II SAB/Kr 141/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi W.B. i J.B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w sprawie znak: [...] I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do wydania w terminie jednego miesiąca aktu w sprawie altanki ogrodowej położonej na działce nr [...] w K. przy ul. [...] II. stwierdza, że bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz skarżących W.B. i J.B. kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 19 lipca 2010 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wpłynęło pismo W.B. dotyczące "nielegalnie stojącej altanki budowlanej o podłożu murowanym w [...] ". W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzją z dnia 16 czerwca 1997 r. znak [...] zostało udzielone pozwolenie na budowę altanki ogrodowej na działce nr nr [...]. Altana została wybudowana na działce nr [...] sąsiadującej z działką nr [...] , która stanowi własność wnioskodawcy. W.B. wniósł o wydanie nakazu usunięcia nielegalnie posadowionej altany. Pismem z dnia 15 września 2010 r. organ zawiadomił B.S. i A.S. – właścicieli działki nr [...] o planowanych na dzień [...] 2010 r. oględzinach altany. W dniu 14 października 2010 r. zostały przeprowadzone oględziny altany na działce nr [...] położonej w K. przy ul. [...] . Pismem z dnia 20 października 2010 r. organ zwrócił się do Wójta Gminy K. o przesłanie uwierzytelnionych kserokopii dokumentów w sprawie, a mianowicie decyzji z dnia 16 czerwca 1997 r. znak: [...] oraz projektu architektoniczno - budowlanego będącego załącznikiem do w/w decyzji pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 22 października znak: [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uznał zażalenie W.B. z dnia 10 września 2010 r. na niezałatwienie w terminie przez PINB sprawy usytuowania altany ogrodowej na działce nr [...] w K. za uzasadnione i wyznaczył organowi Instancji dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 22 grudnia 2010 r. Pismem z dnia [...] 2010 r. Wójt Gminy K. przedłożył żądane w piśmie z dnia 20 października 2010 r. dokumenty. Postanowieniem z dnia 9 marca 2011 r. znak: [...] organ nałożył na B.S. i A.S. obowiązek przedłożenia geodezyjnej inwentaryzacji altany oraz oceny zgodności altany z przepisami prawa. Następnie postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r., na podstawie art. 77 § 2 kpa w zw. z art. 123 kpa organ uchylił ww. postanowienie. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nałożył B.S. i A.S. obowiązek przedłożenia dla altany ogrodowej wykonanej na działce nr ewid. [...] położonej w K. w rejonie ul. [...] do dnia 30 lipca 2011 r. dziennika budowy. Powyższe postanowienie zostało doręczone zobowiązanym w dniu 13 lipca 2011 r. Pismem z dnia 16 lipca 2011 r. J.B. i W.B. wnieśli do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego "skargę dot. przewlekłego prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. " w sprawie altany. Pismem z dnia [...] 2011 r. MWINB w K. poinformował skarżących, że postanowienie z dnia 22 października 2010 r. wyczerpało administracyjny tok instancji i przysługuje im skarga na bezczynność do sądu administracyjnego. W.B. i J.B. wnieśli w dniu 16.09.2011 r. (prezentata organu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Wskazali w niej, że od daty wydania przez organ postanowienia z dnia 30 czerwca 2011 r. do chwili obecnej nie mają żadnych informacji na temat dalszego postępowania. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wniósł o oddalenie skargi. Organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Podał, że wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2011 r. wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia 16 czerwca 1997 r. znak: [...] udzielającej pozwolenia na budowę altanki ogrodowej na działkach nr ewid. nr nr [...] położonych w K. w rejonie ul. [...] . W odpowiedzi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. pismem z dnia 22 września 2011 r. poinformował, iż nie dopatrzył się podstaw do wystąpienia do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. Nadto PINB powołał się na art. 35 § 5 kpa i wskazał, że przewłoka została wywołana tylko i wyłącznie przyczynami nie leżącymi po stronie organu nadzoru budowlanego. Opóźnienia wyniknęły wyłącznie z winy strony – B.S. i A.S. , którzy nie dopełnili obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r., co uniemożliwiło wyjaśnienie sprawy. Do terminu załatwienia sprawy nie można również wliczyć czasu związanego z doręczaniem stronom pism oraz pozyskiwania dowodów w toku dokonywanych czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje: Skarga podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na wstępie rozważenia wymaga , czy skarga jest dopuszczalna. Po pierwsze, stosownie do treści art.52 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Po drugie, w myśl przepisu art.3 § 2 ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 , czyli w przypadkach, gdy sprawa powinna być załatwiona przez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz przez inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponieważ w przedmiotowej sprawie powinna być wydana decyzja administracyjna (aktualnie również postanowienie), skargę w niniejszej sprawie należy uznać za dopuszczalną. Bezczynność organu występuje wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a. i przekroczenie tych terminów lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a. oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia lub nie podjął czynności. Ponadto w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w chwili zamknięcia rozprawy (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 196). Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu cechuje pewna specyfika polegająca na tym, że rozpoznając tego rodzaju skargę, sąd bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Jeżeli przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 ustawy. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467). Zgodnie z przepisem art.61 § 1 i 3 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wynikająca z art.84 prawa budowlanego zasada prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowań z urzędu, nie oznacza, że żądania wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej nie może złożyć strona. Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że wniosek skarżącego z dnia 19 lipca 2010 r. wszczął postępowanie administracyjne. Skoro organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (art.104 § 1 kpa), a decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (§ 2), to obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wydanie aktu administracyjnego kończącego wszczęte postępowanie. Analiza przedłożonych akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że postępowanie nie było prowadzone właściwie. Przedstawiony wyżej przebieg postępowania administracyjnego jednoznacznie wskazuje, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. pozostaje w bezczynności w sprawie usytuowania altany na działce nr [...] . Ponieważ od dnia 14.10.2010 r. organ nie dokonał żadnej istotnej czynności w sprawie, do dnia rozprawy przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie wydał aktu kończącego postępowania, a rozstrzygana sprawa nie należy do skomplikowanych, Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność rażąco narusza prawo. Wobec powyższego, uznając skargę za zasadną, na podstawie art. 149 p.p.s.a. , zobowiązano organ do wydania w określonym w wyroku terminie aktu administracyjnego. W punkcie drugim wyroku, na podstawie art.149 p.p.s.a. zdanie drugie stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.