II SAB/Kr 12/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Magda Froncisz Protokolant: st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi A.K. na bezczynność Wójta Gminy G. w sprawie z wniosku A.K. z dnia 11 grudnia 2014 r. o podjęcie czynności skargę oddala. II SAB/Kr 12/15 UZASADNIENIE W dniu 9 stycznia 2015 r. A.K. złożyła skargę na bezczynność Wójta Gminy G. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 11 grudnia 2014 r. złożyła wniosek "o usuniecie barykady na drodze gminnej w postaci samowoli budowlanej budowli mostu przez A.L. , która uniemożliwia przejście, przejazd dalszą częścią drogi gminnej nr [....] w B." W dniu 31 grudnia 2014r. wystąpiła następnie do Wójta Gminy G. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 kpa uznając, że skoro jej wniosek do dnia złożenia niniejszego podania nie został rozpoznany to organ naruszył art. 35 § 3 kpa, który określa maksymalny termin załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wniósł o odrzucenie skargi , ewentualnie o umorzenie postępowania podnosząc, że w jego ocenie skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia na drodze administracyjnej stosownie do treści art. 52 § 1 kpa, zatem skarga winna podlegać odrzuceniu z tej przyczyny, natomiast w razie nie uwzględnienia powyższego stanowiska Wójt wniósł o umorzenie postępowania albowiem organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż w prawnie ustalonym terminie zostały podjęte skuteczne czynności zmierzające do zakończenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ustalił i zważył co następuje: W dniu 11 grudnia 2014 r. A.K. złożyła wniosek "o usuniecie barykady na drodze gminnej w postaci samowoli budowlanej budowli mostu przez A.L. , która uniemożliwia przejście , przejazd dalszą częścią drogi gminnej nr [....] w B." W dniu 31 grudnia 2014r. wystąpiła do Wójta Gminy G. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 52 § 3 kpa. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i ustaleniu, iż A.L. samowolnie wybudował w pasie drogowym drogi gminnej przepust organ, przed wydanie decyzji o przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego, wezwał w dniu 5 stycznia 2015 r. A.L. o dokonanie rozbiórki przepustu w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma, o czym skarżąca została poinformowana na piśmie (vide K: 8 ). W dniu 20 stycznia 2015 r. odbyła się wizja w terenie i komisja stwierdziła, że roboty rozbiórkowe zostały wykonane prawidłowo, pas drogowy został przywrócony do stanu poprzedniego. O powyższych czynnościach skarżąca została poinformowana pismem z dnia 21 stycznia 2015 r. (vide: K: 11). W toku postępowania skargowego została przedstawiona przez Wójta Gminy G. decyzja z dnia 16 marca 2015 r. o umorzeniu postępowania z wniosku A.K. z dnia 9 grudnia 2014 r. (vide: K: 38) Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest równoznaczne ze środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Wniesienie skargi na bezczynność organu należy zatem poprzedzić zażaleniem do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu – wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Tylko zachowanie powyższej procedury pozwala uznać, iż skarga została skutecznie wniesiona i że może być rozpoznana przez sąd. W niniejszej sprawie jak wynika z ustaleń sądu skarżąca wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia wzywając organ do usunięcia naruszenia prawa, zatem brak było przeszkód proceduralnych do nadania skardze dalszego biegu. Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania zasadności skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (§ 2). Z przytoczonych przepisów wynika, że celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności, w sprawie wszczętej żądaniem strony. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny z momentu orzekania. Należy przy tym podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 26 listopada 2008 r. I OPS 6/2008 wskazał, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy natomiast, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sporawa sądowoadministracyjna, a co za tym idzie postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w ocenie sądu Wójt Gminy G. nie pozostawał w dacie wniesienia skargi bezczynnym. Otóż o bezczynności organu administracji publicznej można mówić wyłącznie w przypadku, gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w stosownej formie, do wydania którego obligują go obowiązujące przepisy prawne, a także wtedy, gdy nie dokonuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. mamy więc do czynienia wówczas, gdy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Twierdzenie powyższe znajduje swoje odzwierciedlenie również w doktrynie, gdzie wskazuje się, że bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym to pewien stan prawny wynikający z niezrealizowania normy kompetencyjnej i naruszenia normy zobowiązującej do realizacji kompetencji (M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011 r., s. 180). Innymi słowy, bezczynność organu administracji zachodzi w przypadku łącznego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W tym miejscu przypomnieć należy, że stosownie do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym – jak określa art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż w toczącym się z wniosku A.K. postępowaniu niezbędne było w pierwszej kolejności podjęcie czynności wyjaśniających celem ustalenia czy w istocie doszło do samowoli wybudowania przepustu w pasie drogowym drogi gminnej. Po ustaleniu tego faktu w dniu 5 stycznia 2015 r. A.L. został wezwany do rozbiórki stwierdzonej samowoli. Czynności podjęte przez organ niewątpliwie zmierzały do załatwienia sprawy, o czym na bieżąco pisemnie była informowana skarżąca. Termin podjętych czynności także nastąpił za nim wpłynęła skarga A.K. na bezczynność organu. Dalej stwierdzić należy, że skoro w dniu 20 stycznia 2015 r. podczas wizji w terenie stwierdzone zostało, że roboty rozbiórkowe zostały wykonane, a pas drogowy przywrócony do stanu poprzedniego, to sprawa została załatwiona bez uchybienia terminu określonego w art. 35 § 3 kpa albowiem został osiągnięty cel wszczętego postępowania. Powyższe okoliczności znalazły także wyraz w decyzji z dnia 16 marca 2015 r. W tym stanie rzeczy skarga na bezczynność Wójta Gminy G. jako bezzasadna podlegała oddaleniu o czym Sąd Administracyjny orzekł biorąc za podstawę rozstrzygnięcia art. 151 ppsa.