II SAB/Kr 118/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-12-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu administracji publicznej odmawiające wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, które nie jest decyzją ani postanowieniem, podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 PPSA?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na pismo organu administracji publicznej, które nie ma charakteru decyzji, postanowienia ani innego aktu lub czynności podlegającej kontroli sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 PPSA. W przypadku żądania zapłaty odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny.Stan faktyczny
Skarżąca B. B. wniosła skargę na pismo Burmistrza Miasta Z. odmawiające zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z jej nieruchomości pod drogę publiczną. Skarżąca domagała się zapłaty kwoty 45 000 zł, wskazując, że pismo organu nie rozwiązało sporu. Organ administracji wskazał, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdyż toczy się postępowanie przed Wojewodą dotyczące nabycia własności nieruchomości, a kwestia odszkodowania za zajęty grunt leży w kompetencji starosty. Skarżąca domagała się zapłaty na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na pismo Burmistrza Miasta Z. z dnia 10 września 2009 r. w przedmiocie żądania zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości postanawia: odrzucić skargę
B. B. wniosła za pośrednictwem Burmistrza Miasta Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismo zatytułowane "pismo procesowe - skarga" na odmowę podjęcia postępowania ugodowego. Podniosła w nim, że część nieruchomości stanowiącej jej własność została zajęta pod drogę publiczną, inwestorem której była Gmina Miasta Z.. Wobec powyższego pismem z dnia 16 sierpnia 2009 r. skarżąca wystąpiła "z wezwaniem przedprocesowym" w którym domagała się zapłaty kwoty 45000 zł z tytułu bezumownego korzystania z ww. nieruchomości od 2003 r. tj. od czasu wystąpienia z roszczeniem o zwrot zagarniętej bezprawnie części działki. Podała, że oczekiwała odpowiedzi od organu w terminie do 17 września 2009 r. czy wskazana przez nią kwota jest do przyjęcia, ewentualnie innej propozycji. Tymczasem Burmistrz Miasta Z. w piśmie z dnia 29 września 2009 r. odmówił wypłaty odszkodowania tłumacząc, że nie przysługuje ono skarżącej. Wobec powyższego "z uwagi na brak należytego podejścia do rozwiązania sporu" skarżąca zwróciła się o "podjęcie właściwych kroków prawnych".
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Z. wskazał, że sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do kompetencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyjaśnił, że przed Wojewodą [...] toczy się - wszczęte z wniosku skarżącej - postępowanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) o nabycie z mocy prawa własności nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr "1", "2", "3" obręb [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga złożona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej ppsa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do § 3 tego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych przez Burmistrza Miasta Z. przed Wojewodą [...] toczy się postępowanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) o nabycie z mocy prawa własności nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr "1", "2" "3" obręb [...]. Nadto z pisma Starostwa Powiatowego w Z. z dnia 26 stycznia 2004 r. skierowanego do B. B. znajdującego się na karcie 10 akt administracyjnych wynika, że skarżąca wystąpiła do ww. organu wnioskiem z dnia 19 stycznia 2004 r. o naliczenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotowy grunt zajęty pod drogę publiczną. Niezależnie od powyższego pismem z dnia 16 sierpnia 2009 r. skarżąca zwróciła się również do Burmistrza Miasta Z. powołując się na przepisy art. 118 w związku z art. 223 i art. 231, art. 354, art. 361, art. 416 i nast. Kodeksu cywilnego, a także "przepisy traktatów i konwencji ratyfikowanych przez Polskę oraz art. 77 ust. 1 Konstytucji RP" o zapłatę kwoty 45 000 zł z tytułu bezumownego korzystania przez okres 6 lat z jej nieruchomości. Jednocześnie wskazała, że pismo należy traktować jako propozycję zawarcia ugody oraz oczekuje odpowiedzi do dnia 17 września 2009 r. po czy wystąpi z "merytorycznym pozwem". W odpowiedzi, pismem z dnia 10 września 2009 r. (a nie jak błędnie podała skarżąca w skardze z dnia 29 września 2009 r.) Burmistrz Miasta Z. poinformował skarżącą o postępowaniu w sprawie uregulowania stanu prawnego nieruchomości toczącym się przez Wojewodą [...], jak również wskazał, że Gmina Miasta Z. może się ustosunkować do żądań dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji Wojewody [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości pod drogę publiczną. Analiza powołanego wyżej przepisu art. 3 § 2 ppsa nie pozwala na zakwalifikowanie ww. pisma z dnia 10 września 2009 r. do żadnej z wymienionych w nim kategorii. W szczególności nie jest ono ani decyzją, ani postanowieniem, które to akty wymienione są w art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa. Zaskarżone pismo nie kwalifikuje się także do żadnej z kategorii określonych w pkt 4-7, nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, a dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż nie nakłada na jej adresata żadnych obowiązków ani też żadnych przywilejów, uprawnień ( art. 3 § 2 pkt 4 ppsa). Brak jest również podstaw do zakwalifikowania skargi jako skargi na bezczynność, skoro Burmistrz Miasta Z. nie prowadzi żadnego postępowania administracyjnego w przedmiocie wypłaty odszkodowania, które mogłoby się zakończyć wydaniem decyzji administracyjnej. W kwestii stwierdzenia z mocy prawa przejścia własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na rzecz gminy orzeka wojewoda, natomiast odnośnie odszkodowania za nieruchomość starosta (art. 73 ust. 3 i ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603)) i wskazane wyżej organy prowadzą już postępowania w przedmiotowej sprawie. Z treści skargi można domniemywać, iż wolą skarżącej było w istocie skierowanie przeciwko Burmistrzowi Miasta Z. pozwu do sądu powszechnego z żądaniem zapłaty z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości na podstawie uregulowań zawartych w kodeksie cywilnym. Tytułem wyjaśnienia wskazać zatem należy skarżącej, iż sąd administracyjny nie jest sądem powszechnym, który jest właściwy do rozstrzygania sporów w sprawach cywilnych.
W tych okolicznościach skarga B. B. wniesiona w sprawie, w której właściwy jest sąd powszechny podlegała odrzuceniu. Zgodnie bowiem z przepisem art. 58 § 1 pkt 1 ppsa Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło