II SAB/Kr 103/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi E.Ł. na bezczynność Starosty W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Starostę W. do wydania w terminie 14 dni aktu administracyjnego lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku E.Ł. z dnia 4 kwietnia 2013 r. w zakresie punktu 2 tego wniosku w części dotyczącej informacji o trwających pracach legislacyjnych; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałym zakresie postępowanie sądowe umarza; IV. zasądza od Starosty W. na rzecz skarżącej E.Ł. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 3.04.2013 r. E.Ł. skierowała do Starosty W. wniosek o pisemne udostępnienie informacji publicznej. Jako podstawę prawną tego wniosku E.Ł. wskazała art. 2 i art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, póz. 1198 ze zm.). Interesująca wnioskodawczynię informacja dotyczyła tego (pkt l żądania wniosku) w jaki sposób władze powiatu zapewniają na terenie pomieszczeń publicznych będących bezpośrednio lub pośrednio przez nie zarządzanymi, że: a) krzyże tam wiszące nie będą zdejmowane pomimo żądań osób należących do mniejszości wyznaniowych, ateistycznych, dewiackich, nihilistycznych, anarchistycznych, komunistycznych, satanistycznych, faszystowskich czy nazistowskich; b) krzyże mają prawo być tam zawieszane pomimo protestów osób należących do mniejszości wyznaniowych, ateistycznych, dewiackich, nihilistycznych, anarchistycznych, komunistycznych, satanistycznych, faszystowskich czy nazistowskich; c) obok krzyży mogą być zgodnie z zasadą wzajemnego poszanowania i tolerancji wieszane symbole innych religii, których kult nie sprzeciwia się podstawowym zasadom porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej, a w szczególności w których reguły wierzeń nie mają związku z szerzeniem zła, nienawiści, destrukcji, przestępczości; d) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualne znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być tak umieszczone w stosunku do godła lub flagi Rzeczpospolitej Polskiej, że mogłoby to wywołać poczucie prymatu prawa religijnego stanowionego nad prawem państwowym stanowionym, w szczególności godło nie jest umieszczone poniżej symboli religijnych, ani nie jest mniejszych rozmiarów od symboli religijnych; e) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być tak umieszczone w stosunku do siebie, że mogłyby wywoływać poczucie dominacji któregoś z nich w stosunku do pozostałych; f) krzyż wiszący na ścianie, a także inne ewentualnie znajdujące się obok niego symbole religijne nie mogą być umieszczone na tyle blisko godła Rzeczpospolitej Polskiej, że mogłoby to wywoływać poczucie zatracenia rozdziału państwa od Kościoła lub od innych związków wyznaniowych; g) krzyż lub inne symbole religijne umieszczone na ścianach powinny być otaczane nie mniejsza czcią niż godło i flaga państwowe, w szczególności krzyż nie może wisieć obrócony o 180 stopni z postacią Chrystusa głową skierowaną ku dołowi; Nadto skarżąca w pkt 2 żądania zawartego we wniosku z dnia 3.04.2013 r. domagała się podania, czy na terenie powiatu (w tym na terenie jednostek podległych organom powiatu) obowiązują jakiekolwiek akty prawne których przedmiot regulacji dotyczy kwestii przedstawionych powyżej, a jeśli nie, to czy mają miejsce w powiecie prace legislacyjne mające na celu zmianę prawa w kierunku wdrożenia tego typu lub podobnych regulacji mających na celu prawne uregulowanie zawieszania symboli religijnych zgodnie z konstytucyjnymi zasadami poszanowania religii, ich równouprawnienia oraz rozdziału państwa od kościołów i związków wyznaniowych. Wniosła także o podanie konkretnego zakresu przedmiotowego tych prac, a także wskazania osób odpowiedzialnych, założeń i ustaleń do tych projektów, ich tekstu, oraz czasu niezbędnego do zakończenia prac nad nimi. Starosta W, pismem z dnia 29.04.2013 r. będącym odpowiedzią na wniosek skarżącej podał, że "w odniesieniu do zawartych w pkt l oraz w podpunktach a, b, c, d, e, f, g, oraz pkt 2 pytań dotyczących regulacji prawnych związanych z symbolami religijnymi, powiat nie posiada tego typu aktów prawnych. E.Ł w skardze z dnia 27.04.2013 r. kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagała się zobowiązania Starosty W. do rozpoznania jej wniosku z dnia 4.04.2013 r. dotyczącego udzielenia informacji publicznej. Nadto skarżąca żądała wymierzenia organowi grzywny, jeżeli nie przekaże on sądowi wskazanej wyżej skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. E.Ł. podkreśliła, że termin do załatwienia sprawy dotyczącej udzielenia informacji publicznej na jej wniosek z dnia 4.04.2013 r. upłynął w dniu 18.04.2013 r. Do dnia wniesienia skargi, nie została jej udzielona odpowiedź w żądanej kwestii. W piśmie z dnia 7.08.2013 r. pełnomocnik skarżącej, podtrzymał skargę, cofnął wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie akt sprawy, oraz zawarł żądanie zasądzenia kosztów postępowania w kwocie 357 zł. Nadto podkreślił, że wniosek skarżącej dotyczył polityki organu związanej ze stosowaniem w praktyce w budynkach publicznych, których gospodarowaniem zajmuje się organ, praktycznych wniosków wynikających z nowoczesnego prawa wyznaniowego państwa demokratycznego w odniesieniu do symboliki religijnej znajdującej się w tych budynkach. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, nie powinno ulegać wątpliwości, że jest sprawą publiczną sposób postępowania (polityka, praktyka) organu z symbolami religijnymi w budynkach publicznych, w których ma on władztwo. Informacją publiczną jest informacja o praktyce organu będącej realizacją jego polityki (albo braku polityki) w tym zakresie. Wskazano, że do przyjęcia stanu bezczynności adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie mają znaczenia powody, dla których nie udzielono wnioskodawcy odpowiedzi na wniosek w terminie ustawowym. Skarżąca przyznała też, że na kanwie niniejszej sprawy naruszenie prawa, jakiego dopuścił się Organ nie nosi znamienia "rażącego". W odpowiedzi na skargę, Starosta W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że pismem z dnia 29.04.2013 r. udzielił żądanej przez skarżącą informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Dokonana przez sąd kontrola sprawy zainicjowanej skargą E.Ł. z dnia 27.04.2013 r. wykazała, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie, w zakresie w którym zarzuca nierozpoznanie przez Starostę W. pkt 2 wniosku skarżącej z dnia 4.04.2013 r. dotyczącego udostępnienia informacji o trwających pracach legislacyjnych zmierzających do uregulowania zasad wywieszania symboli religijnych w budynkach Starostwa W. . W pozostałym zaś zakresie, postępowanie sądowe wywołane wskazaną wyżej skargą podlegało umorzeniu. Zgodnie z art. l ust. l ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, póz. 1198; dalej ustawa powoływana jako "u.d.i.p. lub "ustawa") każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Katalog rodzajów informacji publicznej, został przykładowo wymieniony w art. 6 ust. l ustawy. Z analizy wskazanych przepisów wynika ogólny wniosek, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Nadto, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Walorem "aktualności" obdarzone są wszystkie bieżące sprawy publiczne, których dotyczy działalność podmiotu zobowiązanego w chwili złożenia wniosku. Mogą to być również istotne z punktu widzenia interesu społecznego plany czy projekty, których jeszcze nie zrealizowano, ale podejmowane są działania mające na celu ich realizację (por. I. Kamińska Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz; teza 4 do art. 3). Z powołanym powyżej przepisem wiąże się także regulacja zawarta w art. 6 ust. l pkt l lit a i b ustawy, zgodnie z którym, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o polityce wewnętrznej, w tym zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, a także projektowaniu aktów normatywnych. W związku z powyższym należy uznać, że wiedza o sprawach publicznych, obejmować będzie swym zakresem także informacje dotyczące działań organu (aktualnych lub w przyszłości planowanych) dotyczących prac legislacyjnych nad aktami prawnymi. Nie jest przy tym istotny, z punktu widzenia powołanych przepisów, zakres przedmiotowy tych prac. Zdaniem sądu, może to być także kwestia dotycząca uregulowania zasad wywieszania symboli religijnych w budynkach samorządu powiatowego. W kontrolowanej sprawie, skarżąca złożyła wniosek z dnia 4.04.2013 r. w którym żądała udostępnienia informacji m.in. odnośnie procesu legislacyjnego obejmującego wskazaną wyżej problematykę. Analiza zaś akt sprawy prowadzi do wniosku, że pełnej odpowiedzi w powyższym zakresie E.Ł nie uzyskała. Stanowisko bowiem organu zawarte w piśmie z dnia 29.04.2013 r. nie zawiera żadnego odniesienia do powyższej kwestii (drugiej części pytania nr 2 zawartego we wniosku E.Ł. ). Uznać zatem należy, że organ, we wskazanym zakresie, nie rozpoznał wniosku skarżącej. W związku z powyższym trzeba stwierdzić, że w zakresie rozpoznania przez Starostę W. wniosku skarżącej, co do pytania nr 2, w części odnoszącej się do informacji o trwających pracach legislacyjnych - wymieniony organ na dzień orzekania przez sąd - pozostaje w bezczynności. Na tę bowiem część pytania nie udzielił organ odpowiedzi, ani też nie wydał w tym zakresie decyzji odmownej. Konsekwencją powyższego było zobowiązanie Starosty w pkt I wyroku, do wydania w terminie 14 dni aktu administracyjnego lub podjęcia czynności w zakresie pkt 2 wniosku E.Ł. z dnia 4.04.2013 r. w części dotyczącej informacji o trwających pracach legislacyjnych. Podstawą prawną tego rozstrzygnięcia jest art. 149 par. l ustawy z dnia 30.09.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., póz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt l-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pkt II wyroku, sąd na podstawie powołanego przepisu, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ocena ta wynika z faktu, że pismem z dnia 29.04.2013 r. Starosta W. udzielił skarżącej odpowiedzi na złożony wniosek. Choć odpowiedź ta była niepełna, a nadto spóźniona (por. art. 13 ustawy) i nastąpiła już po wniesieniu skargi, uznać należało, że przekroczenie terminu nie było znaczne (11 dni), zaś stanowisko organu należy ocenić jako dążenie do rozpatrzenia i załatwienia wniosku skarżącej. O kosztach zaś orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. (pkt IV wyroku). Oceniając natomiast pozostałą część wniosku skarżącej (pkt 1) należało w pierwszej kolejność odnieść się db kwestii, czy wskazany zakres informacji, stanowi informację publiczną. Oceniając tę treść wniosku skarżącej należy uznać, że odnosi się on do sposobu, a także zasad umieszczania symboli religijnych w budynkach samorządu powiatowego. Jest to zatem kwestia dotycząca zasad (założeń) związanych z funkcjonowaniem podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. To zaś wypełnia przesłankę o jakiej stanowi art. 6 ust. l pkt 3 lit a u.d.i.p. Stosownie do tego przepisu, udostępnieniu podlegają informacje publiczne dotyczące trybu działań władz publicznych. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że interesująca skarżącą problematyka, w określonym wyżej zakresie, ma walor informacji publicznej, bowiem wprost odnosi się do sposobu dotyczącego organizacji działania organu. Należy jednocześnie stwierdzić, że pismo Starosty W. z dnia 29.04.2013 r. stanowi odpowiedź na złożony wniosek. Organ wskazał w nim bowiem, że Powiat W. nie posiada aktów prawnych odnoszących się do problematyki opisanej we wniosku skarżącej. W sytuacji braku regulacji prawnych w zakresie, którego dotyczył wniosek, udzielenie skarżącej informacji mogło polegać, jedynie na krótkim, powyżej cytowanym stwierdzeniu. Wobec udzielenia skarżącej informacji we wnioskowanym zakresie, należało przyjąć, że w tej części postępowanie sądowe jest bezprzedmiotowe, podobnie jak bezprzedmiotowe stało się w części w której skarga została cofnięta. Podlegało ono zatem umorzeniu, stosownie do art. 161 par. l pkt l i 3 p.p.s.a. (pkt III wyroku).