II SAB/Kr 148/25

PostanowienieWSA w Krakowie2025-09-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk, Sędzia WSA Joanna Człowiekowska, AWSA Anna Kopeć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawie wszczęcia postępowania dotyczącego robót budowlanych, które zgodnie z przepisami wszczynane są z urzędu, jest dopuszczalna?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawie wszczęcia postępowania, które zgodnie z art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego wszczynane jest wyłącznie z urzędu, jest niedopuszczalna. W takiej sytuacji pismo strony należy traktować jako źródło informacji, a organ jest zobowiązany jedynie do poinformowania wnioskodawcy o podjętych działaniach i zajętym stanowisku, a nie do wydania postanowienia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o interwencję w sprawie samowolnych robót budowlanych polegających na zamurowaniu jedynego wejścia do lokalu. Po licznych pismach i skargach na bezczynność, organy nadzoru budowlanego uznawały, że wszczęcie postępowania administracyjnego jest niezasadne, ponieważ prace zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie zagrażają bezpieczeństwu, a postępowania te wszczynane są z urzędu. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, domagając się wszczęcia postępowania lub wydania postanowienia o odmowie jego wszczęcia.
Rozstrzygnięcie
I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu S. P. wpis w wysokości 100 (słownie: sto) zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie : WSA Joanna Człowiekowska AWSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki w przedmiocie wniosku z dnia 13 maja 2024 roku (znak: RPA.0251.7.2025.KBK) postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu S. P. wpis w wysokości 100 (słownie: sto) zł. Przedmiotem skargi S. P. jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki (dalej: PINB) w przedmiocie: samowoli dotyczącej prowadzenia robót budowlanych w obrębie lokalu nr III i nieruchomości wspólnej w nieruchomości przy ul. [...] w K.. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach. Za pismem z dnia 13 maja 2024 roku zatytułowanym "Wniosek o interwencję w zakresie naruszenia przepisów prawa budowlanego" S. P. zwrócił się do PINB z wnioskiem, o przeprowadzenie odpowiednich czynności przez Organ mających na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem budowlanym lokalu nr III położonego w suterenie nieruchomości przy ul. [...] w K., a związanego z przeprowadzonym w 2022 r. remontem i modernizacją podwórka przylegającego do wspomnianego lokalu, podczas której doszło do zamurowania i likwidacji jedynych drzwi wejściowych do wspomnianego lokalu wraz ze schodami prowadzącymi do tego wejścia od strony podwórka. Pismem z dnia 16 maja 2024 r., znak RPA.050.1080.2024.BBU Organ zawiadomił Skarżącego, że podejmie w sprawie czynności wyjaśniające i zadecyduje wówczas o wszczęciu postępowania w tej sprawie, informując jednocześnie, że postępowania określone w art. 53a ust. 1 oraz art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej: p.b.) wszczynane są z urzędu. Wskutek braku jakichkolwiek informacji o załatwieniu zgłoszonej sprawy. Skarżący pismem z dnia 25 lipca 2024 r. skierował do Organu zapytanie o przyczyny zaistniałej zwłoki oraz wskazanie konkretnego terminu załatwienia sprawy. Pismem z dnia 13 sierpnia 2024 r. Skarżący wniósł bezpośrednio do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: MWINB) skargę na bezczynność Organu w zakresie braku rozpatrzenia wniosku z dnia 13 maja 2024 r. Kolejnym pismem informacyjnym z dnia 12 sierpnia 2024 r. (doręczonym Skarżącemu w dniu 22 sierpnia 2024 r.), znak RPA.050.1776.2024.KBK Organ poinformował Skarżącego (w odpowiedzi na pismo Skarżącego z dnia 25 lipca 2024 r.), że po przeprowadzeniu czynności kontrolnych ujawniono widoczne ślady po zamurowanym otworze prowadzącym uprzednio do poziomu piwnicy oraz zobowiązano zarządcę budynku do przedłożenia oceny osoby uprawnionej w zakresie wykonanego zamurowania. Pismem z dnia 23 sierpnia 2024 r., znak WSE.7641.193.2024.APIO MWINB skierował zapytanie do Organu w tej sprawie wyznaczając Skarżącemu termin na rozpatrzenie skargi z dnia 12 sierpnia 2024 r. oraz informując jednocześnie, że będzie ona rozpatrywana w trybie art. 237 k.p.a. (a zatem w trybie skargowym). Zawiadomieniem nr 169/2024 z dnia 24 września 2024 r., znak WSE:7641.193.2024.APIO MWINB uznał (w trybie skargowym) skargę Skarżącego za zasadną, zobowiązując Organ do udzielenia Skarżącemu kompleksowej odpowiedzi na skargę, niezwłocznie po pozyskaniu przez Organ niezbędnych informacji. Pismem z dnia 11 października 2024 r., znak RPA.051.58.2024.KBK zatytułowanym "Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi" Organ poinformował Skarżącego, że wskutek przeprowadzonych czynności kontrolnych dotyczących przedmiotowej przebudowy Organ uzyskał oświadczenie osoby legitymującej się właściwymi uprawnieniami budowlanymi, z której wynika, że "uzupełnienie otworu w ścianie nośnej oficyny na poziomie podwórza, zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie zagrażają życiu i zdrowiu oraz bezpieczeństwu mienia mieszkańców nieruchomości", wskutek czego Organ uznał że wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie byłoby niezasadne. Sprawa została wówczas ponownie rozpoznana w trybie właściwym dla skarg (Dział VIII Rozdział 2 k.p.a.). Pismem z dnia 12 listopada 2024 r. Skarżący skierował skargę do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w związku z brakiem podjęcia przez Organ oraz MWINB właściwych działań i nakierowanych na przywrócenie zamurowanego otworu drzwiowego, wskazując ponownie, że lokal ten został pozbawiony jedynego wejścia, mimo że zgodnie z przedłożoną wówczas inwentaryzacją lokal ten jest lokalem samodzielnym. Skarga ta po przekazaniu jej do MWINB zawiadomieniem nr 220/2024 z dnia 31 grudnia 2024 r., znak WSE.7641.270.2024.APIO została przez MWINB uznana za zasadną wskazując na konieczność udzielenia Skarżącemu przez Organ dalszych wyjaśnień. Zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi z dnia 15 stycznia 2025 r., znak RPA.051.1.2025.KBK Organ przekazał Skarżącemu informację, że przebudowa elementu konstrukcyjnego w przedmiotowej nieruchomości wymagała uzyskania pozwolenia, jednak wobec uzyskania stanowiska osoby uprawnionej co do zgodności przeprowadzonych prac ze sztuką budowlaną. Organ uznał za niecelowe wszczynanie w tej sprawie postępowania naprawczego, gdyż jego cel został zrealizowany już podczas przeprowadzonych czynności wyjaśniających. Ewentualnie wszczęte postępowanie zakończyłoby się bowiem decyzją orzekającą o braku podstaw do nałożenia obowiązków na inwestora, wobec doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Skarżący - uznając pismo Organu z dnia 15 stycznia 2025 r. za postanowienie o odmowie wszczęcia w sprawie postępowania administracyjnego — skierował do MWINB za pośrednictwem Organu, zażalenie z dnia 27 stycznia 2025 r. na postanowienie odmawiające wszczęcia w sprawie postępowania administracyjnego. Skarżący w tym piśmie wskazał dodatkowo, że w przypadku wątpliwości Organu, zażalenie to należy traktować jako uzupełniony wniosek o wszczęcie w tej sprawie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego przez Organ, na wniosek Skarżącego. Organ, wezwaniem z dnia 27 stycznia 2025 r., znak RPA.051.6.2025.KBK wezwał Skarżącego do sprecyzowania, czy jego pismo z dnia 27 stycznia 2025 r. stanowi zażalenie o którym mowa w rozdziale 11 k.p.a., czy też wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych na przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 3 lutego 2025 r. Skarżący wyjaśnił, że pismo z dnia 27 stycznia 2025 r. stanowi zażalenie na postanowienie Organu z dnia 15 stycznia 2025 r., gdyż z jego treści wynika, że odmówiono w tej sprawie wszczęcia właściwego postępowania administracyjnego. Skarżący precyzował, że kolejne argumenty podniesione w tym zażaleniu nie stanowią o złożeniu przez Skarżącego nowego wniosku w sprawie, gdyż wniosek taki został złożony już w dniu 13 maja 2024 r., zaś mogą stanowić jedynie dodatkowe uzupełnienie tego wniosku. Skarżący jednocześnie wyraźnie domagał się wszczęcia w tej sprawie przez Organ postępowania administracyjnego na jego wniosek. Zażalenie Skarżącego zostało przekazane przez Organ do rozpatrzenia przez MWINB. Postanowieniem nr 290/2025 z dnia 31 marca 2025 r., znak WOB.7722.51.2025.NOGI MWINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu tego postanowienia MWINB szeroko wyjaśnił, że postępowania określone w art. 53a ust. 1 p.b. wszczynane są przez właściwe organy wyłącznie z urzędu, a wszystkie pisma Skarżącego zostały rozpatrzone wyłącznie w trybie właściwym dla skarg. Wskutek takiego trybu MWINB uznał, że Skarżący nie mógł zaskarżyć zawiadomienia o sposobie rozpatrzenia skargi, gdyż brak było przedmiotu zaskarżenia. Skarżący uznając, że organy w sprawie — rozpatrując wniosek Skarżącego w niewłaściwym trybie skargowym — pismem z dnia 14 kwietnia 2025 r. złożył do MWINB za pośrednictwem Organu ponaglenie na bezczynność w tej sprawie, wskazując, że zgodnie z właściwym w tym względzie orzecznictwem Sądów Administracyjnych postępowania legalizacyjne lub naprawcze określone w przepisach p.b. wszczynane są również na wniosek strony, wobec czego Organ miał obowiązek właściwym (wynikającym z k.p.a.) terminie wydać postanowienie o wszczęciu postępowania administrac5 nego, zaś nie dokonując tej czynności pozostaje w rażącej bezczynności. Pismem z dnia 25 kwietnia 2025 r., znak WSE.766.20.2025.APIO MWINB powiadomił Skarżącego o niemożliwości rozpatrzenia złożonego ponaglenia, ponownie stając na stanowisku, że wszczynanie postępowań określonych w art. 53a i art. 72a p.b. należy do wyłącznej oceny Organu, tj. postępowania takie mogą być wszczynane z urzędu, wobec tego MWINB nie posiada kompetencji do nakazania wszczęcia Organowi postępowania w tej sprawie. Następnie za pismem z dnia 30 czerwca 2025 roku S. P. wniósł bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki (dalej: PINB) w przedmiocie: samowoli dotyczącej prowadzenia robót budowlanych w obrębie lokalu nr III i nieruchomości wspólnej w nieruchomości przy ul. S. B. w K.. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie Skarżący - od maja 2024 r. - domagał się wszczęcia przez Organ właściwego postępowania w sprawie bezprawnych i samowolnych robót budowlanych związanych z zamurowaniem jedynego wejścia prowadzącego do samodzielnego (dotychczas — co wynika z przeprowadzanych uprzednio inwentaryzacji, kiedy lokal ten wciąż posiadał wejście i był przeznaczony na pobyt ludzi) lokalu mieszkalnego nr III położonego w oficynie budynku nr [...] przy ul. [...] w K.. Do chwili obecnej - po dokonaniu wskazywanych robót budowlanych – lokal ten stanowi zamkniętą komorę pozbawioną jakiegokolwiek wejścia do niego, co nie jest zgodne ani z przeznaczeniem tego lokalu, ani z właściwymi przepisami budowlanymi, pozbawia również taki lokal kryterium samodzielności określonego w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali oraz wobec treści art. 3 ust. 3 u.w.L - może wpływać na wysokość udziałów w nieruchomości wspólnej, w tym wysokość udziałów Skarżącego. Właściciel bowiem samodzielnego lokalu niewyodrębnionego (ani nawet wspólnota mieszkaniowa większością głosów właścicieli lokali) nie może samowolnie pozbawiać takiego lokalu kryterium samodzielności, gdyż w ten sposób wpływa na udziały wszystkich współwłaścicieli w nieruchomości wspólnej, co jest niedopuszczalne prawnie bez zgody wszystkich zainteresowanych (por. m.in. w tym przedmiocie postanowienie Sądu Najwyższego z 9 lipca 2021 r., sygn. IV CSKP 112/21). Dodatkowo przedmiotowa nieruchomość objęta jest ochroną konserwatorską, zaś wraz z likwidacją wejścia do wskazanego lokalu zlikwidowano również zewnętrzne schodki (zejście) do mego. Niewątpliwie zatem w niniejszej sprawie powinno zostać wszczęte właściwe postępowanie naprawcze, bądź legalizacyjne, określone w przepisach p.b. Organ w całości rozstrzygnął niniejszą sprawę w trybie skargowym, uznając że postępowania określone w art. 53a i art. 72a p.b. mogą być wszczynane wyłącznie z urzędu, zaś Organ nie może takiego postępowania wszcząć na wniosek strony. Tym samym Organ miałby nie być zobowiązany do wydania np. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, zaś sprawa w całości mogłaby zostać rozstrzygnięta w trybie skargowym. Skarżący nie zgadza się z tym poglądem. Skarżący, powołując się na orzecznictwo (m.in. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2024 roku, sygn. II OSK 1232/23, NSA z dnia 4 grudnia 2024 roku, sygn. II OSK 1814/24), wskazał, że Organ zobowiązany był wszcząć właściwe postępowanie na wniosek Skarżącego, względnie wydać zaskarżalne postanowienie o odmowie wszczęcia takiego postępowania. Organ pozostaje w bezczynności, która z uwagi na znaczny upływ czasu od wniosku Skarżącego domagającego się wszczęcia postępowania (ponad rok) miała charakter rażący. Skarżący wciąż pozostaje przy tym w niepewności prawnej co do ilości samodzielnych lokali w nieruchomości przy ul. [...] w K. i związanej z tym wysokości udziałów poszczególnych współwłaścicieli (w tym Skarżącego) w nieruchomości wspólnej. Brak doprowadzenia przedmiotowego lokalu do stanu poprzedniego wskutek pozbawienia go cechy samodzielności może uniemożliwić rzeczywiste funkcjonowanie wspólnoty mieszkaniowej, gdyż nie jest wiadome jakimi udziałami mieliby głosować poszczególni współwłaściciele nad obecnymi i przyszłymi uchwałami wspólnoty. Powołując się na powyższe wniósł o a) stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności w niniejszej sprawie i zobowiązanie Organu do wszczęcia postępowania administracyjnego lub wydania postanowienia o odmowie wszczęcia takiego postępowania na wniosek Skarżącego w terminie nie dłuższym niż 7 dni, liczonym od daty otrzymania przez Organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; b) stwierdzenie, że bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; c) przyznanie od Organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł (dwóch tysięcy złotych); Ponadto na podstawie art. 200 p.p.s.a. - Zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z racji jej bezzasadności. Organ podkreślił, że S. P. zwrócił się do PINB z wnioskiem, o przeprowadzenie kontroli remontu podwórza i likwidacji drzwi wejściowych w budynku przy ul. [...] w K.. W związku z powyższym PINB niezwłocznie wszczął stosowne czynności kontrole, informując o tym Wnoszącego, w odpowiedzi na ww. pismo z dnia 13.05.2024 r., pismem z dnia 16.05.2024 r., znak: RPA.050.ł080.2024.BBU. W ramach prowadzonych czynności upoważnieni inspektorzy PINB przeprowadzili czynności kontrolne w sprawie budynku przy ul [...] w K., w zakresie robót przeprowadzonych w podwórzu budynku. Ujawniono widoczne ślady po zamurowanym otworze, prowadzącym uprzednio do poziomu piwnicy. Na dzień kontroli nie ujawniono na elewacji budynku śladów, wskazujących na jakikolwiek negatywny wpływ na statykę budynku. Dodatkowo zobowiązano zarządcę przedmiotowego budynku do przedłożenia oceny, sporządzonej przez osobę uprawnioną, w zakresie wykonanego zamurowania. Wnoszącego p. S. P. poinformowano o wynikach ww. czynnościach kontrolnych, pismem z dnia 12.08.2024 r., znak: RPA.050.1776.2024.KBK. PINB miał na uwadze, że zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane, przebudowa elementu konstrukcyjnego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Likwidacja skutków samowolnie prowadzonych prac następuje co do zasady w trakcie postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Prowadzenie postępowania naprawczego upoważnia PINB do wstrzymania robót budowlanych oraz żądania od inwestora robót przedłożenia odpowiedniej dokumentacji technicznej dotyczącej przedmiotowych robót, celem zbadania ich prawidłowości. PINB na etapie czynności kontrolnych pozyskał ocenę wykonanych robót budowlanych, sporządzona przez osobę posiadająca uprawnienia w specjalności konstrukcyjnobudowlanej bez ograniczeń. Osoba uprawniona oceniła, że: Prace budowlane wykonane w budynku przy ul. [...] w K., polegające na uzupełnieniu otworu w ścianie nośnej oficyny na poziomie podwórza zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie zagrażają życiu i zdrowiu oraz bezpieczeństwu mienia mieszkańców nieruchomości. Mają na uwadze art. 12 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, regulujący zasadę szybkości i prostoty postępowania PINB stanął na stanowisku, że cel postępowania naprawczego, tj. weryfikacja prawidłowego wykonania robót budowlanych został zrealizowany już podczas czynności wyjaśniających. W związku z powyższym, nie znaleziono przesłanek do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego. PINB wskazał, że zgodnie z przepisami art. 53a ust. 1 oraz art. 72a znowelizowanej ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane zarówno postępowanie administracyjne w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robot budowlanych z naruszeniem tej ustawy, jak i postępowania dotyczące utrzymania obiektów budowlanych wszczynane są z urzędu. W sprawie interwencji S. P. dotyczącej robót budowlanych prowadzonych w budynku przy ul. [...] w K., PINB podjął stosowne działania zgodnie z kompetencjami. Nie stwierdził podstaw i zasadności wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Wobec powyższego nie był i nie jest w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W myśl art. 119 ust. 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Dlatego też w takim trybie skarga została rozpoznana. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 53a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 725 ze zm.) – dalej jako "PrBud", postępowania uregulowane w niniejszym rozdziale wszczyna się z urzędu. W kontekście powołanego przepisu podkreślić należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2025 roku, sygn. II OPS 2/25: "1) Z uwagi na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, z późn. zm.) nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu. 2) Organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek (żądanie) wszczęcia jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy - Prawo budowlane, obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku." Jak wskazano w uzasadnieniu do powyższej uchwały "Jeżeli jedyną formą zainicjowania danego rodzaju postępowania jest jego wszczęcie z urzędu, to żądanie wszczęcia takiego postępowania ze strony innego podmiotu, w tym osoby powołującej się na własny interes prawny należy potraktować w kategorii źródła informacji, wymagającej weryfikacji przez właściwy organ co do zasadności przesłanek obligujących do prowadzenia tego postępowania. Uwzględniając wcześniejsze uwagi podkreślić jednak trzeba, że gdy do organu nadzoru budowanego w sprawach określonych w art. 53 ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego wpłynie żądanie wszczęcia postępowania w ramach nadzoru budowlanego z powołaniem się na własny interes prawny osoby wnoszącej to żądanie, organ ten nie może pozostać całkowicie bierny z tej tylko przyczyny, że postępowanie wszczyna się z urzędu. Chociaż skierowane do organu żądanie nie może zostać potraktowane jako prawnie skuteczna inicjatywa wszczęcia postępowania administracyjnego, to jednakże stanowi sygnalizację (wskazanie, impuls) do podjęcia wstępnych, przedprocesowych czynności zmierzających do ustalenia, czy doszło do naruszeń Prawa budowlanego w stopniu uzasadniającym wszczęcie postępowania z urzędu." Skoro przedmiotowe postępowanie w świetle brzmienia art. 53 ust. 1 PrBud jest wszczynane jedynie z urzędu, to "organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku." (por. uzasadnieniu do uchwały NSA z dnia 8 września 2025 roku, sygn. II OPS 2/25). Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że PINB powiadomił Skarżącego za pismem z dnia z dnia 16.05.2024 r., znak: RPA.050.1080.2024.BBU o podjętych czynnościach. W tym stanie rzeczy – jak podkreślono w uzasadnieniu do uzasadnieniu do uchwały NSA z dnia 8 września 2025 roku, sygn. II OPS 2/25 – "skoro organ nadzoru budowlanego nie jest zobowiązany do wydania, w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawach, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego, to brak reakcji tego organu polegający na niezajęciu stanowiska w procesowej formie nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), tj. środka zwalczającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W konsekwencji także skarga na bezczynność organu w tego rodzaju sprawach stanowi skargę niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Merytoryczne rozpatrzenie ponaglenia przez organ wyższego stopnia, a także skuteczne wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest możliwe jedynie w sytuacji toczącego się postępowania w konkretnej sprawie. W orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się, że brak jest podstaw do przyjęcia bezczynności organu administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy prawa nie przewidują działania organów w określonej formie prawnej. Musi bowiem istnieć obowiązek prawny działania organu administracji i określona prawna forma tego działania, ujęta w ramy form procesowego rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyroki NSA: z 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SAB 161/98, 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 1722/20; J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 292)". W świetle powyższych argumentów, które Sąd w pełni podziela skarga została odrzucona na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na zasadzie art. 232 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło