II SAB/Kr 116/06

Kraków, 29 października 2007 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w [....] w składzie następującym: przewodniczący: SWSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 29 października 2007 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Klub " " z siedzibą w na bezczynność Prokuratora Okręgowego w w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek skargi Stowarzyszenia Klub "............" z siedzibą w ........ na bezczynność Prokuratora Okręgowego w ........... w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych Przewodniczący skarżącego stowarzyszenia oświadczył, iż nie posiada ono nieruchomości, nie posiada także dłużników. Stan gotówki w kasie wynosi O zł, konta w banku- 67, 40 zł (na dzień ......2003 roku). Strona skarżąca posiada zobowiązania pieniężne wobec elektrowni i telekomunikacji w łącznej wysokości około 5.900 zł. Działalność Stowarzyszenia jest prowadzona dzięki doraźnym wpłatom przewodniczącego. Postanowieniem referendarza Wojewódzki Sąd Administracyjny w .......... zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych w dniu ....... stycznia 2007 roku. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone przez stronę przeciwną. Postanowieniem z dnia 27 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w .......... oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże orzeczenie to, zaskarżone przez Stowarzyszenie, zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 22 czerwca 2007 roku (sygn. akt l OZ 541/07), a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd odwoławczy wskazał, iż w razie wątpliwości co do oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie pomocy, należało- stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.), wezwać stronę skarżącą do nadesłania odpowiednich dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy- w tym zwolnienia od kosztów sądowych- osobie prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś- w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. -przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić, o ile strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy w tym miejscu wskazać, iż przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. W sytuacji, kiedy strona jest zdolna ponieść koszty postępowania bądź przez własne zaniedbania pozbawia się możliwości osiągnięcia dochodów, pozwalających na ich poniesienie, kredytowanie prowadzenia sprawy przez Skarb Państwa jest nieuzasadnione i niepożądane. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uwzględnił zapadłe uprzednio postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazujące na konieczność rozważenia wykorzystania kompetencji, normowanych przez art. 255 p.p.s.a. Jednakże w obecnym stanie sprawy zastosowanie tej instytucji wydaje się zbędne, albowiem na podstawie posiadanych dokumentów możliwe jest dokonanie oceny spełnienia przez stronę skarżącą przesłanek uzyskania zwolnienia od kosztów bez konieczności wzywania o uzupełnienie oświadczenia czy też przedłożenie dokumentów, albowiem zgromadzone dowody wystarczają na ocenę stanu majątkowego. Sąd, korzystając z uprawnień wynikających z art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadził z urzędu dowód ze znajdującego się w aktach własnych ...protokołu rozprawy z dnia .......sierpnia 2007 roku (.....). Na rozprawie tej Przewodniczący Stowarzyszenia Klubu "......" oświadczył na pytanie Sądu, iż stowarzyszenie liczy około 24 członków, jego statut przewiduje obciążenia członków składkami, ale nie zostały one do tej pory ustalone, albowiem członkowie nie są osobami zamożnymi, a koszty upominania się o wpłacenie składek są wysokie. W aktach sprawy niniejszej znajduje się również odpis statutu strony skarżącej, którego § 12 ust. 1 lit. "a" wskazuje, iż majątek Klubu pochodzi m. in. ze składek członkowskich, natomiast § 12 pkt 3 zastrzega kompetencje Zarządu do ustalenia wysokości składek. Stosownie zaś do § 1 pkt 8, niepłacenie składek może stanowić podstawę do wykluczenia ze stowarzyszenia. Wypada w uzupełnieniu powyższych rozważań dodać, iż postanowienia o sposobie opłacenia składek członkowskich stanowią, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku- Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, póz. 855 z późn. zm.), obligatoryjny element statutu. Oceniając powyższą sytuację należy uznać, że strona skarżąca, zaniedbując możliwości pozyskania środków finansowych na prowadzenie działalności, w tym wytaczanie spraw sądowych, sama pozbawiła się możliwości osiągania dochodów. Nie przestrzegając postanowień własnego statutu, Stowarzyszenie Klub "..........." nie zadało sobie nawet trudu ustalenia wysokości, sposobu pobierania oraz ewentualnych podstaw zwolnienia od obowiązku uiszczania składek członkowskich. Wobec powyższego oświadczenie Przewodniczącego stowarzyszenia, iż nie posiada ono środków na uiszczenie kosztów sądowych, należy uznać za gołosłowne, zaś zaniedbanie statutowych obowiązków i będący jego konsekwencją brak jednej z podstawowych form finansowania działalności nie mogą prowadzić do kredytowania przez Skarb Państwa każdej sprawy, którą stowarzyszenie zamierzałoby wnieść. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak na wstępie, za podstawę przyjmując art. 243 w zw. z art. 246 § 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.