II SAB/Kr 119/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.S. , E.K. , T.D. i A.W. na bezczynność Wójta Gminy R. p o s t a n a w i a wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargi Z.S. E.K. T.D. i A.W. , na bezczynność Wójta Gminy R. Pismem z dnia 12 marca 2012 roku skarżąca Z.S. zwróciła się z prośbą o wyznaczenie adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej od w/w orzeczenia WSA w Krakowie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, dlatego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 marca 2012 roku, skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła brak składając wypełniony formularz "PPF". W rubryce 5 wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz adwokata z urzędu. Skarżąca Z.S. pobiera emeryturę w wysokości 830,85 zł. W skład jej majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 20 m². Skarżąca nie dysponuje oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi. Rubryka 6 wniosku dotycząca stanu rodzinnego, w której należało wskazać osoby pozostające ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym, pozostała niewypełniona. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca powołała argumenty odnoszące się do jej skargi na Wójta Gminy R. Dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych Z.S. , dlatego została ona wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez oświadczenie czy prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi osobami (pod tym samym adresem zameldowana jest bowiem córka skarżącej E.K. a jeśli gospodarstwo prowadzone jest wspólnie z innymi osobami należało wykazać te osoby wraz ze wskazaniem ich stanu majątkowego, źródła oraz wysokości uzyskiwanych przez nie miesięcznych dochodów, udokumentowanie wysokości pobieranej przez skarżącą emerytury poprzez przesłanie odcinka tego świadczenia za miesiąc marzec 2012 roku lub decyzji o przyznaniu/waloryzacji emerytury, a także udokumentowanie aktualnymi rachunkami wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącej (prąd, gaz, opał, woda, wywóz śmieci, itp.) oraz określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, środki czystości, telefon, leczenie itp. W odpowiedzi na wezwanie Z.S. wyjaśniła, iż gospodarstwo przepisała na córki: T.D. A.W. i E.K. ,. Skarżąca zamieszkuje pod adresem [...]. . Dom przepisany na córkę jest remontowany. Skarżąca jest na wcześniejszej emeryturze od 55 roku życia. Na utrzymanie daje córce z emerytury: na opał, zakup pralki, czy niezbędnych rzeczy. Do pisma załączone zostały następujące dokumenty: odcinek emerytury skarżącej za marzec 2012 roku oraz kopie trzech pism skierowanych do skarżącej przez Wydział Infrastruktury Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w K. (z dnia 4 czerwca 2007 roku, z dnia 30 kwietnia 2009 roku i 8 czerwca 2009 roku). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§ 2 w/w ustawy) Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżąca ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od konieczności uiszczania kosztów sądowych oraz ustanowienie na jej rzecz pełnomocnika z urzędu, winna była przekonać sąd, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tych kosztów we własnym zakresie. Zdaniem orzekającego skarżąca nie wykazała, iż w stosunku do jej osoby zachodzą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. Złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy, poza wskazaniem wysokości dochodu z emerytury, nie zawiera jakichkolwiek danych o wysokości ponoszonych wydatków, jak również nie wykazane są w nim osoby, z którymi wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, zaś wezwanie do uzupełnienia danych zostało przez skarżącą wykonane w bardzo ograniczonym zakresie. Stosownie do treści art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do skarżącej o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny jej sytuacji majątkowej, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku. Skarżąca, mimo wyraźnego wezwania, nie podjęła się wykazania jaka jest jej aktualna sytuacja materialna. Oświadczyła jedynie, że gospodarstwo przepisała na córki, a zamieszkuje pod adresem [...] w domu przepisanym na córkę E.K. (ma tam pokój). Podała, że na opał, zakup pralki, czy inne potrzebne rzeczy daje córce środki z emerytury. Skoro skarżąca potwierdziła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką (partycypuje bowiem z ponoszonych kosztach utrzymania), winna była, zgodnie z wezwaniem do niej skierowanym, wykazać stan majątkowy córki oraz wskazać źródło i wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów. Tego jednak nie uczyniła. W tym miejscu należy podkreślić, że decydując o przyznaniu prawa pomocy orzekający winien brać pod uwagę nie tylko sytuację majątkową wnioskodawcy, ale również możliwości finansowe członków rodziny pozostających wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Zauważyć także należy, że pomimo wyraźnego wezwania, skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na temat wysokości wydatków związanych z jej koniecznym utrzymaniem. Nie udokumentowała tych wydatków aktualnymi rachunkami (m. in. opłat za prąd, gaz, opał, woda, wywóz śmieci, itp.), a także nie określiła wysokości środków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, środki czystości, telefon, czy leczenie. Nieudzielanie przez skarżącą informacji w powyższych kwestiach, dotyczących wysokości ponoszonych wydatków, a także możliwości finansowych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym spowodowało, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości partycypowania Z.S. w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała, że faktycznie znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na marginesie należy wyjaśnić, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawczyni nie są znane, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).