II SAB/Kr 125/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz WSA Paweł Darmoń WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi E. N. na bezczynność "T" S.A w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność "T" S.A w K. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; III. zasądza od "T" S.A w K. na rzecz skarżącego E. N." kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 30 kwietnia 2014 r. E. N. wniósł skargę na bezczynność [...] S.A. w K. polegającą na: 1) nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 30 stycznia 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.) 2) przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności [...] S.A. z siedzibą w K. oraz o zobowiązanie spółki do udzielenia informacji w żądanej formie i zakresie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w aktualnie obowiązujących przepisach prawa brak jest wskazania, że w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona skarżąca związana jest jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Kolejną kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W dalszej części skargi wskazano, że wezwaniem z dnia 30 stycznia 2013 r. strona skarżąca wystąpiła do [...] S.A. m. in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii elektroenergetycznych. W odpowiedzi otrzymano pismo z dnia 13 marca 2013 r., w którym przedsiębiorca przesyłowy nie odniósł się do kwestii udostępnienia informacji publicznej. W dniu 11 lipca 2013 r. ponownie zwrócono się o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii elektroenergetycznych, jednocześnie zobowiązując się pokryć koszt wykonania tych kserokopii. W dniu 21 listopada 2013 r. otrzymano pismo z dnia 14 listopada 2013 r., w którym przedsiębiorca przesyłowy ponownie nie wyraził zgody na udostępnienie informacji publicznej. Aż do dnia sporządzenia skargi skarżący nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Na tej podstawie, w świetle dyspozycji art. 13 i art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zdaniem skarżącego skarga na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w K. jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę [...] S.A. w K. wniosła o umorzenie postępowania z racji wyeliminowania stanu bezczynności poprzez udostępnienie informacji publicznej, a także o zasądzenie od skarżącego na rzecz [...] S.A. kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Spółka wskazała, że pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r. została udostępniona odszukana informacja publiczna w postaci kserokopii mapy lokalizacji inwestycji. Jednocześnie skarżący został poinformowany o nieposiadaniu innych informacji, które w ocenie przedsiębiorcy przesyłowego, popartej m.in. załączonym Raportem z wyników analizy standardowego "paszportu nieruchomości" będącego w posiadaniu przedsiębiorstwa energetycznego w kontekście obowiązku udostępniania przez takie przedsiębiorstwo właścicielom nieruchomości dokumentacji techniczno-prawnej dotyczącej budowy urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na tych nieruchomościach - autorstwa komentatora u.d.i.p. prof. dr hab. M. C. nie stanowią informacji publicznej, bądź których strona nie posiada z uwagi chociażby na upływ kilkudziesięciu lat (w szczególności decyzji). O ile dokumenty wydawane przez władze publiczne, a dotyczące działalności spółki tj. różnego rodzaju akty administracyjne można uznać za informacje publiczne, o tyle wewnętrzne dokumenty techniczne dotyczące budowy i eksploatacji majątku prywatnego spółki i jej inwestorów nie są dokumentami dotyczącymi majątku publicznego zdefiniowanego w art. 6 lit. d ustawy jako majątek Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych i tym samym nie stanowią informacji publicznej. Do odpowiedzi na skargę dołączono pisma z dnia 24 kwietnia 2014 r. skierowane do pełnomocnika skarżącego wraz z kopią mapy. W piśmie tym zawarto oświadczenie, że spółka nie posiada innych dokumentów, które stanowią informacje publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05 LEX nr 236545). Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest bezczynność [...] SA w K. dotycząca nieudostępnienia informacji publicznej, obejmującej dokumentację związaną z wybudowaniem na działkach strony skarżącej infrastruktury energetycznej, zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 30 stycznia 2013 r. Żądana przez stronę skarżącą dokumentacja w postaci kopii mapy została jej udostępniona przy piśmie z dnia 24 kwietnia 2014 r. - a więc w okresie dwóch tygodni od wniesienia skargi. W niniejszej sprawie skargę wniesiono bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w dniu 11 kwietnia 2014 r. przesłał ją do "[...] S.A." w K. (data wpływu 16 kwietnia 2014 r.). [...] SA oświadczyła w tym piśmie, że oprócz załączonych do tego pisma dokumentów nie posiada żadnych innych dokumentów mających charakter informacji publicznej. Skoro strona przeciwna udostępniła posiadane dokumenty oraz oświadczyła, że nie posiada żadnych innych dokumentów w zakresie żądanej przez skarżącą informacji publicznej, to tym samym rozpoznała w całości wniosek skarżącej. Sąd nie ma przy tym podstaw ani kompetencji by kwestionować prawdziwość oświadczenia spółki co do kompletności przekazanych dokumentów. Mając więc na uwadze, że udostępnione zostały stronie skarżącej dokumenty dotyczące interesującej ją kwestii, Sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie stan bezczynności [...] SA w Krakowie nie występuje. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ udzielił stronie skarżącej żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Trzeba jednak zauważyć, że udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 zd. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Oceniając powyższy aspekt sprawy sąd uznał, iż bezczynność spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I wyroku). Ocena ta wynika z faktu, że udostępnienie stronie skarżącej żądanych informacji nastąpiło niezwłocznie po skierowaniu skargi do sądu. Zauważyć przy tym należy, że w sprawie chodzi o dokumentację powstałą kilkadziesiąt lat temu, której odszukanie może być czasochłonne. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz strony skarżącej orzeczono w punkcie III wyroku na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ po wniesieniu skargi udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest postawą do zwrotu kosztów sądowych właśnie na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.