II SAB/Kr 118/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi M.B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu skargę oddala. W dniu 17 lutego 2011 r. M.B. wystąpiła z wnioskiem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o "wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu z art. 61 kpa w sprawie dokonanej nieprawidłowości budowy sieci kanalizacyjnej w S". W piśmie z dnia 4 czerwca 2011 r. M.B. zażądała wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu zgodnie z jej wnioskiem z dnia 17 lutego 2011 r. w sprawie nieprawidłowości budowy sieci kanalizacyjnej w S. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał w dniu 24 czerwca 2011 r. postanowienie znak:[....] , którym - na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. - odmówił wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie nieprawidłowości budowy sieci kanalizacyjnej w S. z wniosku M.B. z dnia 17 lutego 2011 doprecyzowanego wnioskiem z dnia 4 czerwca 2011 r. Po rozpatrzeniu zażalenia M.B. na powyższe postanowienie [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał w dniu 2 grudnia 2011 r. postanowienie znak: [....] , którym uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w dniu 4 stycznia 2012 r. wydał postanowienie znak: [....] , którym - na podstawie art. 61 a § 1 K.p.a. - odmówił wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie nieprawidłowości budowy sieci kanalizacyjnej w S. z wniosku M.B. z dnia 17 lutego 2011 r. doprecyzowanego wnioskiem z dnia 4 czerwca 2011 r. W wyniku złożonego przez M.B. zażalenia [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał postanowienie z dnia 24 lutego 2012 r. znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 123 i 144 k.p.a., którym uchylił zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 4 stycznia 2012 r. znak: [....] i umorzył w całości postępowanie przed organem I instancji. W piśmie z dnia 5 marca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. poinformował M.B. , że w związku z postanowieniem z dnia 24 lutego 2012 r. rozważy zasadność wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie kanalizacji sanitarnej w S. , po zakończeniu postępowania prowadzonego na jej wniosek w sprawie [....] odbioru sieci kanalizacyjnej w S. Wskazano, że prowadzenie dwóch postępowań równocześnie mogłoby prowadzić do wydania decyzji merytorycznych w tej samej sprawie. Z powyższym stanowiskiem nie zgodziła się M.B. dając temu wyraz w piśmie z dnia 12 marca 2012 r., wskazując na brak kolizji pomiędzy wskazanymi w piśmie postępowaniami. W dniu 6 czerwca 2012 r. M.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie jej wniosku z dnia 17 lutego 2011 r. o "wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu z art. 61 k.p.a. w sprawie dokonanej nieprawidłowości budowy sieci kanalizacyjnej w S". Skarżąca wskazała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w postanowieniu nr [....] z dnia 4 stycznia 2012 r, podniósł, że "w tym zakresie organ weźmie również pod uwagę wskazane wcześniej wytyczne [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2011 r. co do potrzeby wszczęcia takiego postępowania. Postępowanie takie, będzie postępowaniem odrębnym, o osobnej sygnaturze, prowadzonym z urzędu". Skarżąca podała, że w dniu 17 lutego 2012 r. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. do [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w trybie art. 37 K.p.a. i nie została nadal zawiadomiona o wszczęciu postępowania. Skarżąca wniosła o ukaranie organu grzywną z tytułu jego bezczynności. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że skarżąca w dniu 17 lutego 2012 r. złożyła wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie nieprawidłowości budowy sieci kanalizacyjnej w S. Wskazano, że w dniu 24 czerwca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. odmówił wszczęcia postępowania z urzędu. W wyniku zażaleń, ostatecznie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał postanowienie z dnia 24 lutego 2012 r. znak: [....] , w którym uchylił zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 4 stycznia 2012 r. znak: [....] i umorzył w całości postępowanie przed organem I instancji. Wskazano, ze w związku z powyższym nie zachodzi po stronie organu bezczynność. Ten bowiem w reakcji na wniosek skarżącej wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które zastąpione zostało ostatecznym rozstrzygnięciem o umorzeniu postępowania. Oznacza to, że wniosek skarżącej został ostatecznie rozpoznany w administracyjnym toku instancji i nie toczy się obecnie jakiekolwiek postępowanie, w którym mogłaby zachodzić bezczynność organu. Podkreślono, że skarżącej w przypadku kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia organu II instancji o umorzeniu postępowania przysługiwało prawo zaskarżenia go do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania ze skargi na bezczynność organu nie podlega weryfikacji prawidłowość wydanych przez organ orzeczeń, ale organ dwukrotnie odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie, uznając za niedopuszczalne zawarte we wniosku strony żądanie wszczęcia postępowania z urzędu. W przekonaniu organu niedopuszczalnym jest żądane przez skarżącą połączenie trybów wszczynania postępowania, tj. wszczynanie postępowania z urzędu, jak i na wniosek strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269)), a kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także podejmowania innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym w sprawach na bezczynność organu administracji publicznej sąd rozpoznaje skargę z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania orzeczenia. Kryterium ocennym zasadności skargi na bezczynność organu jest ustalenie, czy nakazanie organowi w trybie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270) wydania aktu administracyjnego lub podjęcia czynności będzie dopuszczalne, uzasadnione i celowe w świetle ewentualnych zmian stanu faktycznego i prawnego. Bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, a tym samym nie wydaje rozstrzygnięcia kończącego postępowanie lub też innego aktu, albo nie podejmuje stosownej czynności. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakres przedmiotowy skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Tym samym skoro skarga została wniesiona na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie wniosku z dnia 17 lutego 2012 r. o "wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu z art. 61 k.p.a. w sprawie dokonanej nieprawidłowości budowy sieci kanalizacyjnej w S. " to należało ją uznać za dopuszczalną. Bezsporne jest także, że skarżąca przed wniesieniem skargi wyczerpała tryb, o jakim mowa w art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pismem z dnia 17 lutego 2012 r. wniosła bowiem skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Pismo to należy zakwalifikować jako zażalenie złożone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. . Skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. mimo jej dopuszczalności jest jednak niezasadna. Stwierdzić bowiem należy, że celem skargi na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest samo stwierdzenie pozostawania przez organ administracji publicznej w bezczynności, czy prowadzenia przez niego w sposób przewlekły postępowania lecz spowodowanie ustania stanu bezczynności (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 kwietnia 2008 r., I SAB/Wa 205/07, (w:) LEX nr 479291). Wskazać należy, że uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny stosuje środki przewidziane w art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zobowiązuje on w szczególności organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd ma obowiązek stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym co istotne w postępowaniu toczącym się w sprawach ze skarg na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania sąd nie zajmuje stanowiska dotyczącego merytorycznej treści rozstrzygnięcia, a ocenia jedynie czy rozstrzygnięcie takie zostało wydane. Tym samym skarga na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, która została wniesiona po wydaniu przez organ orzeczenia o treści wskazanej w przytoczonym przepisie podlegać musi oddaleniu jako nieuzasadniona. W przypadku zaś, jeśli po wniesieniu skargi, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a przed wydaniem orzeczenia przez sąd, organ wyda wymagane przepisami prawa rozstrzygnięcie wówczas postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy. Niekwestionowany przez skarżącą stan faktyczny sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi dowodzi, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. - wbrew stanowisku skarżącej - nie pozostawał w bezczynności w stosunku do wniosku skarżącej z dnia 17 lutego 2011 r. o "wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu z art. 61 k.p.a. w sprawie dokonanej nieprawidłowości budowy sieci kanalizacyjnej w S. ". Organ prowadził postępowanie wywołane tym wnioskiem i postępowanie to zostało zakończone ostatecznym postanowieniem [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 lutego 2012 r. znak: [....] , na mocy którego uchylone zostało postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 4 stycznia 2012 r. znak: [....] i umorzono w całości postępowanie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie nieprawidłowości budowy sieci kanalizacyjnej w S. z wniosku M.B. z dnia 17 lutego 2011 r. doprecyzowanego wnioskiem z dnia 4 czerwca 2011 r. Przedmiotowa skarga na bezczynność została złożona przez skarżącą w dniu 6 czerwca 2012 r., tj. zarówno po wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. postanowienie z dnia 4 stycznia 2012 r. znak: [....] , jak i po ostatecznym zakończeniu postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej z dnia 17 lutego 2011 r., tj. po wydaniu postanowienia przez [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 lutego 2012 r. znak: [....] . Postanowienie to było ostateczne do czasu jego uchylenia nieprawomocnym jeszcze wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 8 października 2012 r., sygn. akt: II SA/Kr 468/12, na mocy którego uchylono obydwa wskazane wyżej postanowienia. Należy zatem stwierdzić, że do dnia 8 października 2012 r. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nie pozostawał w bezczynności skoro wydał akt administracyjny w sprawie przed wniesieniem przez skarżącą skargi do sądu administracyjnego. Skutkiem wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 października 2012 r., sygn. akt: II SA/Kr 468/12 jest wprawdzie konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 17 lutego 2011 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. , jednakże zgodnie z treścią art. 286 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi". Oznacza to, że skoro akta sprawy – w związku z nieprawomocnym jeszcze wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 8 października 2012 r., sygn. akt: II SA/Kr 468/12 – nie zostały zwrócone organowi, nie rozpoczął biegu kolejny termin do załatwienia przez niego sprawy, a tym samym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. obecnie, tj. w chwili rozpoznania niniejszej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie pozostaje w bezczynności, gdyż nie upłynął termin do załatwienia przez niego sprawy z wniosku skarżącej z dnia 17 lutego 2011 r. W związku z powyższym skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.