II SAB/Kr 117/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Barbara Pasternak (spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. do wydania w terminie dwóch miesięcy aktu administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku zlokalizowanego w O. przy ulicy [...]; II. nakazuje ściągnąć od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem wpisu od skargi. W dniu [...] września 2007r. J. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. W uzasadnieniu skargi podał, że w dniu [...] kwietnia 2006r. na wniosek S. M. i Z. J. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wszczął postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania usytuowanego na działce nr [...] obr. O. budynku mieszkalnego nr [...] na budynek mieszkalno-biurowy. W skardze wskazano, że stroną tego postępowania jest także właściciel sąsiedniej nieruchomości J. P., który w piśmie z [...] czerwca 2006r. zgłosił zastrzeżenia do wniosku S. M. i Z. J. W toku postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania usytuowanego na działce nr [...] obr. O. budynku mieszkalnego na budynek mieszkalno-biurowy S. M. i Z. J. wystąpili do Prezydenta Miasta O. o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej przez nich inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku nr [...]. Wbrew stanowisku Prezydenta Miasta O., jako organu l instancji w tej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uwzględnieniu zażalenia J. P. orzekło o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania położonego na działce nr [...], obr. O., budynku nr [...] przy ul. [...], do czasu przedstawienia stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej dokonanej przez właścicieli tej nieruchomości. Skarżący wskazał też, że do tego czasu nie może być też rozpoznane zażalenie J. P. na postanowienie Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych, pozytywnie opiniujące w trybie art. 106 kpa projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej zmianę sposobu użytkowania budynku nr [...] przy ul. [...] w O. Skarżący podniósł, że już [...] września 2004r. powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. o dokonaniu przez S. M. i Z. J. samowoli budowlanej na działce nr [...] obr. O. polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku oraz szeregu sygn. akt II SAB/Kr 117/07 przebudowach tego budynku, w tym i takich, które osłabiały konstrukcję budynku skarżącego albo w inny negatywny sposób oddziaływały na ten budynek. Dopiero jednak zawiadomienie z [...] czerwca 2006r. o samowoli budowlanej stanowiło dla Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. podstawę dla wszczęcia z urzędu, lecz skarżący nie został uznany za stronę tego postępowania, a jego pismo zostało załatwione w trybie przepisów działu VIII kpa. W związku z niezałatwieniem w terminie sprawy wszczętej na podstawie zawiadomienia z [...] czerwca 2006r. skarżący pismem z [...] października 2006r. złożył do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez PINB w O. Pismo to potraktowane zostało jak skarga przewidziana przepisami działu VIII kpa i w tym charakterze przedstawione zostało Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. W związku z dalszą bezczynnością Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w sprawie stwierdzenia i likwidacji skutków samowoli budowlanej skarżący [...] kwietnia 2007r. ze wskazaniem na art. 37 kpa złożył do WINB w K. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Mimo upływu wyznaczonego organowi pierwszej instancji terminu oraz terminów wyznaczonych w monitach z 12 czerwca 2007r. i 27 lipca 2007r, organ l instancji nie przedstawił organowi wyższego stopnia żądanych dokumentów. W efekcie zażalenie J. P. na niezałatwienie sprawy w terminie nie zostało dotąd rozpoznane. Skarżący podkreślił, że wyczerpał wszelkie przewidziane procedurą sposoby zmuszenia organów prowadzących postępowanie, w którym jest stroną, do honorowania jego uprawnień procesowych i do załatwienia w terminie nie tylko samej sprawy, ale też zażalenia na jej niezałatwienie w terminie. Skarżący zawiadomił Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o działaniu zarówno Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. jak i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., co nie przyniosło rezultatu i w związku z tym skarżący wniósł skargę na bezczynność do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej nieuwzględnienie i o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ wskazał, że prowadzi postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku zlokalizowanego w O. przy ul. [...] z funkcji mieszkalnej na funkcję mieszkalno-biurową, a skarżący został uznany przez sygn. akt II SAB/Kr 117/07 PINB za stronę tego postępowania. W dniu [...] stycznia 2008 r. organ zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego. Akta sprawy PINB. [...] znajdują się w WSA w Krakowie i z tego powodu organ wstrzymuje się z wydaniem orzeczenia w tej sprawie do czasu zwrotu oryginałów akt przez sąd, co jest uzasadnione podniesionymi wątpliwościami przez jedną ze stron co do kompletności akt. Z akt sprawy wynika nadto, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uznał zażalenie J. P. z dnia [...] kwietnia 2007 r. za uzasadnione i wyznaczył PINB w O. termin załatwienia sprawy na 5 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skargę J. P. należało uwzględnić. Jak stanowi przepis art. 3 § 2 pkt. 8) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4 tego przepisu. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz wyd.2, wyd. LexisNexis, W-wa 2008, T. Woś, komentarz do art. 3 ustawy). Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 kpa i ich przekroczenie (za wyjątkiem przedłużonych na mocy art. 36 kpa) oznacza stan zaskarżalnej bezczynności. Legitymacja do uczestniczenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym w postępowaniu ze skargi na bezczynność zależy od tego, czy skarżący jest nadal stroną postępowania administracyjnego. Utrata przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa powoduje, że skarżący utracił interes prawny, który uzasadniał wniesienie skargi na bezczynność ( T. Woś, op. cit.). Warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność organu sygn. akt II SAB/Kr 117/07 jest wyczerpanie przed jej wniesieniem środka prawnego przewidzianego przepisie art. 37 kpa. Jak wynika z przedstawionych sądowi akt administracyjnych, postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku zlokalizowanego w O. przy ul. [...] wszczęte zostało przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w październiku 2006 roku i nie zostało zakończone. Termin ukończenia tego postępowania upłynął więc najpóźniej w grudnia 2006 r. przy przyjęciu, że sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany. W aktach administracyjnych brak zawiadomienia (wzgl. zawiadomień) organu prowadzącego postępowanie o wskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy, z podaniem przyczyny zwłoki w jej załatwieniu, do czego organ jest zobowiązany na mocy art. 36 kpa. W sprawie tej zatem organ pozostaje w bezczynności. Nie ma znaczenia, z jakich powodów sprawa pozostaje niezałatwiona w sposób określony przepisami kpa. W szczególności w niniejszej sprawie nie mają znaczenia okoliczności związane z rozważaniem przez organ statusu skarżącego, tj. jego legitymacji w toczącym się postępowaniu. Czynności organu związane z tą kwestią stanowiły wyłącznie bezpodstawne przedłużanie wydania rozstrzygnięcia, skoro przepisy kpa nie przewidują wydania jakiegokolwiek orzeczenia w kwestii samego uznania konkretnego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego. Odzwierciedleniem przyjętego przez organ stanowiska, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, czy też nie, jest umożliwienie przez organ faktycznego udziału temu podmiotowi w toczącym się postępowaniu w sposób i w formach przewidzianych kodeksem postępowania administracyjnego. Nie ma także znaczenia, czy powody niezałatwienia sprawy w terminach określonych w kpa są zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu. Bezczynności organu nie uzasadnia także wyczekiwanie na zwrot akt znajdujących się w sądzie administracyjnym w takim przypadku organ winien podjąć czynności zmierzające do pozyskania wymaganej do rozpoznania dokumentacji. Bierne oczekiwanie na załatwienie sprawy przez sąd i zwrot akt stanowi bezczynność organu administracji (por. wyrok WSA z dnia 25.10.2007 r., II SAB/Bk 28/07, lex nr 340473). Skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna, ponieważ skarżący wyczerpał tryb przewidziany art. 37 kpa, składając do organu administracji publicznej wyższego stopnia zażalenie (zwane nieprawidłowo przez organy skargą). Skarżący jest stroną toczącego się postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania wyżej sygn. akt II SAB/Kr 117/07 opisanego budynku położonego w O. Sprawa nie została przez organ załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 kpa i brak zawiadomienia (zawiadomień) organu wystosowanego do stron postępowania w oparciu o art. 36 kpa. Stwierdzić więc należało, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. pozostaje bezczynny w sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania w/w budynku, ponieważ nie zakończył tego postępowania w prawem przewidzianym terminie. Przepis art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skoro skarga J. P. jest uzasadniona, należało w oparciu o powyższy przepis orzec jak w pkt. l sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 223 § 2 ustawy p.p.s.a.