II SAB/Kr 113/26

WyrokWSA w Krakowie2026-05-07

Skład orzekający: Monika Niedźwiedź, Mirosław Bator, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Miasta G. dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udostępnił żądanych informacji publicznych ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie, ograniczając się jedynie do pisma informującego o własnej ocenie braku obowiązku udostępnienia informacji. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ wykazywał pewną aktywność w postępowaniu, a jego działania nie nosiły cech oczywistego lekceważenia przepisów. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie, ale oddalił wniosek o ukaranie organu grzywną.
Stan faktyczny
Skarżąca M. T. wniosła skargę na bezczynność Burmistrza Miasta G. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 24 listopada 2025 r. Organ udzielił częściowej odpowiedzi, wezwał do sprecyzowania żądań i wydłużył termin, a następnie pismem z 27 stycznia 2026 r. poinformował, że część żądanych dokumentów nie podlega udostępnieniu. Skarżąca nie uzyskała dalszej odpowiedzi. Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, ale nie z rażącym naruszeniem prawa, i zobowiązał go do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Burmistrza Miasta G. do wydania aktu lub dokonania czynności w zakresie określonych punktów wniosku M. T. z dnia 24 listopada 2025 r. w terminie 14 dni. Stwierdzono, że Burmistrz dopuścił się bezczynności, ale nie z rażącym naruszeniem prawa. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie. Zasądzono od Burmistrza na rzecz M. T. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Burmistrza Miasta G. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta G. do wydania aktu lub dokonania czynności w zakresie pkt 1,2,4,5,6,7,8,9,10,12,13 wniosku M. T. z dnia 24 listopada 2025 r. o udzielenie informacji publicznej – w terminie 14 dni od daty zwrotu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Burmistrz Miasta G. dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Miasta G. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Burmistrza Miasta G. na rzecz M. T. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga M. T. na bezczynność Burmistrza Miasta Gorlice w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskiem z dnia 24 listopada 2025 r. Skarżąca wniosła o udostępnienie następujących informacji publicznych dotyczących rewitalizacji Gorlickiego Centrum Kultury: 1. raportu z realizacji zamówienia sporządzonego na podstawie art. 446 Ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 z późn. zm. dalej również jako "u.p.z.p.") dotyczącego umowy zawartej z T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej również jako "T. ") wraz z jej dalszymi zmianami; 2. inwentaryzacji robót na dzień odstąpienia przez wykonawcę T. ; 3. protokołu z postępowania o udzielenie zamówienia opublikowanego na portalu [...] Rewitalizacja Budynku Gorlickiego Centrum Kultury w systemie "zaprojektuj i wybuduj" kontynuacja realizacji zadania; 4. raportu z realizacji zamówienia sporządzonego na podstawie art. 446 u.p.z.p. dotyczącego umowy zawartej z [...] H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (dalej również jako "H. ") wraz z jej dalszymi zmianami; 5. protokołów z przekazania wykonawcy H. dokumentacji projektowej i technicznej sporządzonej przez wykonawcę T. 6. protokołów z przekazania wykonawcy H. materiałów pozostawionych na placu budowy przez wykonawcę T. 7. notatek służbowych, sprawozdań, raportów kosztowych związanych z zakończeniem inwestycji przez wykonawcę H. 8. protokołów odbiorów dokonanych z wykonawcą H. ; 9. dokumentacji powykonawczej sporządzonej przez H.; 10. protokołów z rad budowy lub narad związanych z inwestycją przeprowadzonych z udziałem wykonawcy H. 11. wszelkich wystąpień do zamawiającego wystosowanych przez wykonawcę H. 12. wykazu robót dodatkowych/zamiennych wykonanych przez H. 13. kosztorysów robót dodatkowych wykonanych przez H. Czterema pismami z dnia 11 grudnia 2025 r. odebranymi przez Skarżącą