II SAB/Kr 108/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-11-16

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Jacek Bursa, Andrzej Niecikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej powinna zostać umorzona, gdy organ wydał zaskarżony akt przed rozstrzygnięciem sądu?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że jeśli w dniu rozpoznania skargi na bezczynność organ wydał zaskarżony akt lub podjął żądaną czynność, to bezczynność ustała, a skarga utraciła swój przedmiot. W takiej sytuacji sąd powinien umorzyć postępowanie sądowe z powodu bezprzedmiotowości sprawy.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła bezczynności Prezydenta Miasta K. w realizacji warunków ugody administracyjnej zawartej w 1998 roku dotyczącej zakłócenia stosunków wodnych przez sąsiadów skarżącego. Pomimo zawarcia ugody i wcześniejszych interwencji, prace nie zostały wykonane zgodnie z jej warunkami. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, który jednak w toku postępowania wydał postanowienie o nałożeniu grzywny na zobowiązanego do wykonania prac.
Rozstrzygnięcie
Umorzył postępowanie sądowe; zasądził od Prezydenta Miasta K. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Jacek Bursa NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. Z. na bezczynność Prezydenta Miasta K. postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowe; II. zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 26.07.2011 r., J.Z. i wniósł "o stwierdzenie bezczynności Prezydenta w związku z niedotrzymaniem warunków ugody zawartej w Wydziale Kształtowania Środowiska w dniu 7.01.1998r. z moimi sąsiadami M. F. S". W uzasadnieniu wskazał, że jego sąsiedzi samowolnie nawieźli na swoją działkę ogromną ilość ziemi ( ok. 9 samochodów) podnosząc teren przy ogrodzeniu miejscami nawet do ok. 1 m. Spowodowało to zakłócenie stosunków wodnych szkodliwie wpływając na jego posesję (systematyczne zalewanie co trwa nadal). Po zgłoszeniu w Wydziale Ochrony Środowiska, Urząd wszczął postępowanie. W urzędzie przystał na zaproponowane warunki co skutkowało zawarciem ugody. Urząd nie doprowadzał do realizacji ugody, a sąsiedzi nadal nawozili ziemie, o czym również zgłosił do Urzędu Miasta K. Otrzymał pismo zatwierdzające realizację ugody pomimo, że żaden z jej punktów nie został zrealizowany. Interwencje w sprawie nie przyniosły rezultatu. Na skutek odwołania (zażalenia) skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławczego postanowieniem z dnia [...].03.2010 r., zobowiązało Prezydenta Miasta K. do zastosowania środków egzekucyjnych celem realizacji ugody. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wniósł o jej oddalenie i podniósł, że: 1/ W dniu 9.01. 1998 r. Prezydent Miasta K. wydał postanowienie o zatwierdzeniu ugody administracyjnej z dnia 7.01.1998 r., zawartej pomiędzy J. i O.Z. a F. i M. S. , w postępowaniu administracyjnym w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1 , położonej w K. przy ul. [...] w wyniku nadsypania ziemi na nieruchomości sąsiedniej, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 2 . Zgodnie z treścią ugody administracyjnej M.S. zobowiązała się odpowiednio uformować skarpę swojej działki w rejonie granicy z działką nr 1. Prace przy podmurówce granicznego ogrodzenia polegać miały na wybraniu ziemi na głębokości ok. 5 - 10 cm od górnej krawędzi podmurówki ogrodzenia pasem o szerokości 0.5 m oraz ukształtowaniu nasypu, którego górna krawędź znajdować się będzie w odległości 1.5 m od ogrodzenia, a dolna w odległości 0.5 m od ogrodzenia. Celem przedmiotowej ugody było zabezpieczenie działki 1 przed nadmiernym spływem wód powierzchniowych z działki sąsiedniej nr 2 znajdującej się powyżej zalewanej działki. 2/ W związku z interwencją J.Z. z dnia 11.04. 2008 r., o niewykonaniu prac określonych w ugodzie, organ administracji publicznej przeprowadził w dniach 17.04. 2008 r., i 18.06.2008 r., oględziny, podczas których stwierdzono wybranie ziemi, a także wykonanie szalunku z desek i wypełnione go częściowo kamieniami i betonem, stwierdzono, iż wykonane przez M.S. prace wzdłuż podmurówki ogrodzenia granicznego miejscami odbiegają od ustaleń przedmiotowej ugody. Zważywszy jednak na osiągnięcie zamierzonego celu ugody, wyrażającego się w powstrzymaniu nadmiernego spływu wód powierzchniowych z działki nr 2 na działkę nr 1 organ przyjął, iż ugoda została zrealizowana. 3/ Kwestia murku ogrodzeniowego wzniesionego na terenie objętym ugodą, potraktowano jako kwestię odrębną nieobjętą zakresem ugody, a sprawa stwierdzenia prawidłowości robót związanych z jego budową pozostaje w kompetencji właściwego organu nadzoru budowlanego. Dlatego też Prezydent Miasta K. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. pismem z dnia 30.06.2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy muru ogrodzeniowego jako bezprzedmiotowe. 4/ Pismem z dnia 17.07. 2009 r., J.Z. złożył skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. żądając wyegzekwowania warunków ugody, podnosząc, iż jego zdaniem, żaden z jej warunków nie został spełniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] .03. 2010 r. zobowiązało Prezydenta Miasta K. do zastosowania środków egzekucyjnych wobec strony postępowania w terminie jednego miesiąca od doręczenia postanowienia. 5/ Prezydent Miasta K. w piśmie z dnia 27.04. 2010 r. do Kolegium zwrócił uwagę na zaistnienie po zawarciu ugody administracyjnej nowych okoliczności faktycznych sprawy, obejmujących nowy sposób zagospodarowania nieruchomości G.S. przy ul. [...] poprzez wzniesienie muru wraz z nasypem, skutkujących powstaniem nowych istotnych warunków gruntowo - wodnych. W świetle poczynionych ustaleń egzekwowanie warunków ugody z 1998 r, może być przyczyną pogorszenia warunków gruntowo wodnych (potencjalne zwiększenie spływu wód powierzchniowych) dla działki J. i O.Z. i w konsekwencji doprowadzić do naruszeni art. 29 ust 1 ustawy Prawo wodne. Stan taki poddaje pod wątpliwość wykonalność obowiązku wynikającego z ugody. Zdaniem organu działka J. i O.Z. nie jest zalewana wodami powierzchniowymi z uwagi na przedmiotowy wysoki mur skutecznie blokujący ewentualny spływ. Natomiast otwory wykonane I w murze nie mogą być w kontekście ich usytuowania przyczyną pogorszenia istniejących na przedmiotowym terenie stosunków wodnych. Kolegium odpowiadając na zastrzeżenia organu l instancji, podniosło w piśmie z dnia 18.08. 2010 r., iż do czasu pozostawania w obiegu prawnym zatwierdzonej ugody administracyjnej z dnia 9.01.1998 r. Prezydent Miasta K. zobowiązany jest do jej wykonania w całości. 6/ Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta K. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec G.S. w celu wykonania obowiązków, określonych w ugodzie z dnia 7.01.1998 r., ustaliwszy na podstawie aktu notarialnego z dnia [...].05.2007 r., fakt zbycia w drodze darowizny własności nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 2 na rzecz syna M.S. — G.S. O wszczęciu administracyjnego postępowania egzekucyjnego organ poinformował skarżącego pismem z dnia 18.02. 2011 r. 7I Prezydent Miasta K. występując w charakterze organu egzekucyjnego, upomnieniem z dnia 18.02. 2011 r. wezwał G.S. do niezwłocznego wykonania obowiązku określonego w ugodzie. Wobec bezskuteczności wezwania Prezydent Miasta K. w dniu [...]06.2011 r. wydał postanowienie o nałożeniu na G.S. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 500 zł. Jednocześnie wezwano zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. 8/ W dniu 13.06.2011 r., M.S. występując w imieniu G.S. poinformowała o wykonaniu nakazanych prac. Wobec powyższego Prezydent Miasta K. w dniu 22.07. 2011 r. przeprowadził oględziny nieruchomości celem dokonania ustaleń w przedmiocie obowiązku wykonania prac zgodnie z ugodą. Podczas oględzin stwierdzono, iż: a) pomiędzy posesjami położonymi przy ul. [...] i przy ul. [...] na terenie posesji nr [...] wykonany jest mur ogrodzeniowy przewyższający poziom działki posesji [...] na wysokość 135 cm od strony północnej od poziomu terenu posesji przy [...] i sięgający do poziomu terenu posesji [...], b) wzdłuż murku posadzony jest szpaler tuj, c) murek ogrodzeniowy od strony posesji [...] jest zabezpieczony folią izolacyjną d) od strony południowej murek przewyższa poziom terenu posesji [...] na wysokość 90cm i 1,1 Im od strony posesji [...], e) mur ogrodzeniowy ciągnie się na długości ok. 28 m, w sąsiedztwie budynku posesji [...]. Jednocześnie nie stwierdzono ukierunkowanego spływu wód na posesję [...]. Organ ustalił także, iż działka na posesji [...] w całości stanowi powierzchnię przepuszczalną (porośniętą trawą drzewami i krzewami). 9/ W wyniku przeprowadzonych oględzin, ustalono, iż wykonany mur wykraczający poza rozstrzygnięcie ugody zabezpiecza jedynie budynek na posesji [...], a wykonane prace nie stanowią wprost spełnienia warunków ugody. Wobec powyższego Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia [...].08. 2011 r. (znak: [...] ponownie nałożył na G.S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500 zł, wraz z jednoczesnym wezwaniem do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w sprawach decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygają sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż co dopiero wymienione akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, czy w końcu pisemnych interpretacje przepisów prawa podatkowego ( art. 3 § 1 i 2 pkt. 1- 4a i 8 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1270 z późń.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ). Krótko mówiąc, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.o.p.s.a sąd administracyjny orzeka w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach kiedy: - organ ma obowiązek wydać decyzję , - organ ma obowiązek wydać postanowienie na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie lub rozstrzygające o do istoty sprawy, - organ ma obowiązek wydać postanowienie w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, - organ ma obowiązek podjąć inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W sprawie jest bezsporne, że wprawdzie z naruszeniem przepisów co do terminu załatwiania spraw, organ w dniu [...].08.2011 r., wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia . Tak więc bezczynność ustała i w tej sytuacji rozpoznanie skargi na bezczynność stało się zbędne. Według art. 149 p.o.p.s.a Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Ta regulacja oznacza, że Sąd, badając skargę na bezczynność, zobowiązany jest uwzględnić stan sprawy istniejący w dacie wyrokowania. Jeśli w tej dacie stan bezczynności organu już nie istnieje, uwzględnienie skargi nie jest już możliwe. Skarga bowiem utraciła swój przedmiot, a z taką sytuacją wiąże się konieczność umorzenia postępowania sądowego. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.o.p.s.a Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż określone w pkt 1 (cofnięcie skargi) i 2 (śmierć skarżącego w określonych przypadkach) stało się bezprzedmiotowe. Dotyczy to właśnie sytuacji, gdy brak jest podstaw faktycznych lub prawnych do prowadzenia postępowania sądowego, czyli gdy w toku postępowania przestanie istnieć przedmiot tego postępowania. Dlatego też wydanie postanowienia przez Prezydenta Miasta K. z dnia [...].08.2011 r., uzasadnia konieczność umorzenia postępowania, albowiem skutek jaki miała wywołać skarga na bezczynność organu został osiągnięty przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.o.p.s.a postępowanie należało umorzyć. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 p.o.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło