II SAB/Kr 103/08

PostanowienieWSA w Krakowie2008-12-19

Skład orzekający: Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Burmistrza w sprawie przywrócenia działek do stanu pierwotnego, dotycząca roszczenia o ochronę własności, jest dopuszczalna przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w sprawach podlegających załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub innych aktów administracyjnych. W przypadku roszczeń o charakterze cywilnoprawnym, takich jak ochrona własności, właściwy jest sąd powszechny, a skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarżąca I.K., właścicielka działek położonych w O., domagała się od Burmistrza Miasta i Gminy O. wydania decyzji administracyjnej zobowiązującej do przywrócenia działek do stanu pierwotnego poprzez usunięcie nasypu, gruzu i innych elementów. Organ odmówił wydania decyzji, wskazując, że sprawa ma charakter cywilnoprawny i powinna być rozstrzygana przez sądy powszechne. Skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu do WSA w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi I.K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy O. postanawia skargę odrzucić Skarżąca I.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której domaga się "zobowiązania Burmistrza Miasta O. do wydania decyzji, o której mowa w art. 104 i art 5 § 1 pkt 1 kpa". Z załączników do skargi wynika, że pismem z dnia [...] sierpnia 2006r. skarżąca jako właścicielka działek nr [...], [...], [...] i [...] położonych w O. przy ul.[...] domagała się "niwelacji do stanu pierwotnego (usunięcia nawiezionych głazów, gruzu, ziemi, usunięcia wylewek betonowych, usunięcia z ziemi pozostawionych kabli elektrycznych, usunięcia chwastów porastających działki) terenu bezprawnie zajętego pod drogę w latach siedemdziesiątych, która nigdy nie powstała, a następnie pod wyciąg narciarski w latach osiemdziesiątych XX wieku. Pismem z dnia [...] października 2006r. Naczelnik Wydziału Geodezji i Gospodarki Mieniem Urzędu Miasta i Gminy w O. w odpowiedzi na pismo skarżącej z dnia [...] sierpnia 2006r. uznał sprawę za zakończoną wobec nie wyrażenia przez skarżącą zgody na propozycję ugodowego załatwienia sprawy. Pismem [...] lipca 2008r. I.K. oraz T. i L. K. domagali się wydania decyzji przez Burmistrza Miasta O. zobowiązującej właściwy organ do usunięcia nasypu z działek nr [...] i [...] położonych w O. przy ul. [...] (usunięcia nawiezionych głazów, ziemi, usunięcia pozostawionych w ziemi kabli elektrycznych i skrzynki elektrycznej), niwelacji terenu na działkach nr [...] i [....] oraz usunięcia chwastów z w/w działki, zasiania trawy i posadzenia drzewek. Ponadto z pisma skarżącej skierowanego do Burmistrza Miasta O. z dnia [...] września 2008r. wynika, że skarżąca "nie wyraża zgody na zaoferowane kupno jej działki nr [...] i podtrzymuje żądanie wydania decyzji". Pismem z dnia [...] października 2008r. Naczelnik Wydziału Geodezji i Gospodarki Mieniem Urzędu Miasta i Gminy w O. wyjaśnił, że doprowadzenie działek skarżącej do stanu poprzedniego nie nastąpiło z powodu braku zgody właściciela działki nr [...] i oraz niestawienia się na wyznaczone spotkanie właściciela działki nr [...]. Ponadto wskazano, że sprawa ta nie należy do kategorii spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, lecz roszczenia właścicieli działek mają charakter cywilnoprawny, mogą być realizowane w drodze umowy, a spory w tym zakresie są rozstrzygane przez sądy powszechne. Pismem z dnia [...] października 2008r. skarżąca ponownie zażądała wydania decyzji w przedmiotowej sprawie w trybie art. 104 kpa. Skarżąca wskazała, że nasyp został już usunięty z innych działek przy ul. [...], a z jej działek nie. Zarzuciła też, że Urząd Miasta i Gminy w O. swoimi działaniami narusza art. 5 kc, gdyż nie wydaje decyzji w przedmiotowej sprawie. Podkreśliła, że nie domaga się zwrotu zagarniętego niesłusznie majątku i odszkodowania, lecz tylko przywrócenia majątku do stanu pierwotnego. W piśmie zarzucono, że forma załatwienia sprawy (w/w pismo z [...] października 2008r.) uniemożliwia wniesienia od niego odwołania w trybie art. 127 kpa. Przekazując skargę I.K. Burmistrz Miasta i Gminy podniósł, że sprawa nie ma charakteru administracyjnego, lecz cywilnoprawny. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 w/w ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organów administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Natomiast, jeżeli skarga na bezczynność została wniesiona w sprawie, która nie podlega załatwieniu w drodze administracyjnej, skarga taka podlega odrzuceniu (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 6 lipca 2004r., sygn. akt OSK 547/2004) Z treści skargi wniesionej przez I.K. oraz załączników do skargi wynika, że istotą sprawy jest domaganie się przez skarżącą, by organ administracji przywrócił do stanu pierwotnego działki, które stanowią własność skarżącej. Zatem żądanie skarżącej pokrywa się z treścią roszczenia negatoryjnego opisanego w art. 222 § 2 kc, zgodnie z którym właściciel może domagać się od osoby naruszającej jego własność w inny sposób niż przez pozbawienie go faktycznego władztwa nad rzeczą przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń. Skoro, zgodnie z twierdzeniami skarżącej, Gmina O. swoimi działaniami narusza własność skarżącej, to w razie braku ugodowego załatwienia sprawy skarżącej przysługuje roszczenie z art. 222 § 2 kc, które może być dochodzone przed sądem powszechnym. Na marginesie należy wyjaśnić, że Burmistrz Miasta i Gminy O. podejmuje działania nie tylko w sferze publicznoprawnej jako organ administracji poprzez wydawanie aktów administracyjnych takich jak decyzje i postanowienia (i w tym zakresie jego działanie lub bezczynność podlegają kontroli ze strony sądów administracyjnych), ale działa też w sferze stosunków cywilnoprawnych jako reprezentant gminy i w sytuacji, gdy takie jego działanie powoduje naruszenie praw majątkowych osób trzecich, osobom tym przysługują roszczenia cywilnoprawne, do rozpatrzenia których nie jest właściwy sąd administracyjny, lecz sąd powszechny. Ponieważ w niniejszej sprawie skarżąca nie zarzuca bezczynności organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 ust. 2 pkt 1-4a Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, lecz domaga się działania Burmistrza w sferze cywilnoprawnej, wysuwając roszczenie o ochronę własności, Sąd uznał, że sprawa nie należy do właściwości sadu administracyjnego, a zatem skarga jest niedopuszczalna i dlatego odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło