracyjne. Jako przykład można wskazać, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem i poglądami doktryny postępowanie w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter postępowania administracyjnego, do którego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Podobnie, do postępowań administracyjnych w sprawach podatkowych nie stosuje się kodeksu postępowania administracyjnego.
Powyższe oznacza, że Spółka [...] S.A. (a wcześniej jej następca prawny) powinna zakończyć wszczęte z wniosku z dnia 11 sierpnia 2011 r. postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o jej odmowie bądź też w razie uznania, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej – udzielić wnioskodawcy odpowiedzi w formie zwykłego pisma.
Z treści pisma z dnia 12 września 2011 r. adresowanego do skarżącej nie wynika wprost w jaki w istocie sposób Spółka [...] S.A. dokonała kwalifikacji wniosku skarżącej z punktu widzenia oceny, czy obejmuje ono żądanie udzielenia informacji publicznej. Spółka ta wyjaśnia, bowiem, że nie przekaże takich dokumentów, ale zarazem informuje, że wnioskodawczyni może się z "dokumentacją prawniczą" zapoznać. Jak wyżej wskazano, żądanie udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych przebiegających na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[,...] położonych w Ł. , stanowiących własność wnioskodawczyni jest żądaniem udostępnienia informacji publicznej.
Ustosunkowując się do zarzutu zawartego w odpowiedzi na skargę, jakoby art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne nie wymieniał wśród zadań publicznych operatorów systemów dystrybucji energii elektrycznej odrębnego zadania polegającego na udostępnianiu dokumentów związanych z np. budowa lub rozbudową sieci dystrybucji należy odpowiedzieć, że jest to argument nietrafny. Skoro ustawodawca nakłada na operatora systemu dystrybucji obowiązek budowy/rozbudowy sieci i to jest zadanie publiczne, to oczywistym jest że także i decyzje uzyskiwane celem takiej budowy/rozbudowy stanowią informację publiczną dotyczącą wykonywania zadania publicznego.
Rekapitulując, w tym stanie sprawy należało wnioskodawczyni albo udostępnić wnioskowaną przez nią informację w sposób przez nią podany (kserokopie przekazane pocztą) albo wydać decyzję o jej odmowie, jeżeli istniałyby ku temu podstawy prawne. Kierowane do skarżącej pismo nie spełnia tego wymogu, a zwłaszcza nie ma charakteru decyzji administracyjnej.
Oznacza to, że Spółka [...] S.A. Oddział w B. do dnia rozprawy przed sądem administracyjnym nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2011 r. w żadnej z prawem przewidzianych form. Należy zatem stwierdzić, że podmiot ten pozostaje w bezczynności w kwestii rozpatrzenia wniosku z dnia 11 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skoro wniosek strony skarżącej nie został załatwiony w sposób wskazany w ustawie, zaś bezczynność nie ustała także po wniesieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. uwzględnił skargę zobowiązując Spółkę [...] S.A. Oddział w B. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku S.B. z dnia 11 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Mając na uwadze okoliczność, że na wniosek strony skarżącej Spółka odpowiedziała niezwłocznie, Sąd stwierdził, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło