II SAB/Kr 100/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność "T" S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; III. zasądza od "T" S.A. w K. na rzecz skarżącej M. P. kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 5 marca 2014 r. M. P. wniosła skargę na bezczynność "T" S.A. w K. polegającą na: 1) nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 18 marca 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.) 2) przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności "T" S.A. w K. oraz o zobowiązanie spółki do udzielenia informacji w żądanej formie i zakresie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w aktualnie obowiązujących przepisach prawa brak jest wskazania, że w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona skarżąca związana jest jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Kolejną kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W dalszej części skargi wskazano, że wezwaniem z dnia 22 marca 2013 r. strona skarżąca wystąpiła do "T" S.A. m. in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji administracyjnych oraz innych stosownych dokumentów dotyczących lokalizacji, budowy, przebudowy i eksploatacji linii elektroenergetycznych, jednocześnie zobowiązując się pokryć koszt wykonania tych kserokopii. W dniu 12 września 2013 r. otrzymano pismo z dnia 9 września, w którym przedsiębiorca przesyłowy nie odniósł się do kwestii udostępnienia informacji publicznej. Aż do dnia sporządzenia skargi skarżąca nie otrzymała jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Na tej podstawie, w świetle dyspozycji art. 13 i art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zdaniem skarżących skarga na bezczynność "T" S.A. z siedzibą w K. jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę "T" S.A. w K. wniosła o oddalenie skargi i obciążenie skarżących kosztami postępowania. Spółka wskazała, że nie jest w niniejszej sprawie kwestią sporną prawo skarżącej do żądania udostępnienia przez Spółkę informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka nie zaprzeczyła twierdzeniom skarżącego, a w odpowiedzi na wezwanie przedsiębiorca przesyłowy wniósł o przedłożenie map sytuacyjno-wysokościowych z oznaczonymi granicami działek w celu zidentyfikowania jakie urządzenia energetyczne znajdują się na działkach skarżącej, a następnie ustalenie czy przedsiębiorstwo przesyłowe posiada dokumenty źródłowe dot. budowy tych urządzeń (pisma z dnia 19 kwietnia 2013 r. z dnia 9 września 2013 r.). Jednak w związku z dotychczasowymi wyrokami WSA w Krakowie (m.in. wyrok z dnia 11 stycznia 2014 r. - sygn. akt: II SAB/Kr 251/13), z których wynika, że udzielenie formacji publicznej nie jest i nie może być uzależnione od tego czy wnioskodawca przedłoży mapy sytuacyjno-wysokościowe i oznaczy na nich granice działek, Spółka na podstawie przeprowadzonej inwentaryzacji sieci w piśmie z dnia 31 marca 2014 r. udzieliła pełnomocnikowi strony skarżącej szczegółowej informacji dotyczącej rodzaju urządzeń linii energetycznych posadowionych na działkach opisanych w wezwaniu z dnia 22 marca 2013 r. Urządzenia linii energetycznych posadowione na działkach strony skarżącej w większości zostały zbudowane przed 1945 r. i przejęte przez przedsiębiorstwo energetyczne na podstawie ustawy z dnia 08.03.1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U nr 13 poz. 87 ze zm.). Dotyczy to linii: średniego napięcia L-912, linii niskiego napięcia zasilanej ze stacji R-912-13, linii niskiego napięcia zasilanej ze stacji R-912-36, linii średniego napięcia L-875, linii średniego napięcia L-833-20, linii średniego napięcia L-951, linii średniego napięcia L-959. Spółka nie posiada dokumentów dotyczących budowy linii poniemieckich. Natomiast do pisma z dnia 31 marca 2014 r. skierowanego do pełnomocnika skarżącej załączono kserokopie następujących dokumentów: protokół odbioru technicznego z dnia 31 listopada 1972 r. remontu linii średniego napięcia L-912 (C.), protokół odbioru technicznego linii niskiego napięcia z dnia 31 marca 1995 r. dotyczący remontu linii zasilanych ze stacji R-912-13 oraz ze stacji R-912-36 (C.), decyzję z dnia 17 grudnia 1981 r. dotyczącą budowy linii niskiego napięcia zasilanej ze stacji R-875-27 ([...]) oraz protokół nr [...] z dnia 10 września 1976 r. dotyczący remontu linii średniego napięcia L-959 (K.). Jednocześnie Spółka poinformowała stronę skarżącą, że nie posiada innych dokumentów mających charakter informacji publicznej a dotyczących budowy, rozbudowy i lokalizacji wymienionych linii energetycznych. W piśmie procesowym z dnia 20 maja 2014 r. skarżąca podniosła, że do dnia wniesienia skargi Spółka nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Zwróciła uwagę, że pismo z 31 marca 2014 r. wraz z dołączonymi do niego dokumentami zostało przesłane skarżącym niemal dwa miesiące po wniesieniu skargi. Wniosek nie został w dalszym ciągu rozpatrzony w całości, gdyż udostępnienie tylko fragmentarycznych dokumentów nie można traktować jako rozpatrzenie skargi w ramach samokontroli. Literalne brzmienie pisma wskazuje wręcz, iż skarga nie została rozpatrzona w całości, bowiem wnioskiem z dnia 22 marca 2013 r. Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o "udostępnienie wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosowanych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na działce Mocodawczym, w tym protokoły z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz plany z mapkami (...)". Spółka udostępniając jedynie fragmentaryczną dokumentację tj. dokumentację techniczno - prawną dotyczącą infrastruktury przesyłowej posadowionej jedynie na części działek, które objęte były wnioskiem skarżącej z dnia 22 marca 2013 r. i nie ustosunkowując się do pozostałej części wniosku nie rozpatrzył złożonego wniosku w sposób kompleksowy i zgodny z żądaniem, a więc skarga na istniejącą w dalszym ciągu bezczynność jest zasadna i konieczna. Podkreślić należy, że skoro Spółka zna datę posadowienia linii i wie, że linie te należą do niej to logicznym jest, że ma ona przynajmniej szczątkową dokumentację dotyczącą posadowienia, remontów i eksploatacji tych linii bo skąd wiedziałaby, o powyższych okolicznościach. Posiadanie bieżących map oraz planów linii przesyłowych uwzględniających w swym zasięgu m.in. działki Skarżącej, leży niewątpliwie w obowiązku przedsiębiorcy świadczącego usługi m.in. w zakresie przesyłania i dystrybucji elektrycznej, np. w celu wglądu przez organ kontrolny. Nie jest więc możliwym brak posiadania przez Spółkę wspomnianych bieżących planów oraz map. Skarżąca stwierdziła, że jej wniosek nie został pozytywnie załatwiony, nie zostały także wydane rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z ostrożności procesowej na wypadek uznania przez Sąd, że przekazana dokumentacja wyczerpuje zakres wnioskowanej przez skarżącego wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05 LEX nr 236545). Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest bezczynność "T" SA w K. dotycząca nieudostępnienia informacji publicznej, obejmującej dokumentację związaną z wybudowaniem na działkach strony skarżącej infrastruktury energetycznej, zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 22 marca 2013 r. Żądana przez Skarżącą dokumentacja została jej udostępniona przy piśmie z dnia 31 marca 2014 r., doręczonym w dniu 4 kwietnia 2014 r. - a więc w okresie miesiąca od wniesienia skargi w dniu 5 marca 2014 r. (prezentata "T" Obsługa Klienta sp. z o.o."). "T" SA oświadczyła w tym piśmie, że oprócz załączonych do tego pisma dokumentów posiadających charakter informacji publicznej nie posiada żadnych innych decyzji lub dokumentów, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy opisanych wyżej linii energetycznych. Zarzuty podnoszone przez Skarżącą w piśmie z dnia 20 maja 2014 r. dotyczą kwestii kompletności otrzymanej dokumentacji. Skarżąca twierdzi, że "T" SA musi być w posiadaniu dokumentacji obejmującej bieżące mapy oraz plany linii przesyłowych uwzględniających w swym zasięgu m.in. działki Skarżącej. Z zarzutem tym nie można się zgodzić. Strona przeciwna udostępniła posiadane dokumenty oraz oświadczyła, że nie posiada żadnych innych dokumentów w zakresie żądanej przez skarżącą informacji publicznej. Tym samym rozpoznała w całości wniosek skarżącej. Sąd nie ma przy tym podstaw ani kompetencji by kwestionować prawdziwość oświadczenia spółki. Mając więc na uwadze, że udostępnione zostały stronie skarżącej dokumenty dotyczące interesującej ich kwestii, Sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie stan bezczynności "T" SA w K. nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ udzielił stronie skarżącej żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Jak wynika z akt sprawy, skarga została złożona w dniu 5 marca 2014 r. natomiast informacji udzielono pismem z dnia 21 marca 2014 r. Trzeba jednak zauważyć, że udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 zd. 2. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Oceniając powyższy aspekt sprawy sąd uznał, iż bezczynność spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I wyroku). Ocena ta wynika z faktu, że udostępnienie stronie skarżącej żądanych informacji nastąpiło niezwłocznie po skierowaniu skargi do sądu, i w stosunkowo nieodległym czasie od złożenia wniosku. Zauważyć przy tym należy, że w sprawie chodzi o dokumentację powstałą kilkadziesiąt lat temu, której odszukanie może być czasochłonne. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz strony skarżącej orzeczono w punkcie III wyroku na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ po wniesieniu skargi udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest postawą do zwrotu kosztów sądowych właśnie na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.