II SAB/Kr 127/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2013 r. sprawy ze skargi A.F. na bezczynność Starosty T. w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe. A.F. , pismem z dnia 2 czerwca 2012r. wniósł skargę na bezczynność Starosty T. w prowadzonym postępowaniu pod nr [...] , w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Powołując się na przepis art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi skarżący wniósł o zobowiązanie Starosty T. do wydania we wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie terminie, nie dłuższym niż 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku kończącego postępowanie w sprawie, decyzji administracyjnej o zwrocie nieruchomości. Starosta T. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 11 września 2013r. Starosta T. poinformował Sąd, że postępowanie administracyjne w sprawie o sygn. [...] zostało zakończone decyzją z dnia 10 września 2013r. nr [...] Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: We wniosku złożonym w dniu 31.10.2002r. do Starostwa Powiatowego w Z. , A.F. wystąpił o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka ew. [...] Obr[...] odpowiadająca dawnej parceli budowlanej [...]. kat. [...] gm. kat Z. oraz dawnej parceli gruntowej [...] . kat. [...] gm. kat Z. Decyzją z dnia [...] września 2007r., znak: [...] Starosta T. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. [...] obr. [...] , położonej w Z. na rzecz A.F. , Z.I.K. , R.S. , R.B. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Starosty T. z dnia [...] września 2007r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Akta sprawy zostały zwrócone do organu I instancji w dniu 1 lutego 2008r. (data wpływu do organu). Wobec powyższych działań organów administracyjnych zarzut bezczynności może być badany od tej daty. Postanowieniem z dnia 13 marca 2008r., znak: [...] , Starosta T. zawiesił z urzędu, w związku ze śmiercią A.W. , postępowanie administracyjne w sprawie o zwrot nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. [...] obr. [...] o powierzchni 0,1244 ha, odpowiadającej dawnym parcelom gruntowym l.kat. [...] i [...] gm. kat. Z. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2012r., nr [...] , organ I instancji, podjął zawieszone postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] września 2012r. Nr [...] Wojewoda stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez A.F. na w/w postanowienie Starosty T. z dnia 25 lipca 2012r. Wojewoda postanowieniem z dnia 8 lutego 2013r. uznał za nieuzasadnione zażalenie B.J. oraz A.F. na niezałatwienie przez Starostę w terminie sprawy o zwrot nieruchomości, prowadzonej pod sygn. [...] Jednocześnie organ I instancji prowadzący postępowanie w sprawie, działając na podstawie art.36 § 2 k.p.a. zawiadomił strony postępowania: - pismem z dnia 12.10.2012r., że postępowanie zostanie zakończone w przewidywalnym terminie do dnia 12.12.2013r. - pismem z dnia 28.01.2013r., że postępowanie zostanie zakończone w przewidywalnym terminie do dnia 28.03.2013r. - pismem z dnia 28.03.2013r., że postępowanie zostanie zakończone w przewidywalnym terminie do dnia 31.05.2013r. - pismem z dnia 31.05.2013r., że postępowanie zostanie zakończone w przewidywalnym terminie do dnia 31.07.2013r. - pismem z dnia 29.07.2013r., że postępowanie zostanie zakończone w przewidywalnym terminie do dnia 29.09.2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tj. w sprawach, w których sądy administracyjne właściwe są do rozpoznawania skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Skarga na bezczynność dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności ( zob.: T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62-63). Zdaniem Sądu taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie co przesądza o zasadności skargi na bezczynność. Skarżący pismem z dnia 2.06.2013r. wniósł skargę na bezczynność Starosty T. w prowadzonym postępowaniu o zwrot ww. wywłaszczonej nieruchomości oraz zażądał na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. zobowiązania Starosty do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w przedmiotowej sprawie. Skarga została poprzedzona zażaleniem na bezczynność Starosty T. z dnia 7.11.2012r. skierowanym do Wojewody Całość postępowania w sprawie zapoczątkowana została wnioskiem A.M. złożonym w dniu 31.10.2002r. do Starostwa Powiatowego w Z, o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka ew. [...] Z. , odpowiadająca dawnej parceli budowlanej [...] kat. [...] oraz dawnej parceli gruntowej [...] . kat. [...] . Wskutek rozpatrzenia tego wniosku decyzją z dnia 4 września 2007r., znak: [...] Starosta T. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. [...] obr. [...] , położonej w Z. na rzecz A.F. , Z. i I.K., R.S. R.B. , , a następnie decyzją z dnia 25 stycznia 2008r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Starosty T. z dnia 4 września 2007r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Akta sprawy zostały zwrócone do organu I instancji w dniu 1 lutego 2008r. (data wpływu do organu). Wobec powyższych działań organów administracyjnych zarzut bezczynności może być badany od tej daty. W zasadzie pierwszą czynnością procesową organu w przedmiotowej sprawie po w/w dacie, a więc po upływie 40 dni, było wydanie postanowienia z dnia 13 marca 2008r., znak: [...] o zawieszeniu postępowania w związku ze śmiercią A.W. . Następnie postanowieniem z dnia 25 lipca 2012r., nr[...] , organ I instancji, podjął zawieszone postępowanie w sprawie. Pomimo podjęcia postępowania dopiero pismem z dnia 12.10.2012r., a więc po upływie kolejnych 79 dni, organ I instancji działając na podstawie art.36 § 2 k.p.a. zawiadomił strony postępowania, że postępowanie zostanie zakończone w przewidywalnym terminie do dnia 12.12.2013r. Pomimo upływu tego terminu organ nie zakończył postępowania, ani też nie zawiadomił stron postępowania o przewidywalnym terminie jego zakończenia. Uczynił to dopiero pismem z dnia 28.01.2013r., a więc po upływie następnych 47 dni, że postępowanie zostanie zakończone w przewidywalnym terminie do dnia 28.03.2013r. Następnie organ I instancji konsekwentnie przestrzegał już terminów i zawiadamiał strony: pismem z dnia 28.03.2013r., że postępowanie zostanie zakończone w przewidywalnym terminie do dnia 31.05.2013r., pismem z dnia 31.05.2013r., że postępowanie zostanie zakończone w przewidywalnym terminie do dnia 31.07.2013r., pismem z dnia 29.07.2013r., że postępowanie zostanie zakończone w przewidywalnym terminie do dnia 29.09.2013r. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż organ I instancji nie zakończył w terminach wskazanych w k.p.a. przedmiotowego postępowania administracyjnego (nawet przyjmując, że jest to sprawa szczególnie skomplikowana powinien ją zakończyć w terminie dwóch miesięcy), ani też nie zawiadamiał prawidłowo strony postępowania w trybie art. 36 § 2 k.p.a. kiedy przewiduje je zakończyć. Zdaniem Sądu, organ pozostawał przez okres ponad 100 dni w bezczynności w załatwieniu przedmiotowej sprawy. Zgodnie bowiem z podstawową zasadą k.p.a wyrażoną w art. 7, organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Niewątpliwie w słusznym interesie obywateli leży, by organy administracji publicznej działały wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do załatwienia sprawy, co nakazuje art. 12 § 1 k.p.a., ustanawiający zasadę szybkości postępowania. W celu zapewnienia ochrony tej zasadzie ustawodawca ustanowił wymogi proceduralne, które należy dochować w przypadku, gdy dana sprawa nie może być załatwiona w ustawowym terminie. Należy tu wskazać przede wszystkim art. 35-38 k.p.a. zawierające reguły postępowania w zakresie terminowości załatwiania spraw. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednak w ocenie Sądu stwierdzona na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stanowisko to wynika z faktu, iż w okresie od podjęcia postępowania przez organ I instancji, akta przez dłuższy okres czasu znajdywały się w [...] Urzędzie Wojewódzkim, z uwagi na wszczynanie wpadkowych postępowań przez skarżącego. Nie sposób bowiem pominąć faktu, iż w znacznej części do owej bezczynności organu przyczynił się sam skarżący, który swoimi nieuzasadnionymi wnioskami (liczne wnioski dowodowe wymagające rozpoznania), a często wręcz sprzecznymi (jak np. zażalenie na podjęcie zawieszonego postępowania, a jednocześnie zażalenie na bezczynność organu I instancji) doprowadził do przeciągania się postępowania. Zatem pomimo faktu, iż w dniu wniesienia skargi do Sądu bezczynność organu I instancji miała miejsce, to nie sposób zarzucić temu organowi, aby bezczynność ta miała charakter rażący. Nadto z uwagi na fakt, że Starosta T. w dniu 10 września 2013r. wydał rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie prowadzonej pod sygn. [...] (tj. decyzję o odmowie zwrotu nieruchomości), sprawa stała się bezprzedmiotowa (zob. uchwała NSA z 26.11.2008r., sygn. akt I OPS 6/08) i Sąd na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 161 § 3 p.p.s.a orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.