w dniu 29 grudnia 2025 r., odpowiadając na wniosek Organ: 1. wezwał do sprecyzowania żądania określonego w pkt 7, 2. w zakresie żądania dokumentów określonych w pkt 1, 2, 4, 5, 6, 8, 9,10, 13 wydłużył termin rozpatrzenia wniosku do 2 miesięcy, tj. nie później niż do 27 stycznia 2026 r., 3. wezwał do wykazania, że żądanie z pkt 12 wniosku jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, 4. wskazał, że dokumenty żądane w pkt 11 nie stanowią informacji publicznej. Kolejno pismami z dnia 5 stycznia 2026 r. Skarżąca odniosła się do wezwań Organu oraz uzupełniła żądanie o wymagane przez Organ informacje. Następnie pismem z dnia 27 stycznia 2026 r. Organ poinformował Skarżącą że żądane dokumenty w pkt 1, 2, 4, 5, 6, 1, 8, 9, 10, 11, 12 i 13 nie podlegają udostępnieniu w trybie u.o.d.p. z przyczyn wskazanych w tymże piśmie. Do pisma szczegółowo odniosła się Skarżąca, jednak nie uzyskała od Organu odpowiedzi. Mając na względzie powyższy stan faktyczny należy wskazać, że Organ pomimo upływu terminu: (i) nie udostępnił żądanej informacji w całości, a udostępniony został jedynie dokument z pkt 3 żądania, (ii) nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej ani decyzji o umorzeniu postępowania, a Organ jedynie pismem z dnia 27 stycznia 2026 r. stwierdził, że żądane informacje "nie podlegają udostępnieniu w trybie u.o.d.p.", wobec czego żądane informacje nie zostały udostępnione. Na gruncie u.o.d.p. prawidłowe załatwienie wniosku następuje co do zasady poprzez czynność materialno-techniczną udostępnienia informacji, natomiast odmowa (także częściowa) lub umorzenie wymagają decyzji administracyjnej (art. 16 u.o.d.p.). Skoro organ nie udostępnił informacji oraz nie wydał decyzji, a ograniczył się do pisma informującego o własnej ocenie, że żądanie nie dotyczy informacji publicznej - pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W wyroku NSA z 24 maja 2006 r., IOSK 601/05, jednoznacznie wskazano, że niepodjęcie w terminie czynności z art. 13 u.o.d.p., tj. nieudostępnienie informacji ani niewydanie decyzji odmownej, oznacza bezczynność, a pismo odmawiające udzielenia informacji, które nie Spełnia wymogów decyzji z art. 16 ust. 2 u.o.d.p., nie stanowi prawidłowego zakończenia sprawy. W szczególności - w realiach niniejszej sprawy - organ de facto odmówił realizacji wniosku, ale uczynił to w formie pisma, pozbawiając Skarżącą gwarancji procesowych (w tym kontroli legalności odmowy). W orzeczeniu WSA w Gliwicach z 2 października 2009 r., IV SAB/Gl 52/09, zaakcentowano, że niezależnie od tego, czy żądana informacja jest informacją publiczną, odmowa udzielenia powinna nastąpić w formie decyzji . Analogicznie NSA w sprawie I OSK 601/05 uznał, że pismo zawierające odmowę np. z powołaniem się na ochronę danych nie jest decyzją i nie wyłącza bezczynności. W sprawach bezczynności dotyczącej u.o.d.p. utrwalone jest stanowisko, że skarga na bezczynność nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Po zmianach z 2017 r. (art. 53 § 2b p.p.s.a.) wymóg ponaglenia odnosi się do spraw prowadzonych w trybie k.p.a.; tymczasem - jak podkreślił WSA w Opolu - k.p.a. w u.o.d.p. stosuje się jedynie do decyzji odmownych/umorzeniowych, natomiast nie do fazy poprzedzającej decyzję i nie do samej czynności udostępnienia. W konsekwencji brak podstaw do stosowania art. 37 k.p.a. i brak wymogu ponaglenia w sprawach bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej. To stanowisko koresponduje z uzasadnieniem WSA w Gdańsku gdzie wskazano brak obowiązku wzywania do usunięcia naruszenia prawa (art 52 p.p.s.a.) w sprawach u.o.d.p. Także w piśmiennictwie podkreśla się szerokie ujęcie skargi na bezczynność w sprawach u.o.d.p. (w tym przy sporze co do charakteru informacji) oraz brak formalnego obowiązku ponaglenia w tym reżimie. W niniejszej sprawie Organ, mimo upływu ustawowego terminu i jednoznacznych wymogów co do formy odmowy, ograniczył się do pisma negującego charakter żądanej informacji. Taki sposób działania stanowi obejście reżimu z art. 16 u.o.d.p., narusza podstawowe gwarancje proceduralne i uzasadnia kwalifikację bezczynności jako rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie Miasta Gorlice z dnia 27 stycznia 2026 r. Skarżąca wskazuję, że brak jest podstaw do uznania, że zakres żądania z dnia 24 listopada 2025 r. nie podlega udostępnieniu w trybie u.o.d.p., albowiem żądane dokumenty dotyczą umowy realizowanej na podstawie udzielonego zamówienia publicznego, dlatego w pełni zrealizowana została przesłanka żądania informacji o sprawach publicznych. Nadto Skarżąca wskazuje, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. "Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej Oraz osób pełniących funkcje publiczne." ust. 2 cytowanego przepisu stanowi o tym, że prawo to realizowane jest m. in. przez dostęp do dokumentów. Normę konstytucyjną precyzuje w art. 11b Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 2 ust. 1 u.o.d.p. Co więcej art. 2 ust. 2 u.o.d.p. stanowczo wskazuje, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Skarżąca na marginesie wskazuje, że już w piśmie z dnia 11 grudnia 2025 r. Organ wzywa do wyjaśnienia poprzez "określenie celu i odbiorcy informacji, w tym czy sprawozdania mają służyć do wewnętrznych celów wnioskodawcy, czy też są wymagane przez określone instytucje lub organy nadzoru". Takie żądanie już na tym etapie było dalece nieuprawnione. Akcentuje, że dokumenty żądane w pkt 1 i 4 wniosku z dnia 24 listopada 2025 r. stanowią raporty z realizacji zamówienia, które Miasto Gorlice winny sporządzić na podstawie art. 446 Ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych Nieudostępnienie przykładowych dokumentów łub powoływanie się na ich nieposiadanie stanowi rażące naruszenie ustawy, w szczególności w sytuacji, kiedy w opublikowanej na stronie internetowej Miasta Gorlice informacji wskazano, że umowa z jednym z wykonawców została rozwiązana. Informacja ta została usunięta z serwisu internetowego, jednak w załączeniu do pisma z dnia 6 lutego 2026 r. Skarżąca przedłożyła treść tejże informacji. Odnosząc się do zarzutu toczącego się postępowania cywilnego z wykonawcą robót, błędnie z tego faktu wywodzi Miasto Gorlice, że stanowi to jakiekolwiek ograniczenie w udzieleniu informacji publicznej. Co więcej taki stan rzeczy tym bardziej prowadzi do przekonania, że obywatel winien mieć dostęp do dokumentacji związanej z wydatkowaniem środków publicznych, skoro w tym zakresie toczy się postępowanie sądowe. Nadto Skarżąca wskazuje, że nie jest stroną przytoczonego postępowania dlatego błędnym jest wywodzenie, że udostępnienie żądanej dokumentacji miałoby w jakikolwiek sposób wpłynąć na toczące się postępowanie - w tym na postępowanie dowodowe. Miasto Gorlice w swoim piśmie z dnia 27 stycznia 2026 r. sprowadza się do ogólnikowych twierdzeń, że żądany zakres informacji nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.o.d.p. Trudno jakkolwiek odnieść się merytorycznie do takiego zarzutu w sytuacji, kiedy wniosek swym zakresem obejmuje 13 żądań, a Miasto Gorlice nie odnosi się do konkretnych dokumentów wskazanych we wniosku. Niemniej, Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Organu i podnosi, że żądane dokumenty stanowią informację w sprawach publicznych. To samo tyczy się stwierdzenia "niektóre dokumenty nie znajdują się w posiadaniu organu w dacie jego rozpoznania"; Organ nie wskazuje które to dokumenty, a tak ogólnikowe twierdzenie może budzić uzasadnione podejrzenie, że Miasto Gorlice nie posiada dokumentów wymaganych przez przepisy prawa lub związanych z wydatkowaniem publicznych pieniędzy. Co do zarzutu niewskazania konkretnych dokumentów związanych z realizacją zamówienia. Skarżąca wskazuje, że przedsięwzięcia budowlane wiążą się z ogromem dokumentacji stworzonej w procesie jego realizacji, dlatego niemożliwym było wskazanie przez Skarżącą konkretnych dokumentów w szczególności powołując się na datę ich powstania, a jak cytuje Organ zasadnym jest żądanie "wszelkiej korespondencji", "wszelkich wystąpień", "notatek", "protokołów". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu stanowiska Organ wskazuje, skarga M. T. z dnia 26.02.2026 r. nie tylko nie zasługuje na uwzględnienie, lecz stanowi przejaw oczywiście instrumentalnego i nielojalnego wobec porządku prawnego wykorzystania instytucji dostępu do informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że wniosek został złożony w ścisłym związku z toczącym się postępowaniem cywilnym przed Sądem Okręgowym w Krakowie, IX Wydział Gospodarczy pod. sygn. akt IX GC 661/25 dotyczącym tej samej inwestycji. Zbieżność czasowa pomiędzy jego wniesieniem a czynnościami procesowymi w tym postępowaniu, w tym zobowiązaniem jednej ze stron do zajęcia stanowiska, ma charakter oczywisty i nie może być racjonalnie tłumaczona przypadkiem. Zakres żądania pokrywa się przy tym z materią istotną dla rozstrzygnięcia tego sporu. Treść zapytania pozostaje w ścisłej łączności z zarzutami sformułowanymi w przywołanym procesie przez Miasto Gorlice, a dotyczącymi rażącej rozbieżności pomiędzy kosztami realizacji inwestycji "Rewitalizacji Gorlickiego Centrum Kultury"' wskazanymi w toku realizacji prac przez wykonawcę T. Sp. z o.o., od umowy z którym odstąpiono, a kosztami faktycznie poniesionymi w zawiązku z zapłatą wynagrodzenia na rzecz wykonawcy H. Sp. z o.o., z którym zawarto umowę na dokończenie prac. Znamiennym jest, że wniosek o informację publiczną został złożony do Miasta Gorlice po doręczeniu pełnomocnikowi powodowej spółki zarządzenia SO w Krakowie z dnia 27.10.2025 r., zobowiązującego do złożenia odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty i zgłoszenia wniosków dowodowych. Pismo procesowe stanowiące odpowiedź powódki, sporządzone przez pełnomocnika - radcę prawnego A. Ż., datowane na 19.11.2025r., zostało złożone w Sądzie w dniu 21.11.2025r., podczas gdy wniosek w niniejszej sprawie sporządzono z datą 24.11.2025 r. W tym stanie rzeczy złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rzeczywistości zmierza do obejścia zasad postępowania dowodowego w postępowaniu cywilnym, bowiem Miasto Gorlice ma podstawy twierdzić, że osoba wnioskodawczyni może być osobiście powiązana z osobami działającymi w imieniu powodowej spółki. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że mamy do czynienia z realizacją konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. W rzeczywistości chodzi o próbę pozyskania materiału istotnego dla postępowania cywilnego z pominięciem rygorów wynikających z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności regulujących postępowanie dowodowe. Takie działanie stanowi klasyczny przykład obejścia prawa. Szczególnie jaskrawy charakter tego działania wynika z faktu, że wniosek został formalnie podpisany przez osobę fizyczną, która nie jest stroną postępowania sądowego. Okoliczność ta ma jednak wyłącznie charakter pozorny. Treść wniosku, jego zakres oraz moment złożenia jednoznacznie wskazują, że nie jest to samodzielna inicjatywa obywatelska, lecz działanie podejmowane w interesie podmiotu trzeciego - strony postępowania cywilnego. Nie sposób bowiem racjonalnie przyjąć, że osoba fizyczna z innej części kraju, niemająca żadnego związku z inwestycją, uzyskała dostęp do szczegółowych informacji o jej przebiegu i sformułowała wniosek obejmujący precyzyjne, techniczne kwestie, które nie były przedmiotem publicznego obiegu informacji. W przestrzeni publicznej pojawiały się jedynie ogólne komunikaty dotyczące zakończenia współpracy z wykonawcą, natomiast zakres żądania wykracza dalece poza te informacje i odpowiada potrzebom procesowym konkretnego sporu. Twierdzenie, że taka konfiguracja okoliczności ma charakter przypadkowy, pozostawałoby w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego i logiki. W ocenie Burmistrza Miasta Gorlice dla stwierdzenia nadużycia prawa wystarczająca jest ocena całokształtu okoliczności sprawy, a brak formalnego dowodu powiązań nie wyklucza przyjęcia, że mamy do czynienia z działaniem pozornym i instrumentalnym. W związku z okolicznościami opisanymi powyżej Burmistrz Miasta Gorlice wnosi o zobowiązanie go przez tutejszy Sąd do pozyskania z ewidencji ludności Gminy N. informacji o osobach zamieszkujących w dacie złożenia wniosku o informację publiczną pod adresem O. - F. [...],[...] i przedłożenia do akt sprawy na fakt ustalenia istnienia powiązań osobistych wnioskodawczyni z osobami działającymi w imieniu [...] Sp. z o.o. jako strony sporu z Miastem Gorlice pod sygn. akt [...] w K. oraz wykazania złożenia wniosku z nadużyciem prawa, w celu ominięcia trybu wynikającego z Kodeksu postępowania cywilnego. W niniejszej sprawie nagromadzenie wskazanych okoliczności prowadzi do jednego wniosku: osoba fizyczna została wykorzystana jako podmiot pośredniczący, a wniosek stanowi próbę obejścia ograniczeń procesowych wiążących stronę postępowania cywilnego. Takie działanie nie tylko nie podlega ochronie prawnej, lecz powinno spotkać się z jednoznaczną reakcją Sądu. Nadużycie prawa do informacji publicznej wywołuje określone skutki prawne, a w tym zakresie niezbędne jest ustalenie pozorowania realizacji wartości leżących u jego podstaw i konieczne jest poznanie rzeczywistego celu wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie konkretnej informacji publicznej, czego organ dokonał w toku rozpatrywania wniosku Skarżącej. Ustaleń w tym zakresie można dokonywać - wbrew twierdzeniom zawartym w skardze - w oparciu o ocenę okoliczności faktycznych danej sprawy, w tym treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej (wyrok NSA z 5.02.2026 r., III OSK 707/25, LEX nr 4020989). Korzystanie z prawa podmiotowego w sposób sprzeczny z jego celem wyłącza obowiązek jego realizacji przez organ. W takiej sytuacji organ nie tylko nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji, lecz również nie ma obowiązku wydania decyzji administracyjnej, gdyż brak jest przedmiotu rozstrzygnięcia w rozumieniu ustawy. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie znajduje bowiem zastosowania do wniosków, które nie mieszczą się w jej zakresie lub stanowią jej nadużycie. W konsekwencji sposób załatwienia wniosku przez organ był w pełni prawidłowy. Burmistrz Miasta Gorlice odniósł się do żądania w ustawowym terminie, wskazał brak posiadania części informacji oraz ocenił wniosek jako nadużycie prawa, o czym poinformował Skarżącą z zachowaniem terminów ustawowych. Tym samym wyczerpał swoje obowiązki wynikające z ustawy. Zarzut bezczynności jest w tych okolicznościach całkowicie chybiony. Bezczynność może być przypisana wyłącznie w. przypadku całkowitego braku reakcji organu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Skarżąca w istocie nie kwestionuje braku działania organu, lecz nie akceptuje treści udzielonej odpowiedzi, co nie może być utożsamiane z bezczynnością. W rzeczywistości skarga zmierza do wymuszenia na organie udziału w postępowaniu cywilnym poprzez dostarczenie informacji istotnych dla jednej ze stron tego postępowania, z pominięciem przepisów regulujących dopuszczalność i sposób przeprowadzania dowodów. Tego rodzaju działania nie mogą korzystać z ochrony sądowej, gdyż prowadziłyby do podważenia spójności systemu prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej - p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 – u.d.i.p.), informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie podziela stanowiska organu, jakoby Skarżąca nadużywała prawa do informacji publicznej. Ratio legis regulacji zawartej w art. 61 Konstytucji RP, a także w ustawie o dostępie do informacji publicznej wynika z zasady udziału obywateli w życiu publicznym i sprawowania społecznej kontroli. Jak wskazuje się w orzecznictwie "wniosek o udostępnienie informacji publicznej nakierowany jest na uzyskanie informacji dotyczącej majątku publicznego. Wszystkie wnioskowane dokumenty, a to faktury, rachunki, zlecenia wykonania określonych robót budowlanych, dokumentacja odzwierciedlająca przebieg postępowania nakierowanego na wyłonienie najbardziej korzystnej oferty wykonania robót budowlanych lub remontowych, czy też dokumenty w postaci notatek służbowych, mocą których odstępowano od ogólnych reguł udzielania zamówienia publicznego są nakierowane na zapoznanie się, najogólniej ujmując, ze stanem majątku publicznego, który materializował się w bardziej szczegółowych czynnościach obejmujących sposób gospodarowania środkami publicznymi w postaci ich wydatkowania na wykonanie zamówienia publicznego. Przebieg procedury wyłaniania wykonawcy roboty publicznej (tj. procedury udzielania zamówienia publicznego), reguł które przemówiły za wyborem konkretnej oferty, a następnie przebieg realizacji prac objętych zamówieniem publicznym oraz ich zapłaty, objąć należy szeroką kategorią językową informacji o majątku publicznym, obejmującym majątek gminny" (tak wyrok NSA z dnia 3 marca 2026 r. sygn. III OSK 1529/25). Zatem okoliczność istnienia sporu między organem a innym podmiotem w kwestii rewitalizacji Gorlickiego Centrum Kultury nie może zniweczyć konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jeśli fakty te są doniosłe z punktu widzenia gospodarowania majątkiem publicznym (co ma miejsce w niniejszej sprawie), to nie stoi na przeszkodzie uzyskaniu informacji publicznej okoliczność, że zakres żądania Skarżącej pokrywa się z materią istotną dla rozstrzygnięcia sporu. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że organ, do którego zwrócono się z wnioskiem o informację jest organem władzy publicznej, zaś wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej w zakresie pkt1,2,3,4,5,6,7,8,910,12,13 wniosku z dnia 24 listopada 2024 r. Z kolei w zakresie pkt 11 Sąd uznał, że "wszelkie wystąpienia" do zamawiającego wystosowane przez H. nie stanową informacji publicznej. W świetle powyższego wniosek w niniejszej sprawie z dnia 24 listopada 2025 r. dotyczył informacji publicznej w zakresie wskazanym w sentencji wyroku. W zakresie pkt 3 wniosku organ udzielił Skarżącej informacji publicznej. W zakresie pkt 11 w ocenie Sądu prawidłowa była ocena organu zawarta w piśmie z dnia 11 grudnia 2025 r., w którym organ poinformował Skarżącą, iż nie stanowi ona informacji publicznej wskazując przy tym motywy takiej kwalifikacji żądanych informacji. W świetle akt administracyjnych sprawy nie budzi wątpliwości, że organ nie pozostawał całkowicie bierny i przedłużył termin rozpatrzenia wniosku (k.3), wzywał Skarżącą do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego (k. 5), sprecyzowania wniosku (k.7). Mimo, że organ nie pozostawał bierny, ostatecznie w ustawowym terminie nie udostępnił informacji publicznej, ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Dlatego w sentencji wyroku w pkt I zobowiązano Burmistrza Miasta Gorlice do wydania aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie Sąd w pkt II wyroku stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Dla oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa w każdej sprawie konieczna jest indywidualna ocena. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek strony. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie nie było to celowe działanie organu, którego aktywność przynajmniej początkowo byłą ukierunkowana na załatwienie wniosku. W pkt IV Sąd oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny. W tej kwestii wyjaśnić należy, że skorzystanie ze środków, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwie do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 204/23). W judykaturze podnosi się, że za ich orzeczeniem przemawia w szczególności sytuacja, gdy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość ma kwalifikowany charakter, tj. wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Skoro w ocenie Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, brak było podstaw do nałożenia na organ grzywny. W ocenie Sądu obowiązek nałożony na organ w pkt I sentencji wyroku przy braku rażącego naruszenia prawa są wystarczające dla zapewnienie skuteczności prawu dostępu do informacji publicznej. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt V sentencji wyroku zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło