II SAB/Kr 14/22
PostanowienieWSA w Krakowie2022-03-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia WSA Joanna Człowiekowska, Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania administracyjnego jest dopuszczalna, jeśli przed jej wniesieniem organ wydał decyzję kończącą postępowanie w pierwszej instancji?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania administracyjnego podlega odrzuceniu, jeśli przed jej wniesieniem organ wydał decyzję kończącą postępowanie w pierwszej instancji. W takiej sytuacji cel skargi na bezczynność odpada, a sąd administracyjny nie może jej merytorycznie rozpoznać.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej. Skarżący domagał się zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości oraz zasądzenia kosztów. Organ administracji w odpowiedzi na skargę poinformował, że wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono stronie skarżącej kwotę 100 zł tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2022 r. sprawy ze skargi Akademii [...] w K. na bezczynność i przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie rozbudowy obiektu budowlanego postanawia: I. skargę odrzucić; II. zwrócić stronie skarżącej Akademii [...] w K. kwotę 100 ( stu) złotych tytułem uiszczonego wpisu.
Pismem z 2 grudnia 2021 r. storna skarżący Akademia [...] [...] w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki w przedmiocie sprawy o sygnaturze: [...] dotyczącej samowoli budowlanej zlokalizowanej na nieruchomości położonej w K., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] obr [...].
Strona skarżąca domagała się: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku AGH z 12.06.2018r. i z 27.09.2021r. 2) stwierdzenia przez Sąd, że organ dopuścił się bezczynności ewentualnie przewlekłego prowadzenia postępowania 3) stwierdzenia że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że organ winien był załatwić sprawę niezwłocznie, tj. w ciągu miesiąca od daty wszczęcia postępowania, a w sprawach skomplikowanych – w termie 2 miesięcy. Tymczasem skarżący – mimo ponaglenia organu, oczekuje na rozstrzygnięcie już ponad 2 lata.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, przedstawił czynności podjęte w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnił, też że w dniu 19.10.2021r. w przedmiotowej sprawie organ wydał decyzję nr [...] , którą nakazał inwestorom rozbiórkę rozbudowanej samowolnie części budynku gastronomicznego, zlokalizowanego na nieruchomości położonej w K., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] obr. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Jak stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, sąd:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1),
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2),
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3)
4) jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a)
5) w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b)
6) w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2).
W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Pojęcie bezczynności zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256, dalej k.p.a.) jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. A zatem organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie wyznaczonym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.
W tym kontekście wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął 22 czerwca 2020 r. uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia uchwały NSA wynika m.in., że skarga na bezczynność nie może być wnoszona po zakończeniu postępowania administracyjnego. Zasadniczym bowiem celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności.
Wprawdzie wyrażone w uchwale stanowisko odnosi się bezpośrednio do zakończenia postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, jednak należy mieć na względzie, że zarzut bezczynności lub przewlekłości ocenia się przez pryzmat sposobu realizacji kompetencji określonego organu. Jeśli zarzut bezczynności dotyczy organu rozpatrującego sprawę w pierwszej instancji, to momentem granicznym, z perspektywy ww. uchwały, będzie wydanie decyzji kończącej postępowanie przez ten organ. Ta zaś decyzja nie ma w momencie jej wydania przymiotu ostateczności, skoro przysługuje od niej odwołanie (vide: art. 16 § 1 k.p.a.).
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy Sąd wskazuje, że strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. za pismem z dnia 2 grudnia 2021 r.. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ wydał w dniu 19.10.2021r. decyzję nr [...] , którą nakazał inwestorom rozbiórkę rozbudowanej samowolnie części budynku gastronomicznego zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...].
W ocenie Sądu w takiej sytuacji, skoro przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania wydana została decyzja kończąca postępowanie w danej instancji, odpada cel skargi na bezczynność, a w konsekwencji zachodzi przeszkoda do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjny, o której stanowi ww. uchwała.
Wobec powyższego Sąd uznał, że wniesiona skarga nie mogła odnieść skutku i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż podane w punktach 1-5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na tej podstawie Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia. W przedmiocie zwrotu wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło