II SAB/Kr 118/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Mirosław Bator SWSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. L. na bezczynność Szpitala Miejskiego w R. Z. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. Z. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Szpital Miejski w R. Z. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w R. Z. do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w załatwieniu wniosku J. L. z dnia [...] stycznia 2020r o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że Szpital Miejski w R. Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. Z. dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wnioski o wymierzenie organowi grzywny i przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; IV. zasądza od Szpitala Miejskiego w R. Z. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. Z. na rzecz skarżącego J. L. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Szpitala Miejskiego w R. sp. z o.o. w R. w przedmiocie złożonego przez skarżącego w dniu 22 stycznia 2020 r. wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wniósł o: 1) zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego złożonego w siedzibie organu w dniu 22 stycznia 2020 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 3) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) wymierzenie organowi grzywny w wysokości ustalonej przez Wysoki Sąd; 5) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5 000,00 zł; 6) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi J. L. wskazał, że złożył w dniu 22 stycznia 2020 r. na dziennik podawczy organu wniosek o dostęp do informacji publicznej. We wniosku skarżący domagał się udzielenia informacji publicznej: 1. protokołów kontroli, które zostały sporządzone przez organy (podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. sp. z o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019r. do dnia złożenia niniejszego wniosku; 2. decyzji wydanych przez organy (podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. sp. z o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku; 3. wystąpienia wydane przez organy (podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. [...] sp. o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku; 4. polecenia wydane przez organy (podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. [...] sp. o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku; 5. wnioski pokontrolne wydane przez organy (podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. - [...] sp. z o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku; 6. zalecenia pokontrolne wydane przez organy (podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. - [...] sp. z o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku; 7. inne niż wskazane w pkt 1-6 niniejszego wniosku dokumenty wydane przez organy podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. - [...] sp. z o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku. Skarżący działając równocześnie na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p., wniósł o udostępnienie powyższych informacji poprzez przesłanie ich na jego adres zamieszkania. Do chwili złożenia niniejszej skargi organ nie tylko nie załatwił wniosku skarżącego, ale też stosownie do treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie poinformował go o powodach opóźnienia w załatwieniu wniosku. W odpowiedzi na skargę Szpital Miejski w R. sp. z o.o. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że Szpital jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym wspólnikiem jest Gmina Miejska R. . W wyniku wyborów w październiku 2018 r. doszło do zmiany Burmistrza [...]. Nowy Burmistrz zmienił członków rady nadzorczej Spółki i nakazał im przeprowadzenie kontroli Spółki. Kontrola wykazała szereg nieprawidłowości. Sprawa znajduje swój finał w prokuraturze gdzie prowadzone jest śledztwo o wyrządzenie spółce szkody na ponad 7 milionów złotych. Dalej zwrócono uwagę, że w okresie powstania tych szkód pełnomocnik skarżących, był pełnomocnikiem spółki przez okres 10 lat. Kontynuując personalne wątki związane z zatrudnieniem w Szpitalu wskazano, że w dniu 11 kwietnia 2019 r. nastąpiły zmiany w zarządzie Spółki. Nowy zarząd, realizując program naprawczy przeprowadził restrukturyzację Szpitala. W wyniku tych działań część pracowników, około 20 osób, dostało wypowiedzenia umów o pracę. Do zmiany zarządu Szpital, realizując stanowisko obecnego pełnomocnika skarżących nie realizował procedury udostępniania informacji publicznej i obecnie delegowani do tego pracownicy przechodzą stosowne szkolenia. Dodatkowo, w związku z wybuchem Pandemii Covid-19 Szpital w celu minimalizacji ryzyka zarażenia pacjentów pracował z wykorzystaniem minimalnej liczby pracowników. Szpital został wpisany do wykazu podmiotów udzielających świadczeń opieki zdrowotnej wykonywanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 opracowywanego przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w porozumieniu z wojewodą. Od tego czasu wzmożone wysiłki Szpitala zostały skierowane na realizację powierzonych mu zadań, które są realizowane do dziś. Wnioskodawca nie wskazał, jakich dokumentów oczekuje wnosząc właściwie o udostępnienie praktycznie wszystkich dokumentów wydawanych w związku z działalnością Spółki. Ilość tych potencjalnych dokumentów uniemożliwia ich udostępnienie bez poniesienia znacznych kosztów. Dopiero po wskazaniu konkretnych dokumentów można by oszacować wartość nakładów koniecznych do poniesienia przy ich skopiowaniu. Bez wskazania, jakich to konkretnie dokumentów domaga się wnioskodawca, Szpital nie jest w stanie ocenić czy owe dokumenty nie są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p."), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.). We wniosku z 22 stycznia 2020 r. skarżący zwrócił się do Szpitala Miejskiego w R. - [...] sp. z o.o. o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie: 1. protokołów kontroli które zostały sporządzone przez organy (podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. sp. z o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do d iia złożenia niniejszego wniosku; 2. decyzji wydanych przez organy (podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. - [...] sp. z O.O., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku; 3. wystąpienia wydane przez organy (podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. - [...] sp. ; o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku; 4. polecenia wydane przez organy (podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. - [...] sp. o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku; 5. wnioski pokontrolne wydane przez organy (podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. sp. z o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku; 6. zalecenia pokontrolne wydane przez organy (podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. sp. z o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku; 7. inne niż wskazane w pkt 1-6 niniejszego wniosku dokumenty wydane przez organy podmioty) kontrolujące Szpital Miejski w R. sp. z o.o., w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku. Nie ulega wątpliwości, że informacje przez stronę skarżącą mają charakter informacji publicznej, a Szpital Miejski w R. – [...] sp. z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Kwestie te nie są zresztą przedmiotem sporu pomiędzy stronami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl ust. 2 art. 13 jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W stanie faktycznym zaistniałym w niniejszej sprawie podmiot, do którego zwrócono się o udostępnienie informacji publicznej nie podjął w związku z tym wnioskiem żadnych działań od 22 stycznia 2020 r. Szpital pozostaje więc w stanie bezczynności. W tej sytuacji należało zobowiązać go wydania aktu lub dokonania czynności w związku z wnioskiem J. L. w terminie 14 dni, wynikającym z powołanego wyżej art. 13 ust. 2 u.d.i.p. (pkt I wyroku). Termin ten, stosownie do art. 286 § 2 p.p.s.a. liczy się od dnia doręczenia organowi akt. Oceniając, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa trzeba mieć na względzie całokształt okoliczności sprawy. Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim długotrwałość bezczynności - od złożenia wniosku do dnia wyrokowania minęło ponad 9 miesięcy, w tym ponad 4 miesiące od wniesienia skargi w dniu 28 czerwca 2020 r. Sąd wziął pod uwagę również brak jakiejkolwiek reakcji na wniosek. W odpowiedzi na skargę zwraca się uwagę, że ilość potencjalnych dokumentów uniemożliwia ich udostępnienie bez poniesienia znacznych kosztów, jak również część z nich może być objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. Brak jednak wezwań o sprecyzowanie wniosku bądź też powiadomienia o wysokości opłaty zgodnie z art. 15 ust. 2 u.d.i.p.). Z tych względów w pkt II wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Strona przeciwna do skarżącej w odpowiedzi na skargę zwraca uwagę na zmiany personalne na stanowisku Burmistrza Miasta i w konsekwencji w radzie nadzorczej i zarządzie Szpitala, a także na fakt, że obecny pełnomocnik strony skarżącej przed tymi zmianami zapewniał obsługę prawną Szpitala. Okoliczności te nie mają wpływu na bieg terminów do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej ani na bieg terminów w tym zakresie, niemniej jednak mogą i powinny zostać wzięte pod uwagę przy ocenie zasadności wniosków o nałożenie grzywny oraz zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Wnioski te oceniono, jako bezzasadne również i z przyczyn powołanych w odpowiedzi na skargę tj. ograniczenie liczby pracowników szpitala w związku z wybuchem pandemii Covid – 19, restrukturyzacja i szkolenia pracowników w zakresie procedury udostępniania informacji publicznej. Dlatego też w pkt III wyroku oddalono wnioski o wymierzenie organowi grzywny i przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej – na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt IV wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.