II SAB/Kr 109/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-07-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność stowarzyszenia ogrodowego w zakresie przekazania wewnętrznej skargi do organu wyższego stopnia podlega kognicji sądów administracyjnych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do jego właściwości. Czynność przekazania skargi w obrębie wewnętrznych struktur stowarzyszenia ogrodowego nie mieści się w kategorii spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych, ponieważ stowarzyszenia ogrodowe nie wydają decyzji administracyjnych ani innych aktów z zakresu administracji publicznej, a ich działalność ma charakter wewnętrzny, a nie publicznoprawny.
Stan faktyczny
J. S. wniósł skargę na bezczynność Okręgowego Zarządu [...] [...] Związku Działkowców w K. w przedmiocie przekazania jego skargi na bezczynność do K. Rady [...] Związku Działkowców w W. Skarżący domagał się przywrócenia praworządności w związku z inwestycją wodociągową. Po braku reakcji Okręgowego Zarządu na jego wnioski, wniósł skargę na bezczynność do K. Rady za pośrednictwem zarządu okręgowego. Stowarzyszenie wniosło o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa nie podlega właściwości sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

sygn. [...] II SAB/Kr 109/18 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Okręgowego Zarządu [...] [...] Związku Działkowców w K. w przedmiocie przekazania skargi na bezczynność do K. Rady [...] Związku Działkowców w W. postanawia: odrzucić skargę sygn. akt II SAB/Kr [...] Uzasadnienie J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Okręgowego Zarządu [...] [...] Związku Działkowców w K. w przedmiocie przekazania jego skargi na bezczynność do K. Rady [...] Związku Działkowców w W.. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że w związku z powzięciem informacji o prowadzeniu na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" inwestycji dotyczącej sieci wodociągowej w czerwcu 2017 r. wystąpił do Okręgowego Zarządu [...] [...] Związku Działkowców w K. z "wnioskami o przywrócenie praworządności (...)". Brak reakcji na powyższe skłonił skarżącego do wniesienia w dniu 19 grudnia 2017 r. skargi na bezczynność tego organu do K. Rady [...] Związku Działkowców. Skarga, zgodnie ze statutem stowarzyszenia, została wniesiona za pośrednictwem zarządu okręgowego. Do chwili sporządzenia przedmiotowej skargi tj. 26 maja 2018 r. skarżący nie został powiadomiony o przekazaniu skargi do organu właściwego. W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie A wniósł o odrzucenie skargi, jako niepodlegającej właściwości sądów administracyjnych. Odrzucenie skargi miało być również uzasadnione – w ocenie organu – nieprawidłowym oznaczeniem przez skarżącego strony przeciwnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2018 r., poz. 1302) – dalej p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 3 ww. ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Ponadto, zgodnie z treścią art. 4 ustawy, sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z powszechnie podzielanymi poglądami orzecznictwa oraz doktryny, skargę do sądu administracyjnego wnosi się na każdą decyzję, która stanowi oświadczenie woli wywierające skutki prawne w sferze stosunku materialnoprawnego, a zatem jest władczym, jednostronnym przejawem woli organu administracji publicznej (lub też innego podmiotu sprawującego w zaleconym mu zakresie funkcje administracji publicznej), rozstrzygającym sprawę administracyjną, skierowanym od oznaczonego indywidualnie adresata. Sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli podlegają również postanowienia wydawane przez ww. organy i inne podmioty, które wydawane są w postępowaniu administracyjnym w celu wydania decyzji administracyjnej i dotyczą zazwyczaj kwestii wpadkowych tego postępowania. Wyżej przytoczone przepisy umożliwiają również zaskarżenie do sądu administracyjnego akty i czynności tych jednostek, które z mocy przepisów szczególnych uprawnione są do prowadzenia działalności mieszczącej się zakresie pojęcia "działalności publicznej" oraz inne niż decyzje lub postanowienia akty lub czynności mieszczące się w tym zakresie, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaskarżenie bezczynności możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi komentarz. T. Woś. H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2005 str. 49 - 62, 85). Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że krąg podmiotów, na których działanie, bądź też bezczynność można wnieść skargę do sądu administracyjnego jest ograniczony do organów administracji publicznej a także tych podmiotów, które wydają decyzje w ramach działalności publicznej. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2176) rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do ROD oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia. Rodzinny ogród działkowy prowadzony jest stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy przez jedno stowarzyszenie ogrodowe, pod pojęciem którego ustawa nakazuje rozumieć stowarzyszenie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r. poz. 210) powołane wyłącznie w celu zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych (art. 2 pkt 6 ustawy). Z przepisów ustawy nie wynika, aby do zadań stowarzyszenia ogrodowego należało wydawanie decyzji administracyjnych, postanowień czy innych aktów z zakresu administracji publicznej. Działalność Polskiego Związku Działkowców regulowana postanowieniami statutu ma charakter wewnętrzny, a nie publicznoprawny. Przedmiotem skargi jest bezczynność Okręgowego Zarządu [...] [...] Związku Działkowców w K. w przekazaniu skargi na bezczynność tego organu w rozpoznaniu wniosków skarżącego dotyczących budowanego wodociągu, do K. Rady [...] Związku Działkowców. Innymi słowy zarzut bezczynności dotyczy niewywiązania się przez organ jednostki terenowej rodzinnego ogrodu działkowego z obowiązku przekazania skargi do organu wyższego stopnia zgodnie z postanowieniami statutu [...] Związku Działkowców (poza rozważaniami sądu pozostaje prawidłowość oznaczenia przez skarżącego organu wyższego stopnia). Nie ulega wątpliwości, że czynność "przekazania skargi" w obrębie wewnętrznych struktur stowarzyszenia ogrodowego, a więc podjęcie określonych działań faktycznych przez organy stowarzyszenia, nie mieści się w kategorii spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało odrzucić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło