II SAB/Kr 149/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Ewa Rynczak Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi ze skargi M. J. na bezczynność Starosty [...] postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowe; II. zasądzić od Starosty [...] na rzecz skarżącej M. J. kwotę 100,00 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 18 października 2010 r. M.J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Starosty K. polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej w sprawie o zwrot nieruchomości. W uzasadnieniu skargi podała, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 lipca 2008 r., od chwili zwrotu akt Staroście K. w dniu 2 grudnia 2009 r., organ ten nie wydał decyzji. Skarżąca wniosła o "zastosowanie przez Sąd instrumentów do zmiany obecnego stanu w procedowaniu wniosku (wyeliminowanie bezczynności)" oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ podniósł m.in. że w dniu 22 października 2010 r. wydane zostało postanowienie o zawieszeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4 § 2 art. 3 ppsa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", wniesienie skargi na bezczynność organów jest możliwe w wypadkach przewidzianych w pkt 1- 4, czyli skarga ta przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy w prawem przewidzianym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. W razie skargi na niewydanie decyzji w ustawowo określonym terminie służy w postępowaniu administracyjnym zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, zgodnie z art. 37 § 1 kpa. Sąd stwierdził, że przed wniesieniem skargi na bezczynność skarżąca wyczerpała tok instancji, tj. złożyła zażalenie w dniu 24 lutego 2010 r. do Wojewody [....] . Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2010 r. Wojewoda uznał zażalenie za zasadne i wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2010 r. Terminy załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym określa przepis art. 35 § 1 kpa, stanowiąc, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki, z tym, że załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy (§ 3), natomiast zgodnie z art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). W przedmiotowej sprawie po poinformowaniu o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim zawiadomieniem z dnia 6 września 2010 r., Starosta do dnia wniesienia skargi tj.18 października 2010 r. nie wydał w sprawie decyzji, ani innego aktu prawnego. Jednakże w dniu wydania wyroku organ ten nie pozostawał już w bezczynności, a to z uwagi na wydanie w dniu 22 października 2010 r. postanowienia o zawieszeniu postępowania. Stosownie do treści art. 149 ppsa, Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność Sąd nie może stwierdzić, w jakich okresach, w trakcie trwającego postępowania, organ pozostawał w bezczynności, jak również nie może kontrolować zasadności działań organu czy wskazywać, w jaki sposób sprawa powinna być rozpoznana, a w konsekwencji ocenić wydanych w jego trakcie aktów administracyjnych. Stoi temu na przeszkodzie nie tylko powołany przepis art.149 ppsa uprawniający Sąd, w razie stwierdzenia bezczynności organu, jedynie do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego w sprawie (bez możliwości narzucania jego charakteru, czy zakresu) ale także zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i sądowa kontrola działalności administracji publicznej. Mając na uwadze zakres badania sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej oraz uwzględniając fakt, że po wniesieniu skargi organ wydał akt administracyjny w postaci postanowienia o zawieszeniu postępowania, Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008r. sygn. akt I OPS 6/08, że "Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ppsa ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności". Postępowanie sądowe ulega zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 ppsa, gdyż, uwzględniając skargę na bezczynność nie mógłby zobowiązać organu do wydania w określonym terminie aktu, który został wydany już po wniesieniu skargi, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania - zwrocie wpisu sądowego - orzeczono na podstawie art. 200, 201 i 209 ppsa.