II SAB/Kr 143/19
WyrokWSA w Krakowie2019-08-22
Skład orzekający: WSA Tadeusz Kiełkowski, WSA Iwona Niżnik-Dobosz, NSA Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Parku dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Dyrektora Parku do udostępnienia informacji o fakturach opłaconych ze środków publicznych w terminie czternastu dni, umorzył postępowanie w zakresie umów cywilnoprawnych, stwierdził bezczynność organu w obu tych zakresach, ale bez rażącego naruszenia prawa. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając, że w części dotyczącej przychodów, wydatków i mandatów sprawa została załatwiona decyzją odmowną wydaną przed wniesieniem skargi, a w części dotyczącej umów cywilnoprawnych informacja została udostępniona po wniesieniu skargi.Stan faktyczny
R. R. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przychodów, wydatków, pensji, dotacji, kwot od sponsorów, mandatów, umów cywilnoprawnych oraz faktur opłaconych ze środków publicznych. Po bezskutecznym upływie terminu, R. R. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Parku. Dyrektor Parku wniósł o odrzucenie skargi jako przedwczesnej i bezprzedmiotowej, wskazując na wydanie decyzji odmownej oraz udostępnienie części informacji. Sąd rozpoznał sprawę, oceniając bezczynność organu w odniesieniu do poszczególnych elementów wniosku.Rozstrzygnięcie
I. Zobowiązano Dyrektora Parku do dokonania czynności lub wydania aktu w przedmiocie wniosku w części dotyczącej faktur opłaconych ze środków publicznych w terminie czternastu dni; II. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Parku do dokonania czynności lub wydania aktu w przedmiocie wniosku w części dotyczącej umów cywilnoprawnych; III. Stwierdzono, że Dyrektor Parku dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej faktur i umów, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. W pozostałym zakresie skargę oddalono; V. Zasądzono od Dyrektora Parku na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie : WSA Iwona Niżnik-Dobosz NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. R. na bezczynność Dyrektora Parku [....] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 24 stycznia 2019 r. I. zobowiązuje Dyrektora Parku [....] do dokonania czynności lub wydania aktu w przedmiocie wniosku R. R. z dnia 24 stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej faktur opłaconych ze środków publicznych w terminie czternastu dni; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Parku [....] do dokonania czynności lub wydania aktu w przedmiocie wniosku R. R. z dnia 24 stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej umów cywilnoprawnych; III. stwierdza, że Dyrektor Parku [....] dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek R. R. z dnia 24 stycznia 2019 r. w części dotyczącej faktur opłaconych ze środków publicznych i w części dotyczącej umów cywilnoprawnych, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. w pozostałym zakresie skargę oddala; V. zasądza od Dyrektora Parku [....] na rzecz skarżącego R. R. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
R. R. w dniu 24 stycznia 2019 r. pocztą elektroniczną skierował do Dyrektora Tatrzańskiego Parku Narodowego w Zakopanem wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) zwracam się z prośbą o udostępnienie informacji w następującym zakresie za lata 2017, 2018 - Przychody oraz wydatki po stronie TPN z szczegółowym uwzględnieniem wydatków na pensje, dotacje oraz kwoty od sponsorów. - Mandaty w jakiej ilości oraz kwocie za lata 2017, 2018 - Umowy cywilno-prawne zawierane przez Dyrektora Parku oraz jego zastępców z osobami fizycznymi oraz firmami /prawa handlowego/ tylko rok 2018 - Faktury opłacone ze środków publicznych (...) Proszę o przekazanie informacji droga mailową nie przekraczającym terminie 14 dni. W przypadku dużej ilości umów ograniczenie wielkości poczty proszę o wysłanie listownie adres podam w późniejszej korespondencji".
Pismem z dnia 24 kwietnia 2019 r. R. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Dyrektora Tatrzańskiego Parku Narodowego z siedzibą w Zakopanem w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 24 stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie: 1) art. 1 ust. 2 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 75 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości poprzez nieprawidłową wykładnię przez uznanie, że informacji stanowiących część zbiorów, o których mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o rachunkowości nie można udostępniać w żadnej z form typu: kopii (kserokopii) dokumentów pisemnych, wydruku z komputerowych baz danych (art. 13 ust. 2 i ust. 3 ustawy o rachunkowości), skanów ww. dokumentów pisemnych do postaci pliku elektronicznego (np. format PDF); 2) art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 107 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieprawidłową wykładnię i niezastosowanie, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania administracyjnego i niewydanie decyzji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej w formie wskazanej przez wnioskodawcę i tym samym nie podjęcie czynności zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej; 3) art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej poprzez jego niezastosowanie, nieudostępnienie informacji publicznej w postaci wskazanej we wniosku, ograniczenie istoty prawa do informacji publicznej; 4) art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej poprzez niedochowanie ustawowego terminu załatwienia, zgodnie z przepisami prawa, sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł: 1) zobowiązanie Dyrektora Tatrzańskiego Parku Narodowego z siedzibą w Zakopanem do rozpatrzenia wniosku R. R. z dnia 24 stycznia 2019 roku o udzielenie informacji publicznej w określonym przez Sąd terminie; 2) zasądzenie od organu – Dyrektora Tatrzańskiego Parku Narodowego z siedzibą w Zakopanem na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w wysokości 480 zł., kosztów opłaty od skargi w wysokości 100 zł. oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W uzasadnieniu skargi przedstawiona została sekwencja zdarzeń oraz argumentacja prawna na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego z siedzibą w Zakopanem wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. oraz art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. jako przedwczesnej, a w konsekwencji – w aktualnym stanie faktycznym – bezprzedmiotowej – ewentualnie, z ostrożności – o oddalenie skargi w całości jako oczywiście bezzasadnej. W uzasadnieniu tego stanowiska organ wskazał w szczególności, że zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania powinien był wyczerpać administracyjnoprawną drogę ponaglenia, jakie w przedmiotowej sprawie winno być rozpoznane przez Ministra Środowiska, czego jednak nie uczynił. Nadto, w chwili, w której skarżący złożył skargę przed organem – nie wzywając go uprzednio do załatwienia sprawy w terminie – sprawa administracyjna była już załatwiona wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], o odmowie wydania informacji publicznej przetworzonej w zakresie pkt 1 i 2 wniosku, co czyni skargę przedwczesną, a postępowanie nią wszczęte bezprzedmiotowym. Organ podniósł także, że stan faktyczny w zakresie postępowania objętego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia 24 stycznia 2019 r. jest niezwykle zawiły, a przez to czasochłonny, albowiem implikuje anonimizację części informacji – w tym danych osobowych, a to jeżeli chodzi o pkt 3 wniosku, przy czym te żądane informacje organ przesłał już wnioskodawcy. Dalej organ wyjaśnił, że zawiadomił wnioskodawcę pismem z dnia 9 kwietnia 2019 r., znak [...], iż w każdej chwili gotów jest udostępnić wnioskowane informacje w postaci faktur opłaconych ze środków publicznych (pkt 4 wniosku z dnia 24 stycznia 2019 r.) w swojej siedzibie – zgodnie z dyspozycją art. 75 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości, po uprzednim ustaleniu dogodnego terminu dla strony.
Z akt sprawy wynika, że: 1) decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak [...], Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego z siedzibą w Zakopanem odmówił wnioskodawcy R. R. udostępnienia żądanych informacji: "przychodów oraz wydatków po stronie TPN z szczególnym uwzględnieniem wydatków na pensje, dotacje oraz kwoty od sponsorów w zakresie za lata 2017, 2018" oraz dot. "mandatów ich ilości i kwocie za lata 2017, 2018 r."; 2) w załączeniu do pisma z dnia 30 kwietnia 2019 r. Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego z siedzibą w Zakopanem przesłał wnioskodawcy R. R. płytę CD ze skanami umów cywilnoprawnych; 3) pismem z dnia 9 kwietnia 2019 r., znak [...], Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego z siedzibą w Zakopanem zawiadomił wnioskodawcę R. R. o gotowości udostępnienia wnioskowanych informacji w postaci faktur opłaconych ze środków publicznych (pkt 4 wniosku z dnia 24 stycznia 2019 r.) w swojej siedzibie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wedle § 1b art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie z § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).
Na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Artykuł 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, dalej u.d.i.p) przewiduje stosowanie do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej przepisów p.p.s.a.
Co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W ugruntowanym orzecznictwie sądowym przyjmowano, iż w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej, skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało zażalenie na bezczynność organu w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji). Skoro obecnie ponaglenie zastąpiło zażalenie do organu wyższego stopnia oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z art. 37 k.p.a., których to wniesienie w przypadku skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie było wymagane zgodnie z ugruntowanym od lat orzecznictwem – to nie jest wymagane obecnie wniesienie ponaglenia, gdyż nadal brak jest podstaw do stosowania przepisów k.p.a. w przedmiotowym zakresie. "Aktualność zachowuje ugruntowane od lat orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wskazujące, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się, poza wyjątkami wyraźnie wskazanymi w u.d.i.p. (art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), w trybie unormowanym w k.p.a. Podobnie też u.d.i.p., jako ustawa szczególna, regulująca w sposób kompleksowy i autonomiczny problematykę związaną z dostępem do informacji publicznej, stanowiąc przy tym rozwinięcie konstytucyjnego prawa do informacji publicznej wyrażonego w art. 61 Konstytucji RP, także nie formułuje nakazu wyczerpania jakiegokolwiek trybu mającego poprzedzać wniesienie skargi na bezczynność organu w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym nadal przyjmuje się, że brak jest podstaw do stosowania przepisów k.p.a. w przedmiotowym zakresie, poza przypadkami wyraźnie wskazanymi w u.d.i.p." (wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 lipca 2019 r., II SAB/Kr 49/19, CBOSA, zob. też powołane tam orzecznictwo). Z tego też względu zawarty w odpowiedzi skargę wniosek o odrzucenie skargi nie zasługiwał na uwzględnienie.
Ocenę zaistniałego w niniejszej sprawie stanu rzeczy wypada rozpocząć od zwrócenia uwagi na art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze sprost. i ze zm.). Zagwarantowane tym przepisem prawo do informacji obejmuje dostęp do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust 1 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule, określają ustawy. Należy do nich przede wszystkim ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie; przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., II SAB/Wa 166/04, CBOSA).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Dalej wskazać należy, że ustawodawca przewidział w u.d.i.p. zamknięty katalog czynności w procedurze dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W myśl art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie, następuje zatem albo w formie czynności materialno-technicznej (w przypadku udzielenia informacji publicznej oraz w przypadku zawiadomienia o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej), albo w formie decyzji (w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej).
W niniejszej sprawie to, że Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego z siedzibą w Zakopanem jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, jest okolicznością bezsporną i, w ocenie Sądu, niebudzącą wątpliwości. Kwestia zaś ewentualnej bezczynności organu wymagała odrębnego rozważenia w odniesieniu poszczególnych elementów wniosku z dnia 24 stycznia 2019 r., bowiem towarzyszą im odmienne uwarunkowania.
1. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że w zakresie "przychodów oraz wydatków po stronie TPN z szczególnym uwzględnieniem wydatków na pensje, dotacje oraz kwoty od sponsorów w zakresie za lata 2017, 2018" oraz w zakresie "mandatów ich ilości i kwocie za lata 2017, 2018 r." – wniosek został załatwiony decyzją odmowną (decyzja z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak [...]), przy czym decyzja ta została wydana przed wniesieniem skargi. W tym stanie rzeczy skarga – w odnośnym zakresie – podlegała oddaleniu. Znalazło to wyraz w pkt IV sentencji wyroku.
Sąd w pełni podziela prezentowaną w orzecznictwie argumentację, w świetle której: "Zasadniczym celem skargi zarówno na bezczynność organu administracji, jaki i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, jest dyscyplinowanie organu administracji poprzez zwalczanie niepożądanego stanu polegającego na braku należytej aktywności organu oraz braku stosownej dynamiki podejmowanych czynności. Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 149 par. 1 pkt 1-3 p.p.s.a., uwzględnienie takiej skargi polega na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, a także – zgodnie z par. 1a wskazanego przepisu – stwierdzeniu czy bezczynność (przewlekłość) miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy przy tym zauważyć, że w przypadku wniesienia skargi do sądu na bezczynność już po zakończeniu postępowania administracyjnego, wskazana wyżej funkcja tej skargi (dyscyplinująca) nie może zostać osiągnięta, skoro akt lub czynność do wydania którego sąd mógłby zobowiązać organ administracji – został już wydany. Nadto, przyjęcie poglądu o dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność już po zakończeniu tego postępowania, prowadziłoby w konsekwencji także do trudnej do zaakceptowania sytuacji, w której przedmiotowa skarga do sądu administracyjnego mogłaby być wniesiona w dowolnym właściwie czasie, a zatem nawet wiele lat po wydaniu decyzji kończącej postępowanie. W demokratycznym państwie prawa, zasada stabilizacji stosunków prawnych odgrywa niebagatelne znaczenie i trudno doszukać się racji przemawiających, w ocenianym przypadku, za dopuszczalnością czynienia wyjątku od tej zasady" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 listopada 2018 r, II SAB/Kr 146/18, CBOSA; zob. też powołane tam orzecznictwo i piśmiennictwo).
2. W zakresie umów cywilnoprawnych wniosek został załatwiony przez udostępnienie wnioskodawcy żądanej informacji – przy czym nastąpiło to po wniesieniu skargi (skarga wpłynęła do organu w dniu 29 kwietnia 2019 r., a informacja została załączona do pisma z dnia 30 kwietnia 2019 r.). W tym stanie rzeczy postępowanie co do ewentualnego zobowiązania organu do dokonania czynności lub wydania aktu w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Rozstrzygnięcie w tej mierze zostało zawarte w pkt II sentencji wyroku. Aktualna pozostała natomiast potrzeba oceny, czy w odnośnym zakresie organ dopuścił się bezczynności i – jeżeli tak – czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, taką bezczynność należało skonstatować, bowiem udostępnienie informacji nastąpiło po upływie terminu dwumiesięcznego, o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ prowadził korespondencję z wnioskodawcą, wyznaczał kolejne terminy załatwienia sprawy; przekroczenie wspomnianego terminu dwumiesięcznego nie było znaczne. Znalazło to wyraz w pkt III sentencji wyroku.
3. Informacji w postaci faktur opłaconych ze środków publicznych Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego z siedzibą w Zakopanem nie udostępnił wnioskodawcy zgodnie z wnioskiem, natomiast zaoferował wgląd do tych dokumentów w swojej siedzibie. W tym zakresie organ powołał się na art. 75 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 351). Zgodnie z tym przepisem, "udostępnienie osobie trzeciej zbiorów lub ich części (...) do wglądu na terenie jednostki – wymaga zgody kierownika jednostki lub osoby przez niego upoważnionej". Organ prezentuje pogląd, że przepis ten należy do kategorii "przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi" w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. – i wyklucza "zwykły" tryb wnioskowy udostępniania informacji publicznej.
Sąd powyższego poglądu do końca nie podziela. Konieczne jest bowiem rozróżnienie dwóch sytuacji: sytuacji, w której wnioskodawca domaga się wglądu do "zbiorów lub ich części", w tym faktur (jako oryginalnych dokumentów), i sytuacji, w której wnioskodawca domaga się udostępnienia odnośnych dokumentów w formie kopii czy też pliku elektronicznego. W pierwszej sytuacji dostęp do informacji następuje w trybie ustawy o rachunkowości, a w drugiej – w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. powołany również w skardze wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2017 r., I OSK 2588/15, CBOSA oraz wskazane tam orzecznictwo).
W niniejszym przypadku wnioskodawca domagał się udostępnienia przedmiotowej informacji (faktur opłaconych ze środków publicznych) pocztą elektroniczną, zatem ma miejsce druga z opisanych wyżej sytuacji – w konsekwencji wniosek powinien być rozpatrzony i załatwiony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a to nie nastąpiło. W tym zakresie Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego z siedzibą w Zakopanem, zdaniem Sądu, pozostaje w bezczynności. Bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa, bowiem – jak już wyżej wskazano – organ prowadził korespondencję z wnioskodawcą, a poza tym u jej podstaw leży prezentowana w toku podejmowanych czynności odmienna wykładnia prawa. Stanowisko Sądu co do omówionych tu kwestii znalazło wyraz w pkt I i III sentencji wyroku.
Podkreślić należy, że w postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność Sąd – zidentyfikowawszy niezałatwioną sprawę z zakresu dostępu do informacji publicznej – może jedynie zobowiązać organ do jej załatwienia; nie może natomiast rozstrzygać o sposobie, w jaki ma to nastąpić. Niniejszy wyrok nie przesądza zatem, który z przewidzianych prawem sposobów załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej – w zakresie faktur opłaconych ze środków publicznych – powinien znaleźć zastosowanie, a w szczególności wyrok ten nie przesądza tego, czy żądana informacja powinna być udostępniona, czy też powinna zapaść decyzja o odmowie jej udostępnienia.
Powyższe rozważania zawierają odniesienie się do zarzutów skargi, które Sąd uznał za zasadne w zakresie, w jakim korelują one z niniejszym uzasadnieniem.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 149 § 1, § 1a i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I, II, III i IV sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło