II SAB/Kr 123/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi Fundacji "[...] " w W. na bezczynność Rektora Akademii [...] w K. przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność Rektora Akademii [...] w K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; III. zasądza od Rektora Akademii [...] w K. na rzecz strony skarżącej - Fundacji "[...] " w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Fundacja "[...]" z siedzibą w W. w skardze z dnia 28.05.2015 r. zaskarżyła bezczynność Rektora [...] w K. w zakresie udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 21.08.2014 r. Żądanie skarżącej zawarte we wskazanym wniosku, dotyczyło udostępnienia: 1. obowiązującego w dniu odbioru pisma z 21 sierpnia 2014 r. regulaminu, który jest podstawą przyznawania świadczeń dla doktorantów z Funduszu Pomocy Materialnej dla Studentów i Doktorantów (zwanego dalej FPM) utworzonego zgodnie z art. 103 Prawa o szkolnictwie wyższym (ustawa z 27 lipca 2005 r., zwana dalej PSW); 2. Aktualnie obowiązującego zarządzenia Rektora (wydane zgodnie z art. 174 ust. 2 PSW) dotyczącego podziału dotacji na pomoc materialną dla doktorantów, w zakresie określonym w art. 199 ust. l PSW; 3. Wzoru decyzji z roku akademickiego 2013/2014 o: a) przyznaniu świadczenia z FPM, b) odmowie przyznania świadczenia z FPM, a w przypadku braku wzorów o przekazanie przykładowych decyzji w wymienionych sprawach (po wcześniejszej anonimizacji danych świadczeniobiorcy). 4. Protokołów z posiedzeń organów kolegialnych odpowiedzialnych za przyznawanie stypendium dla najlepszych doktorantów (o którym mowa w art. 199 ust. l pkt 3 PSW), na których zapadły decyzje w sprawie przyznania lub odmowy przyznania tego świadczenia w roku akademickim 2013/2014; 5. Dokumentu potwierdzającego porozumienie Rektora z właściwym organem samorządu studenckiego i samorządu doktoranckiego odnośnie podziału FPM (zgodnie z art. 174 ust. 2, art. 179 ust. 2, art. 186 ust. 1 PSW, w związku z art. 199 ust. 2 i 4 PSW); 6. Kopii wniosków organów samorządu doktoranckiego do organów uczelni dotyczące przekazania uprawnień w zakresie przyznawania stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, zapomogi oraz stypendium dla najlepszych doktorantów komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej (jeżeli zostały złożone); 7. Kopii decyzji o powołaniu komisji stypendialnych i odwoławczej komisji stypendialnej (jeżeli zostały powołane). Skarga zawierała wniosek o zobowiązanie Rektora [...] w K. do rozpoznania żądań zawartych w piśmie (wniosku) Fundacji z dnia 21.08.2014 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania wg sporządzonego spisu. Uzasadniając skargę podano, iż wobec braku odpowiedzi Rektora na wniosek skarżącej, pismem z dnia 16.12.2014 r. (wysłanym w formie elektronicznej) ponowiono żądanie udostępnienia interesujących Fundację informacji. Pozostało to jednak bez reakcji organu (Rektora [...]). Fundacja, wskazując na art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podała, że uczelnie wyższe są zobowiązane do udzielania informacji publicznej, gdyż otrzymują pomoc władz publicznych na realizację swoich zadań. Skarga zawiera stwierdzenie, że "działanie Uczelni, którego dotyczył wniosek o udostępnienie informacji publicznej to sprawy związane z ustalaniem, przyznawaniem i wypłacaniem pomocy materialnej z funduszu pomocy materialnej uczelni. Fundusz ten jest tworzony z dotacji z budżetu państwa (art. 103 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym)". Strona skarżąca wskazała na orzecznictwo sądowoadministracyjne, z którego wynika, że uczelnie wyższe są zobowiązane do udostępniania informacji publicznych. W odpowiedzi na skargę, Rektor [...] podał, że w oparciu o przepis art. 54 par. 3 p.p.s.a. w całości uwzględnił skargę, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. Potwierdzać to ma pismo Rektora z dnia 22.06.2015 r. Z pisma tego wynika, że z uwagi na fakt, iż nie powołano komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej, nie było możliwości przedłożenia żądanych w tym zakresie dokumentów. W związku z powyższym, Rektor [...] w K. złożył wniosek o umorzenie postępowania sądowego. Jako przyczynę zwłoki w załatwieniu sprawy podał remont głównego budynku uczelni, okres urlopowy oraz koniczność zaangażowania pracowników przy rozpoczęciu roku akademickiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest bezczynność Rektora [...] w K., dotycząca nieudostępnienia informacji publicznej, żądanej w piśmie z dnia 21.08.2014 r., której zakres został powyżej szczegółowo opisany. Z treści załączonego do akt sprawy pisma Rektora [...] w K. z dnia 22.06.2015 r. wynika, że strona przeciwna uwzględniła skargę w całości i udzieliła skarżącej Fundacji "Fundusz Pomocy Studentom" w Warszawie odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 21.08.2014 r. Merytoryczna treść i zakres uzyskanej przez Fundację informacji, nie były kwestionowane w toku postępowania sądowego. Uznać zatem należało, że informacja przekazana w piśmie Rektora z dnia 22.06.2015 r. stanowi pełne wykonanie żądania (wniosku) o udostępnienie informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze sąd przyjął, że na chwilę orzekania w tej sprawie, nie występuje już stan bezczynności Rektora [...] w K., bowiem załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nastąpiło wskazanym powyżej pismem tegoż podmiotu z dnia 22.06.2015 r. Postępowanie sądowe stało się zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest przyczyną umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Nie ulega przy tym wątpliwości, że Rektor [...] w K. załatwił wniosek o udzielenie żądanej informacji publicznej z dnia 21.08.2014 r. już po wniesieniu przez Fundację "Fundusz Pomocy Studentom" w W. do sądu skargi bezczynność. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarga została złożona za pośrednictwem organu w dniu 3.06.2015 r., natomiast interesującej stronę skarżącą informacji udzielono dopiero pismem z dnia 22.06.2015r. Trzeba jednak zauważyć, że udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika bowiem z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Oceniając powyższy aspekt sprawy sąd uznał, iż bezczynność Rektora [...] w K. miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I wyroku). Należy bowiem podkreślić, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. Naruszenie to musi być także "istotne", a więc nie do pogodzenia z regułami demokratycznego państwa prawa. Z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2014 r., poz. 782) wynika, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Tymczasem w ocenianym przypadku, między wpływem wniosku do organu, a udzieleniem informacji publicznej – upłynęło wielokrotnie więcej czasu. W kontekście powyższego, na podkreślenie zasługuje także okoliczność, iż inicjatywą do udostępnienia skarżącej Fundacji informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 21.08.2014 r. – było dopiero złożenie do sądu skargi na bezczynność organu. Wcześniej bowiem, organ ten, pomimo monitu (e-mail z dnia 16.12.2014 r.) nie reagował na żądanie udostępnienia informacji, której dotyczy niniejsze postępowanie. W ocenie sądu, wskazane okoliczności świadczą o rażącym naruszeniu prawa, o czym sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 149 par. 1 zd. 2. p.p.s.a. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz strony skarżącej orzeczono w punkcie III wyroku na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi – załatwił wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest postawą do zwrotu kosztów sądowych właśnie na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.