II SAB/Kr 142/23

\ _i Sygn. akt II SAB/Kr 142/23 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Monika Niedźwiedź SWSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora T. W. sprawy ze skargi K. Z. na bezczynność Starosty Dąbrowskiego w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 7 lutego 2023 r. l. zobowiązuje Starostę Dąbrowskiego do wydania aktu albo dokonania czynności celem załatwienia pkt. 18 wniosku skarżącego z dnia 7 lutego 2023 r, II. w pozostałym zakresie skargę oddala, III. stwierdza, że Starosta Dąbrowski dopuścił się bezczynności, co nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Starosty Brzeskiego na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SAB/Kr 142/23 UZASADNIENIE K. Z. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność i przewlekłe postępowanie Starosty Dąbrowskiego w zakresie udostępnienia informacji publicznej, w której podniósł, że nie otrzymał odpowiedzi na wniosek z dnia 7 lutego 2023 r. dotyczący wypadku drogowego spowodowanego przez Starostę Dąbrowskiego w dniu 30 października 2022 r. o godz. 3:30 (z soboty na niedzielę) w miejscowości Brzozówka (gmina Lisia Góra) samochodem służbowym stanowiącym własność Starostwa Powiatowego, którym podróżowała także żona i dziecko piastuna organu (pismo z dnia 6 kwietnia 2023 r. sprecyzowane pismem z dnia 23 maja 2023 r.). W odpowiedzi na skargę Starosta Dąbrowski wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na udzielenie odpowiedzi pismem z dnia 15 czerwca 2023 r. lub o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazał w szczególności, że skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej i od co najmniej trzech lat paraliżuje pracę urzędu – w okresie od lipca 2020 do listopada 2022 złożył 951 pism, w tym ok. 700 wniosków o informację publiczną (często obraźliwych i oskarżycielskich względem Starosty, Przewodniczącej Rady Powiatu i pracowników Starostwa). Starostwo nie ma odrębnej komórki zajmującej się wyłącznie sprawami informacji publicznej, a osoby, które te liczne wnioski obsługują, czynią to kosztem ważnych i terminowych spraw wpływających na rozwój i budżet powiatu, co rodzi ryzyko utraty dużych środków finansowych. Pracownicy zmuszeni są analizować wielowątkowe żądania skarżącego, który często wyprzedzająco zarzuca kłamstwa, mataczenie i oszustwa, jeśli nie otrzyma spodziewanej odpowiedzi. Organ odpowiedział skarżącemu na każdy wniosek do końca 2022 r., jednakże dalsze pisma składane w 2023 r. ocenił jako próbę skorzystania z instytucji dostępu informacji publicznej dla celu innego niż troska o dobro publiczne i wielokrotnie informował skarżącego o nadużywaniu prawa. Z akt sprawy wynika, że dnia 13 lutego 2023 r. wpłynął wniosek skarżącego o: 1) przekazanie za odpłatnością kserokopii delegacji nr 145 w terminie 29.10.2022 r. dla Pana Starosty Dąbrowskiego; 2) przekazanie za odpłatnością kserokopii delegacji nr 24 w terminie 18-19.03.2022 r., nr 84 w terminie 18.06.2022 r., nr 119 w terminie 03.09.2022 r., nr 105 w terminie 28-31.07.2022 r., nr 131 w terminie 08.10.2022 r.; 3) przekazanie za odpłatnością kserokopii delegacji na wyjazdy służbowe korzystając z samochodu służbowego w dni robocze za rok 2022, 2021, 2020; 4) przekazanie za odpłatnością kserokopii delegacji na wyjazdy korzystając z samochodu służbowego w weekendy w latach 2021, 2020; 5) przekazanie za odpłatnością kserokopii zaproszenia organizatora, tj. Stowarzyszenie SIEMACHA w Krakowie na dzień 29 października 2022 r.; 6) udzielenie informacji, na jaką kwotę wyceniono poniesione szkody w związku z rozbitym samochodem służbowym w dniu 29/30 października 2022 r.; 7) przekazanie za odpłatnością kserokopii postępowania likwidacyjnego prowadzonego przez ubezpieczyciela rozbitego samochodu służbowego; 8) przekazanie za odpłatnością kserokopii ubezpieczenia AC na samochód służbowy, który został rozbity; 9) podanie, ile kosztuje utrzymanie jednego samochodu służbowego, tj. wynagrodzenie kierowcy, ubezpieczenia, paliwo, opony, przeglądy inne, w tym przypadku uszkodzonego, jeszcze naprawy – proszę o przekazanie za odpłatnością kserokopii tych wydatków; 10) podanie marek samochodów, rocznik, wartość obecną; 11) podanie, jakiej marki został samochód uszkodzony przez Starostę Dąbrowskiego w dniu 30 października 2022 r. o godz. 3:30 w Brzozówce; 12) podanie, ile kilometrów było na liczniku na dzień 2 stycznia 2022 i w dniu 29 października 2022 r.; 13) podanie, ile kilometrów było na liczniku w dniu 30 października 2022 r. po uszkodzeniu samochodu; 14) przekazanie za odpłatnością kserokopii ewidencji korzystania z samochodów służbowych w postaci okresowej karty pracy pojazdu, jeśli istnieją inne rozliczenia za rok 2022, 2021, 2020; 15) udzielenie informacji, czy w latach 2020, 2021, 2022 wraz ze Starostą Dąbrowskim podróżowali członkowie jego rodziny, jeśli są zaproszenia to proszę o przekazanie za odpłatnością kserokopii; 16) udzielenie informacji, czy samochód służbowy Starostwa był wykorzystywany przez Pana Starostę Dąbrowskiego do celów prywatnych; 17) udzielenie informacji, czy Pan Starosta Lesław Wieczorek wykorzystywał samochód służbowy do celów prywatnych, jeżdżąc z rodziną na imprezy, zakupy, jakieś spotkanie prywatne; 18) udzielenie informacji, czy Pan Starosta Lesław Wieczorek wykorzystywał samochód służbowy do jazdy do domu na posiłki - śniadanie, obiad; 19) przekazanie za odpłatnością kserokopii umów na korzystanie z samochodu służbowego do celów prywatnych za rok 2020, 2021, 2022; 20) przekazanie za odpłatnością kserokopii umów na korzystanie z samochodu służbowego do celów prywatnych za rok 2020, 2021, 2022; 21) przekazanie kserokopii opłat za korzystanie z samochodu służbowego do celów prywatnych za lata 2020, 2021, 2022 do urzędu skarbowego. Z akt sprawy wynika nadto, że w dniu 19 czerwca 2023 r. skarżącemu doręczono odpowiedź o treści: Ad. 1) Delegację otrzymał Pan pismem [...] z dnia 17.05.2023 r. Ad. 2) Złączono: Delegacja nr 24 z 18-19.03.2022 r.; Delegacja nr 84 z dnia 18.06.2022 r.; Delegacja nr 119 z dnia 3.09.2022 r.; Delegacja nr 105 z dnia 28.07.2022 r.; Delegacja nr 131 z dnia 8.10.2022 r. Ad. 5 i 13) Nie posiadamy takiej informacji publicznej. Ad. 6) 70 640 zł brutto. Ad. 7) Postępowanie prowadzone było przez ubezpieczyciela i tam powinien Pan się zwrócić się o przekazanie przedmiotowych dokumentów. Ad. 8) Polisę ubezpieczeniową otrzymał Pan pismem [...] z dnia 17.05.2022 roku. Ad. 9) Informację otrzymał Pan pismem [...] z dnia 17.05.2023 r. (określono datę do 31.10.2022 r.). Ad. 10) Informację otrzymał Pan pismem [...] z dnia 17.05.2023 r. Ponadto informuję, urząd nie prowadzi statystyk dotyczących wartości samochodu. Ad. 11) SKODA SUPERB III. Ad. 12) Na dzień 2 stycznia 143657 km; dzień 29 października 162676. Ad. 15) Wniosek nie stanowi informacji publicznej. Ad. 16, 17 i 18) Informację otrzymał Pan pismem [...] z dnia 17.05.2023 r. Ad. 19, 20 i 21) Nie posiadamy takiej informacji publicznej. W pozostałym zakresie wniosek uznano za dotyczący informacji przetworzonej i w związku z tym wezwano wnioskodawcę do wykazania w terminie 7 dni szczególnej istotności dla interesu publicznego pod rygorem wydania decyzji odmownej. Repliką na odpowiedź na skargę z dnia 6 lutego 2024 r. skarżący m.in.: (i) podniósł, że nie otrzymał odpowiedzi w zakresie pkt 3, pkt 4 i pkt 14 oraz ; (ii) w świetle odpowiedzi na pkt 5 zakwestionował podstawę wypisania delegacji; (iii) zakwestionował odpowiedzi na pkt 7 i 9; (iv) zakwestionował odpowiedź na pkt 10 i podniósł, że nie otrzymał pisma z dnia 17 maja 2023 r.; (v) zakwestionował brak odpowiedzi na pkt 13; (vi) podniósł, że pismo z dnia 17 maja 2023 r. nie zawiera odpowiedzi na pkt 18. Na wezwanie Sądu, pismem z dnia 8 marca 2024 r. Starosta Dąbrowski nadesłał decyzję z dnia 6 marca 2024 r., znak: [...], którą – w zakresie pkt 3, pkt 4 i pkt 14 wniosku – odmówił udostępnienia informacji publicznej ze względu na brak szczególnej istotności przetworzenia z punktu widzenia interesu publicznego; oraz pismo z dnia 17 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowią, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej zwanej u.d.i.p.), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 16 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Z powyższego wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony przez organ albo poprzez udzielenie żądanej informacji albo w drodze wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji z przyczyn wskazanych w przepisach prawa (wynikających ograniczeń w dostępie do informacji określonych w art. 5 u.d.i.p. oraz w przepisach szczególnych) względnie poprzez poinformowanie wnioskodawcy (w drodze czynności materialno – technicznej – pismem), że wnioskowanej informacji organ nie posiada lub, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej. Jak wynika ze skargi oraz pisma skarżącego z dnia 6 lutego 2024 r. (k. 110 akt sądowych), które Sąd potraktował jako sprecyzowanie skargi, w niniejszej sprawie skarżący ostatecznie zarzucił organowi bezczynność w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytania nr 3, 4, 13, 14, 18 zawarte we wniosku z dnia 7 lutego 2023 r. W pozostałym zakresie skarżący nie kwestionuje, że informacje i odpowiedzi uzyskał, wdając się jedynie w polemikę co do ich treści, która skarżącego nie zadowala. Przed wydaniem wyroku, w dniu 8 marca 2024 r. Starosta Dąbrowski nadesłał decyzję z dnia 6 marca 2024 r., znak: [...], którą – w zakresie pkt 3, pkt 4 i pkt 14 wniosku – odmówił udostępnienia informacji publicznej ze względu na brak szczególnej istotności przetworzenia z punktu widzenia interesu publicznego. Oznacza to, że w zakresie tych punktów wniosek został załatwiony, w jeden ze sposobów, przewidzianych przez u.d.i.p. Do rozpatrzenia pozostaje zatem to, czy organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na pytanie nr 13 i 18 wniosku z dnia 7 lutego 2023r. Pytanie nr 13 dotyczyło podania, ile kilometrów było na liczniku w dniu 30 października 2022 r. po uszkodzeniu samochodu; natomiast pytanie nr 18 dotyczyło udzielenia informacji, czy Starosta wykorzystywał samochód służbowy do jazdy do domu na posiłki. Na pytanie nr 13 starosta udzielił odpowiedzi w pkt. 5 swojego pisma z dnia 15 czerwca 2023 r. znak [...] oświadczając, że takiej informacji nie posiada. Wobec powyższego, także w tym zakresie wniosek skarżącego został załatwiony zgodnie z u.d.i.p. Natomiast w odpowiedzi na pytanie nr 18, Starosta w tym samym piśmie oświadczył, że "Informację otrzymał Pan pismem [...] z dnia 17.05.2023 r." Przedłożone przez organ Sądowi pismo z 17 maja 2023 r. (k. 149 akt sądowych) nie zawiera odpowiedzi na to pytanie. W związku z powyższym Sąd w punkcie I wyroku zobowiązał organ do wydania aktu albo do dokonania czynności celem załatwienia pkt. 18 wniosku skarżącego z dnia 7 lutego 2023 r. Informacja dotycząca sposobu korzystania z samochodu będącego własnością gminy, zakupionego ze środków publicznych stanowi informację publiczną. Wobec załatwienia przez organ wniosku w pozostałym zakresie (co do pozostałych pytań), to w tym zakresie w pkt. II wyroku Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 p.p.s.a. jako bezzasadną. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu omówiona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie III wyroku. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a, p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA w sprawie I OSK 675/12). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA w sprawie II OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu w sprawie IV SAB/Po 19/15, CBOSA). Taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że ilość składanych przez skarżącego pism zawierających wnioski o udostępnienie informacji publicznych (około 700 w ciągu niespełna 3 lat) jest tego rodzaju, że paraliżuje prace urzędu, który nie ma specjalnie utworzonego stanowiska wyłącznie do spraw udzielania informacji publicznych, mimo to organ stara się odpowiadać na każdy wniosek. Wniosek z dnia 7 lutego 2023 r. będący przedmiotem niniejszego postępowania, sporządzony na 5 stronach, odręcznym pismem zawierający kilkadziesiąt pytań, jak i pozostałe akta sprawy, potwierdzają zdaniem Sądu wyjaśnienia organu, że nieterminowe udzielanie odpowiedzi wynika nie tyle ze złej woli organu, ale ilości i obszerności składanych przez skarżącego wniosków. Odpowiedź na wniosek niewątpliwie została skarżącemu udzielona z przekroczeniem terminów wymaganych przez u.d.i.p., czyli z naruszeniem prawa, niemniej Sąd nie dopatrzył się rażącego charakteru tego naruszenia. O kosztach orzeczono w pkt. IV wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty składa się kwota tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu.