II SAB/Kr 150/23
WyrokWSA w Krakowie2023-09-29
Skład orzekający: Piotr Fronc, Magda Froncisz, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności, ponieważ sprawa odwoławcza nie została załatwiona w terminie ustawowym ani w terminie wyznaczonym przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę pewne obiektywne ograniczenia organu, skomplikowany charakter sprawy oraz fakt, że organ wydał decyzję merytoryczną przed wydaniem wyroku przez sąd. W związku z tym, że organ wydał decyzję przed rozpoznaniem skargi, postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania do wydania aktu, a sąd umorzył postępowanie w tym zakresie.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. L. S.K.A. wniosła skargę na bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) w Krakowie w postępowaniu odwoławczym od decyzji PINB w Chrzanowie. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów KPA dotyczących terminów załatwiania spraw oraz brak zawiadomienia o zwłoce. MWINB wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że warunek dopuszczalności skargi (wniesienie ponaglenia przed skargą) nie został spełniony, a także że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na trudności kadrowe i skomplikowany charakter sprawy. Ostatecznie, MWINB wydał decyzję merytoryczną po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem przez sąd.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie do wydania aktu lub dokonania czynności; stwierdzono, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie dopuścił się bezczynności; stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; oddalono skargę w pozostałym zakresie; zasądzono od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz M. Sp. z o.o. L. S.K.A. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2023 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Wschód w Krakowie Tomasza Waszczuka sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. L. z siedzibą w K. na bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie rozpoznania odwołania I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie do wydania aktu lub dokonania czynności, II. stwierdza, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz M. Sp. z o.o. L. S.K.A. z siedzibą w K. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością L. S.K.A. (dalej określana także jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, nadaną przesyłką pocztową z 30 maja 2023 r., skargę na bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym odwołaniem skarżącej od decyzji nr 183/2021 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie z dnia 22 grudnia 2021 roku (znak PINB.7355/Z/592/2021), zarzucając organowi naruszenie:
1. art. 35 § 1, § 2 i § 3 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 roku poz. 775 t.j., dalej jako "k.p.a.") poprzez niezałatwienie sprawy w terminie ustawowo wskazanym, podczas gdy od dnia przesłania akt sprawy z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do organu odwoławczego, tj. od dnia 19 stycznia 2023 roku, organ nie podjął żadnych czynności mających na celu załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej;
2. art. 36 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, niepodanie przyczyn zwłoki oraz niewskazanie nowego terminu załatwienia sprawy i niepouczenie strony o prawie do wniesienia ponaglenia.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła: o stwierdzenie, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; o zobowiązanie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie do bezzwłocznego wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym odwołaniem skarżącej od decyzji nr 183/2021 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie z dnia 22 grudnia 2021 roku (znak PINB.7355/Z/592/2021); o zasądzenie od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że 10 grudnia 2021 roku złożyła kolejne zawiadomienie do PINB w Chrzanowie o zakończeniu budowy inwestycji pod nazwą:
"Budowa budynku magazynowego z częścią ekspozycyjno – handlową i zapleczem socjalno-administracyjnym o powierzchni sprzedaży do 2000 m2 wraz z instalacją gazu i wentylacji mechanicznej, oraz z budową infrastruktury technicznej: układu komunikacyjnego, dojazdów i parkingów, rozbudową instalacji odprowadzania oczyszczonych wód opadowych i roztopowych, przebudową rowów odwadniających, budową zbiornika p.poż, przebudową napowietrznej sieci telekomunikacyjnej, budową instalacji zewnętrznej wody, kanalizacji sanitarnej, instalacji elektrycznej, oświetlenia terenu oraz budowa wiaty ekspozycyjnej i ogrodzenia wewnętrznego o wysokości 5m na działkach nr [...] obręb 0001 C. , jednostka ewidencyjna 120303_4 Chrzanów - miasto przy ul. [...] w C. oraz budową linii kablowej NN zasilającej, budową stacji transformatorowej".
Decyzją nr 183/2021 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie z dnia 22 grudnia 2021 roku (znak PINB.7355/z/592/2021) zgłosił sprzeciw od ww. zawiadomienia. Spółka skierowała odwołanie od ww. decyzji. Decyzją dnia 31 marca 2022 roku, znak: WOB.7721.50.2022.JKUT Małopolski WINB utrzymał ww. decyzję PINB w mocy, po czym na skutek skargi Spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 września 2022 roku (sygn. akt: II SA/Kr 712/22) uchylił ww. decyzję organu odwoławczego (wyrok prawomocny).
Obecnie postępowanie w przedmiocie odwołania Spółki od decyzji PINB w Chrzanowie z dnia 22 grudnia 2021 roku (znak PINB.7355/z/592/2021) toczy się przed MWINB w Krakowie pod znakiem: WOB.7721.38.2023. Akta sprawy wróciły do organu odwoławczego w dniu 19 stycznia 2023 roku, jednak do tej pory organ nie rozpatrzył odwołania Spółki. Spółka złożyła w dniu 20 kwietnia 2023 roku wniosek o przyspieszenie wydania rozstrzygnięcia z zagrożeniem skorzystania ze środków zwalczania bezczynności organu w niedalekiej przyszłości. Powyższe pismo organ pozostawił bez odpowiedzi. Następnie w dniu 26 maja 2023 roku skarżąca wniosła za pośrednictwem MWINB w Krakowie ponaglenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie (a także bezpośrednio do organu wyższego stopnia) na bezczynność MWINB w Krakowie w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym odwołaniem skarżącej od decyzji nr 183/2021 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie z dnia 22 grudnia 2021 roku (znak PINB.7355/z/592/2021).
W myśl art. 35 § 1-3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie mogą być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Natomiast zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ustanowiony w § 1 ogólny obowiązek organu załatwienia spraw przez organ administracji publicznej bez zbędnej zwłoki ma w istocie walor ogólnej zasady postępowania i w tym sensie jest powiązany z obowiązkiem niezwłocznego załatwienia sprawy i obowiązkiem załatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Oznacza to w szczególności, że organ powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, jeżeli w toku postępowania administracyjnego okaże się, że sprawa może być załatwiona przed upływem ustawowych terminów jej załatwienia.
Stosownie do treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych. Z treści przywołanej definicji wynika, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.
W niniejszej sprawie od dnia 19 stycznia 2023 roku, kiedy to do MWINB w Krakowie zostały zwrócone z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie akta sprawy, organ odwoławczy nie zawiadomił skarżącej o nowym terminie załatwienia sprawy, nie podał przyczyn jej niezałatwienia w terminie ustawowym, nie pouczył skarżącej o prawie do wniesienia ponaglenia oraz nie informował skarżącej o prowadzeniu postępowania wyjaśniającego lub planowanych terminach czynności dowodowych. Co więcej, mimo otrzymania wniosku skarżącej z dnia 20 kwietnia 2023 roku z prośbą o przyspieszenie rozpatrzenia odwołania, organ odwoławczy nie podjął żadnych czynności w sprawie i nadal pozostaje w bezczynności.
Organ odwoławczy pozostaje w stanie, w którym wyraźnie, ewidentnie i bezdyskusyjnie narusza treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy w terminach ustawowych lub przez siebie wskazanych. Ponadto organ odwoławczy zaniechał ustalenia terminu załatwienia sprawy, zawiadomienia o tym terminie skarżącej i pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia, a także w sposób rażący zlekceważył pismo skarżącej z dnia 20 kwietnia 2023 roku z prośbą o przyspieszenie rozpatrzenia odwołania.
Powyższe okoliczności niewątpliwie uzasadniają stwierdzenie, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Dlatego też stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 1a P.p.s.a. skarżąca wnosi o stwierdzenie przez Sąd, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o zobowiązanie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie do bezzwłocznego wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym odwołaniem skarżącej od decyzji nr 183/2021 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie z dnia 22 grudnia 2021 roku (znak PINB.7355/Z/592/2021).
Zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżąca zadośćuczyniła ww. wymogowi, bowiem w dniu 26 maja 2023 roku wniosła stosowne ponaglenie do właściwego organu.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie - działając z ostrożności procesowej - o oddalenie skargi, zaś w przypadku nieuwzględnienia wniosku o oddalenie skargi - o stwierdzenie, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu stanowiska organ podniósł, że przedmiotowa skarga na bezczynność (dot. postępowania odwoławczego znak: WOB.7721.38.20231) wpłynęła do MWINB w dniu 2 czerwca 2023 roku, jednocześnie z ponagleniem.
Odnosząc się do okoliczności sprawy organ wyjaśnił, że 23 stycznia 2023 roku do MWINB wpłynął odpis prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 września 2022 roku sygn. akt II SA/Kr 712/22 wraz z aktami sprawy organu I i II instancji. Powyższym wyrokiem uchylona została decyzja MWINB nr 122/2022 z dnia 31 marca 2022 roku znak WOB.7721.50.2022.JKUT, która utrzymywała w mocy decyzję PINB w Chrzanowie nr 183/2021 z dnia 22 grudnia 2021 roku znak: PINB-7355/z/592/2021, którą na podstawie art. 54 ust. 1 prawa budowlanego zgłoszono sprzeciw w sprawie złożonego w dniu 10 grudnia 2021 roku przez M. sp. z o.o. L. S.K.A. z siedzibą w K. zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestycji w postaci budowy budynku magazynowego z częścią ekspozycyjno-handlową i zapleczem socjalno-administracyjnym o powierzchni sprzedaży do 2000 m2 wraz z instalacją gazu i wentylacji mechanicznej oraz budową infrastruktury technicznej. Po wpłynięciu powyższych akt postępowania, sprawa została zarejestrowana pod znakiem WOB.7721.38.2023.
W dniu 24 kwietnia 2023 roku do MWINB wpłynęło pismo skarżącej spółki M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością L. S.K.A. z siedzibą w K., datowane na dzień 20 kwietnia 2023 roku, w którym m.in. poinformowano o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zwrócono się o przyspieszenie rozpatrzenia sprawy. Z kolei w dniu 2 czerwca 2023 roku do MWINB wpłynęło wniesione przez skarżącą M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością L. S.K.A. z siedzibą w K. ponaglenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dot. sprawy znak: WOB.7721.38.2023), datowane na dzień 26 maja 2023 roku; powyższe ponaglenie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 26 maja 2023 roku.
W dniu 9 czerwca 2023 roku do MWINB wpłynęło z kolei pismo Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2023 roku znak DOR.7102.2.2023.RKR, którym przesłano w załączeniu kolejne ponaglenie wniesione przez skarżącą spółkę M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością L. S.K.A. z siedzibą w K. , dot. sprawy znak WOB.7721.38.2023, datowane na dzień 26 maja 2023 roku.
Powyższe ponaglenie - jak wynika z załączonej koperty - zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 26 maja 2023 roku, do GINB wpłynęło zaś w dniu 2 czerwca 2023 roku.
Zawiadomieniem z dnia 19 czerwca 2023 roku znak: WOB.7721.38.2023.MMAZ, MWINB wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy znak: WOB.7721.38.2023 (do dnia 31 lipca 2023 roku). Pismem z dnia 19 czerwca 2023 roku znak: WOB.7721.38.2023.MMAZ, MWINB przekazał do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego obydwa powyższe ponaglenia wraz z odpowiednimi wyjaśnieniami oraz niezbędnymi odpisami akt sprawy.
W dniu 28 czerwca 2023 roku MWINB wydał na podstawie art. 136 k.p.a. postanowienie nr 471/2023 znak: WOB.7721.38.2023.MMAZ/JNOW, którym zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie uzupełnienie materiału dowodowego - w sposób szczegółowo opisany w sentencji w/w postanowienia (poprzez m.in. przeprowadzenie oględzin na przedmiotowych działkach nr [...] obr. 0001 C. w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego na ww. działkach, sprawdzenia prawidłowości i zgodności z przepisami wykonanych robót budowlanych w tym precyzyjnego ustalenia i sklasyfikowania dokonanych podczas realizacji przedmiotowego budynku odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego zgodnie z art. 36a ust. 5 Pr. bud.) - w terminie do dnia 31 lipca 2023 roku. Jednocześnie MWINB wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy znak: WOB.772ł.38.2023 - do dnia 28 sierpnia 2023 roku.
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 roku znak: DOR.7102.2.2023.RKR - po rozpatrzeniu ponaglenia M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością L. S.K.A. z siedzibą w K. , dot. sprawy znak: WOB.7721.38.2023 - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego m.in. stwierdził, że MWINB dopuścił się bezczynności, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stwierdził że MWINB nie dopuścił się przewlekłości, wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy - do dnia 28 lipca 2023 roku.
Zdaniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie skarga winna być odrzucona jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W okolicznościach niniejszej sprawy nie został bowiem spełniony warunek dopuszczalności skargi wskazany w art. 53 § 2b P.p.s.a., zgodnie z którym "Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu." Tymczasem powyższa skarga nie została wniesiona po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu - lecz jednocześnie z owym ponagleniem. Jak opisano to powyżej, skarga M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością L. S.K.A. z siedzibą w K. na bezczynność w sprawie znak: WOB.7721.38.2023 wpłynęła do MWINB w dniu 2 czerwca 2023 roku. W tym samym dniu - 2 czerwca 2023 roku – do organu płynęło ponaglenie skarżącej spółki dotyczące przedmiotowego postępowania odwoławczego. Jak wskazuje utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych "Warunkiem koniecznym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji jest uprzednie, tj. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, wniesienie ponaglenia. (postanowienie WSA w Warszawie III SAB/Wa 28/19. "Użyty w art. 53 § 2b P.p.s.a. zwrot "skargę (...) na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu" należy rozumieć jako samoistny warunek dopuszczalności skargi, który trzeba spełnić, aby prawnie dopuszczalne stało się wniesienie takiego środka ochrony sądowej. " (postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2020 roku, I FSK 45/20). W związku z powyższym, w ocenie MWINB, przedmiotowa skarga na bezczynność jest zatem niedopuszczalna. Zdaniem organu oceny tej nie zmienia fakt, że ponaglenie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 26 maja 2023 roku, zaś skarga na bezczynność została nadana w dniu 30 maja 2023 roku. Podkreślić bowiem należy, że ponaglenie nie stanowi środka zaskarżenia, lecz jest w istocie podaniem; jak wskazuje się w piśmiennictwie "Ponaglenie nie jest środkiem zaskarżenia, nawet o szczególnym charakterze, jak określano w piśmiennictwie i orzecznictwie na tle poprzedniego stanu prawnego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie lub przewlekłość postępowania. Z treści komentowanego przepisu wynika, że ponaglenie jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub w sprawie stwierdzenia przewlekłości, które kończy wydanie postanowienia (wyrok NSA z 7.07.2016 r., I OSK 3389/15, LEX nr 2100712: "Postępowanie w zakresie przewlekłości postępowania administracyjnego jest postępowaniem odrębnym od postępowania właściwego, którego przewlekłość dotyczy. Jest niejako postępowaniem wpadkowym")". (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 37). W związku z powyższym, do ponaglenia jako do podania zastosowanie znajduje przepis art. 61 § 3 k.p.a., zgodnie z którym "Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej." Dlatego też w ocenie organu uznać należy, że w niniejszej sprawie strona wniosła ponaglenie w dniu 2 czerwca 2023 roku (w dniu wpływu ponaglenia do MWINB).
Na marginesie MWINB wskazał, że drugie ponaglenie skarżącej spółki - przesłane przez skarżącą bezpośrednio do GINB - wpłynęło do GINB w dniu 2 czerwca 2023 roku i zostało przesłane do MWINB celem nadania biegu za pismem z dnia 5 czerwca 2023 roku (które to pismo wpłynęło do MWINB w dniu 9 czerwca 2023 roku). Jak wskazuje się w utrwalonym orzecznictwie, "Prawidłowa jest taka wykładnia art. 61 par 3 k.p.a., wedle której datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi właściwemu w sprawie, nie zaś jakiemukolwiek organowi administracji publicznej. " (wyrok NSA z dnia 9 marca 2022 roku, II OSK 932/21). Ponaglenie zaś - zgodnie z treścią art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. - wnosi się "do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie." Dlatego też w ocenie MWINB w/w kolejne ponaglenie zostało wniesione w dniu 9 czerwca 2023 roku (a zatem po złożeniu skargi na bezczynność).
W związku z powyższym skarga winna być odrzucona jako niedopuszczalna.
Na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd wniosku o odrzucenie skargi, organ wniósł o oddalenie skargi. MWINB podkreślił, że zawiadomieniem z dnia 19 czerwca 2023 roku znak: WOB.7721.38.2023.MMAZ, MWINB wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy znak: WOB.7721.38.2023 (do dnia 31 lipca 2023 roku), zaś w dniu 28 czerwca 2023 roku organ wydał na podstawie art. 136 k.p.a. postanowienie nr 471/2023 znak: WOB.7721.38.2023.MMAZ/JNOW, którym zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie uzupełnienie materiału dowodowego - w sposób szczegółowo opisany w sentencji w/w postanowienia (poprzez m.in. przeprowadzenie oględzin na przedmiotowych działkach nr [...] obr. 0001 C. w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego na ww. działkach, sprawdzenia prawidłowości i zgodności z przepisami wykonanych robót budowlanych w tym precyzyjnego ustalenia i sklasyfikowania dokonanych podczas realizacji przedmiotowego budynku odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego zgodnie z art. 36a ust. 5 Pr. bud.) - w terminie do dnia 31 lipca 2023 roku. Jednocześnie w postanowieniu tym MWINB wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy znak: WOB.7721.38.2023 - do dnia 28 sierpnia 2023 roku. Organ wyjaśnił, że "po wstępnej analizie akt sprawy oraz po analizie zapadłego w sprawie wyroku z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 712/22 tut. organ stwierdza, że przekazany wraz z odwołaniem w trybie art. 133 k.p.a. materiał dowodowy nie daje podstaw do dokonania właściwej oceny stanu faktycznego i zasadności wydanego rozstrzygnięcia. (...) w ww. postępowaniu zachodzi potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie wskazanym w sentencji niniejszego postanowienia celem wydania prawidłowego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 7 oraz 77 i 80 k.p.a.". MWINB wskazał również, że merytoryczne rozpatrzenie odwołania nastąpi po otrzymaniu dokumentów wymaganych powyższym postanowieniem.
Z ostrożności procesowej, na wypadek uwzględnienia skargi, organ wniósł o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Organ wskazał, że "W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny czy naruszenie prawa ma charakter rażący, nie można poprzestać na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania danej sprawy (por. wyroki NSA z dnia: 4 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 3374/18, LEK nr 2687200; 17 maja 2019 r. sygn. I OSK 2171/17, LEX nr 2689402)" (tak wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 roku, II OSK 1783/20); jak podkreślił NSA w powyższym wyroku, "wyjątkowe okoliczności związane z warunkami funkcjonowania organu administracji mogą stanowić usprawiedliwienie dla wydłużonego czasu rozpatrywania konkretnej sprawy. "
W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw wynikają przede wszystkim ze znacznej ilości postępowań administracyjnych będących w trakcie rozpatrywania przez MWINB. Podkreślił, że na jednego pracownika Zespołu ds. Postępowań Odwoławczych Wydziału Orzecznictwa Budowlanego WINB przypada średnio ponad 100 spraw; w związku z powyższym, w pierwszej kolejności rozpatrywane są sprawy, w których występuje udokumentowany stan zagrożenia. Organ wyjaśnia również, że od kilku lat sytuacja kadrowa w Inspektoracie jest bardzo trudna, jako że zachodzi duża rotacja pracowników, w związku z czym nie ma realnej możliwości takiej organizacji pracy, by nie zachodziły opóźnienia w załatwianiu spraw. Ponadto organ zwrócił uwagę, że postępowania administracyjne prowadzone przez organ nadzoru budowlanego są postępowaniami w większości skomplikowanymi i wymagają specjalistycznej wiedzy, której nabycie wymaga co najmniej kilkunastu miesięcy pracy w organie. Wszystkie powyższe uwarunkowania powodują spiętrzenie dużej ilości spraw oczekujących na rozpatrzenie i podpisanie.
W niniejszej sprawie opóźnienie w rozpatrywaniu sprawy nie wynikało ze złej woli organu, lecz ze wskazanych wyżej problemów związanych z funkcjonowaniem Inspektoratu, które powodują wydłużenie czasu rozpatrywania wszystkich spraw, a nie tylko sprawy skarżącej, jak również ze skomplikowanego charakteru niniejszej sprawy. W tym kontekście m.in. zwrócić uwagę należy, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 września 2022 roku sygn. akt II SA/Kr 712/22, organ zobligowany został m.in. do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy w sprawie faktycznie zaistniały istotne odstępstwa od projektu, które uzasadniają złożenie sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestycji. Powyższe spowodowało konieczność wydania na podstawie art. 136 k.p.a. postanowienia (opisane wyżej postanowienie nr 471/2023 z dnia 28 czerwca 2023 roku), którym zlecono organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie. Ponadto MWINB podkreśla, że wobec przedmiotowego obiektu przed MWINB prowadzone jest obecnie kilka postępowań - w tym również postępowanie odwoławcze w przedmiocie sprzeciwu "w sprawie złożonego w dniu 28 stycznia 2022 r. (...) zawiadomienia o zakończeniu inwestycji pn.: Budowa budynku magazynowego z częścią ekspozycyjno-handlową i zapleczem socjalno-administracyjnym o powierzchni sprzedaży do 2000m/ (...) na działkach nr [...] obręb 0001 C., (...) przy ul. [...] w C.".
Organ wniósł o uwzględnienie powyższych okoliczności przy dokonywaniu ewentualnej oceny, czy opóźnienie w załatwieniu sprawy stanowiło bezczynność mającą charakter rażący.
W piśmie z 20 września 2023 r. (k. 64-68) skarżąca M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością L. S.K.A. - wobec odpowiedzi organu na skargę - podtrzymała wnioski i zarzuty skargi, a nadto – na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w związku z 154 § 6 P.p.s.a. wniosła o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. w łącznej wysokości 63.461,50 zł ; na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w związku z 154 § 6 P.p.s.a. skarżąca wniosła o przyznanie od organu na rzecz skarżącej wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. kwoty 31.730,75 zł.
Skarżąca wskazała, że obecnie postępowanie w przedmiocie odwołania Spółki od decyzji PINB w Chrzanowie z dnia 22 grudnia 2021 roku (znak PINB.7355/Z/592/2021) toczy się przed MWINB w Krakowie pod znakiem: WOB.7721.38.2023. Akta sprawy wróciły do organu odwoławczego w dniu 19 stycznia 2023 roku, jednak do tej pory nie rozpatrzył odwołania Spółki. Spółka złożyła w dniu 20 kwietnia 2023 roku wniosek o przyspieszenie wydania rozstrzygnięcia z zagrożeniem skorzystania ze środków zwalczania bezczynności organu w niedalekiej przyszłości. Powyższe pismo organ pozostawił bez odpowiedzi.
Następnie w dniu 26 maja 2023 roku skarżąca wniosła za pośrednictwem MWINB w Krakowie ponaglenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie (a także bezpośrednio do organu wyższego stopnia) na bezczynność MWINB w Krakowie w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym odwołaniem Skarżącego od decyzji nr 183/2021 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie z dnia 22 grudnia 2021 roku (znak PINB.7355/Z/592/2021).
Dopiero wskutek wniesienia ponaglenia skarżącej organ wyznaczył termin na załatwienie sprawy na dzień 31 lipca 2023 roku. Po rozpatrzeniu ponaglenia skarżącej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 roku (znak: DOR.7102.2.2023.RKR) stwierdził, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności, a bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto GINB wyznaczył MWINB termin załatwienia sprawy do dnia 28 lipca 2023 roku oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych zaistniałej sytuacji, a także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości.
Skarżąca wskazała, że postanowieniem nr 471/2023 z dnia 28 czerwca 2023 roku MWINB w Krakowie zlecił organowi l instancji - PINB w Chrzanowie uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie oględzin na działkach nr [...] obr. 0001 C. w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego na ww. działkach, sprawdzenia prawidłowości i zgodności z przepisami wykonanych robót budowlanych w tym precyzyjnego ustalenia i sklasyfikowania dokonanych podczas realizacji przedmiotowego budynku odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w terminie do dnia 31 lipca 2023 roku. Wyżej wskazane oględziny zostały przeprowadzone w dniu 14 lipca 2023 roku. Od czasu przeprowadzenia oględzin organ II instancji nie podjął żadnych czynności.
Podkreślenia wymaga fakt, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na ustalony okres bezczynności (5 miesięcy). Zdaniem skarżącej okoliczności szczegółowo wyżej przedstawione wskazują jednoznacznie, że organ II instancji dopuścił się bezczynności, a miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Gdyby skarżąca nie wniosła ponaglenia w niniejszej sprawie, organ II instancji nie podjąłby żadnych czynności w sprawie. Przypomnieć należy, że organ pozostawał bezczynny nawet w sytuacji, kiedy skarżąca skierowała do niego wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy wraz z informacją o zmianie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego.
Pomimo zobowiązania organu II instancji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy do dnia 28 lipca 2023 roku, organ do dnia sporządzenia niniejszego pisma nie wydał decyzji w sprawie.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma również fakt, że na skarżącą zostały nałożone kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku Spółki w C. z uwagi na brak skutecznego złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Wykonalność postanowienia nakładającego na skarżącą pierwszą karę w wysokości 125.000,00 zł została wstrzymana. Jednakże kolejne cztery kary, każda po 62.500.00 zł zostały uiszczone przez Spółkę. Łączna wysokość wymierzonych kar: 375.000 zł.
Gdyby organ załatwił sprawę merytorycznie z zachowaniem ustawowych terminów, bez popadania w bezczynność, to możliwe, że do nałożenia ww. kar nie doszłoby.
Dodatkowo, co także bardzo istotne z uwagi na fakt braku rozpoznania przez organ II instancji odwołania skarżącej od sprzeciwu organu l instancji, a także brak wskazania przez organ terminu załatwienia sprawy, Spółce może grozić niepowetowana szkoda w postaci wygaśnięcia pozwolenia na budowę (5 listopada 2024 roku), co wiąże się z niemożnością uzyskania pozwolenia na użytkowanie oraz koniecznością legalizacji budowy i poniesienia przez Spółkę opłaty legalizacyjnej w wysokości 625.000 zł. Z tego względu wniosek skarżącej o wymierzenie organowi II instancji grzywny oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty pieniężnej jest w pełni uzasadniony, koresponduje z wagą rażących naruszeń poczynionych przez organ II instancji.
Odnosząc się do przedstawionego przez organ w odpowiedzi na skargę z dnia 30 czerwca 2023 roku wniosku o odrzucenie skargi na bezczynność jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skarżąca wskazała, iż twierdzenia organu o niespełnieniu przez skarżącą warunku uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu są błędne. Skarżąca w dniu 26 maja 2023 roku skierowała ponaglenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, a następnie w dniu 30 maja 2023 roku skierowała skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. Nawet jeśli ponaglenie, jak i skarga wpłynęły do organu w dniu 2 czerwca 2023 roku, to z akt sprawy nie wynika, aby czynności tych dokonano w nieprawidłowej kolejności. Biorąc powyższe pod uwagę nie można przyjąć, że warunek uprzedniego wniesienia ponaglenia w rozpoznawanej sprawie nie został zachowany. Takie stanowisko jest zgodne ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2020 roku, sygn. akt: II OSK 2497/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2019 roku, sygn. akt: II OSK 1314/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2019 roku, sygn. akt: II OSK 2558/19).
W piśmie z 27 września 2023 r. (k. 90-91) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie podtrzymał dotychczasowe stanowisko organu w niniejszej sprawie, zaś z uwagi na treść opisywanego wyżej pisma procesowego skarżącej, MWINB wniósł o oddalenie zawartych w w/w piśmie wniosków i uzupełniająco, odnosząc się do opisanych powyżej wniosków zawartych w przedmiotowym piśmie procesowym skarżącej, które rozszerzają wnioski sformułowane we wniesionej przez skarżącą skardze na bezczynność, MWINB wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż środki wskazane w art. 149 § 2 P.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki NSA z dnia 30 listopada 2020 roku, I OSK 1558/20, z dnia 20 listopada 2020 roku, I OSK 171/19, z dnia 20 listopada 2020 roku, II OSK 3455/19).
Co również istotne - jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 14 marca 2023 roku, I OSK 589/21 w odniesieniu do kwestii przyznania sumy pieniężnej - "Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Zatem ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania."
Z kolei w wyroku z dnia 31 maja 2023 roku, II SAB/Wr 122/23, WSA we Wrocławiu wyjaśnił cyt.: "Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W orzecznictwie wyraża się pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego." Jak wskazano już we wniesionej przez organ odpowiedzi na skargę, w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi; organ podtrzymał swoją dotychczasową argumentację dodatkowo wskazując w tym miejscu, że uzupełniony przez organ I instancji materiał dowodowy (w dniu 28 czerwca 2023 roku MWINB wydał na podstawie art. 136 k.p.a. postanowienie nr 471/2023 znak: WOB.7721.38.2023.MMAZ/JNOW, którym zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie uzupełnienie materiału dowodowego, w sposób szczegółowo opisany w sentencji przedmiotowego postanowienia) wpłynął do MWINB w dniu 28 lipca 2023 roku. Przygotowany projekt rozstrzygnięcia MWINB jest na końcowym etapie weryfikacji.
Ponadto organ wskazał, mając na uwadze argumentację skarżącej, mającą uzasadniać zasadność wniosku o zasądzenie grzywny i o przyznanie sumy pieniężnej - że w ocenie organu podniesione przez skarżącą spółkę twierdzenia nie zasługują na uwzględnienie. I tak, w pierwszej kolejności strona skarżąca podnosi, że na skarżącą spółkę zostały nałożone kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku skarżącej spółki w Chrzanowie z uwagi na brak skutecznego złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Skarżąca spółka wskazała, że gdyby organ załatwił sprawę merytorycznie z zachowaniem ustawowych terminów, bez popadania w bezczynność, to możliwe, że do nałożenia powyższych kar nie doszłoby. Na potwierdzenie powyższych twierdzeń skarżąca załączyła do opisywanego pisma procesowego kopie postanowień PINB w Chrzanowie, nakładających karę z tytułu nielegalnego użytkowani.
Zwrócić jednak uwagę należy, że powyższe postanowienia noszą daty 21 stycznia 2022 roku, 15 kwietnia 2022 roku, 27 maja 2022 roku, 16 sierpnia 2022 roku oraz 24 października 2022 roku - wszystkie zostały zatem wydane przed objętym przedmiotową skargą na bezczynność postępowaniem odwoławczym znak: WOB.7721.38.2023. Ponownie bowiem podkreślić należy - odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy opisywanych już w odpowiedzi na skargę - że w dniu 23 stycznia 2023 roku do MWINB wpłynął odpis prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 września 2022 roku sygn. akt II SA/Kr 712/22 wraz z aktami sprawy (którym uchylono decyzję MWINB nr 122/2022 z dnia 31 marca 2022 roku znak: WOB.7721.50.2022.JKUT, utrzymującą w mocy decyzję PINB w Chrzanowie nr 183/2021 z dnia 22 grudnia 2021 roku znak: PINB-7355/Z/592/2021). Z uwagi na powyższe w żaden sposób nie można podzielić twierdzeń skarżącej, że możliwym jest, że do nałożenia opisywanych kar nie doszłoby, gdyby postępowanie znak: WOB.7721.38.2023 zostało zakończone z zachowaniem ustawowych terminów -zostały one bowiem nałożone przed rozpoczęciem powyższego postępowania.
Niezależnie od powyższego MWINB również wskazał, że brak jest także podstaw do uznania za zasadne twierdzeń skarżącej, iż z uwagi na fakt braku rozpoznania przez organ II instancji odwołania skarżącej spółki od sprzeciwu organu I instancji, spółce może grozić niepowetowana szkoda w postaci wygaśnięcia pozwolenia na budowę (5 listopada 2024 roku), co wiąże się z niemożnością uzyskania pozwolenia na użytkowanie oraz koniecznością legalizacji budowy i poniesienia przez spółkę opłaty legalizacyjnej w wysokości 625.000 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że opisywany argument strony skarżącej w żaden sposób nie może zostać uznany za wykazanie szkody bądź krzywdy poniesionej przez stronę - jako że odnosi się do zdarzeń przyszłych i niepewnych, a nie do rzeczywiście zaistniałej sytuacji. Na marginesie organ zwrócił również w tym miejscu uwagę - odnosząc się do prezentowanego przez skarżącą hipotetycznego założenia, że w przyszłości mogłoby dojść do wygaśnięcia pozwolenia na budowę - iż taka sytuacja, jak wskazuje się w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 lutego 2018 roku sygn. akt II SA/Łd 999/17), wbrew twierdzeniom skarżącej nie mogłaby stanowić podstawy do prowadzenia postępowania legalizacyjnego wskazanego w art. 48 i nast. prawa budowlanego (z którym to postępowaniem wiąże się obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej), lecz postępowania naprawczego, uregulowanego w art. 50-51 prawa budowlanego - w ramach którego to trybu postępowania ustawodawca nie przewiduje wnoszenia przez strony jakichkolwiek opłat legalizacyjnych.
W ocenie organu, również w świetle powyższych okoliczności, brak jest zatem podstaw do uznania twierdzeń strony skarżącej za zasadne, jak również do przyjęcia, by skarżąca wykazała, jaką szkodę bądź krzywdę poniosła w związku z zarzucaną bezczynnością organu.
Z uwagi na wszystko powyższe, w ocenie organu wnioski i argumentacja strony skarżącej zawarte w opisywanym piśmie procesowym z dnia 20 września 2023 roku nie mają usprawiedliwionych podstaw i nie zasługują na uwzględnienie.
W dniu 28 września 2023 r. (k. 96-103) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie przedłożył decyzję nr 413/2023 z dnia 28 września 2023 r., którą organ rozpoznał odwołanie skarżącej.
W dniu 26 września 2023 r., k. 88, udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Wschód w Krakowie, wnosząc o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekle prowadzone przez niego postępowanie ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzone przez niego postępowanie, sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania lub dążył do tego załatwienia bez zbędnej zwłoki.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 P.p.s.a.).
W myśl art. 52 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
W przypadku skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania - jak przewiduje art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które - stosownie do art. 37 § 3 K.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W przedmiotowej sprawie skarżąca dopełniła tego wymogu, kierując (nadając Pocztą) do właściwego organu ponaglenie przed wniesieniem skargi.
Z akt sprawy bowiem wynika, że w dniu 2 czerwca 2023 r. do MWINB wpłynęło wniesione przez skarżącą M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością L. S.K.A. z siedzibą w K. ponaglenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dot. sprawy znak: WOB.7721.38.2023), datowane na dzień 26 maja 2023 r.; powyższe ponaglenie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 26 maja 2023 r.
Tymczasem skarga została wniesiona (nadana w urzędzie pocztowym) w dniu 30 maja 2023 r. – zatem po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Nie ma przy tym znaczenia, że ponaglenie i skarga na bezczynność w sprawie znak: WOB.7721.38.2023 wpłynęły do MWINB w tej samej dacie – a to w dniu 2 czerwca 2023 r.
Z akt sprawy wynika ponadto, że w dniu 9 czerwca 2023 r. do MWINB wpłynęło z kolei pismo Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2023 r. znak DOR.7102.2.2023.RKR, którym przesłano w załączeniu kolejne ponaglenie wniesione przez skarżącą spółkę, dot. sprawy znak WOB.7721.38.2023, datowane na dzień 26 maja 2023 r. Powyższe ponaglenie, które wpłynęło do GINB w dniu 2 czerwca 2023 r. (co wynika z załączonej koperty), zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 26 maja 2023 r., czyli także przed wniesieniem skargi, co miało miejsce 30 maja 2023 r.
W świetle powyższej chronologii opisanych zdarzeń, wbrew stanowisku organu, brak było podstaw do odrzucenia skargi, która podlegała zatem merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd i była częściowo uzasadniona.
Bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy organ prowadzi postępowanie w sprawie załatwianej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia, uregulowane przepisami K.p.a., pozostają w ścisłym związku z art. 37 K.p.a. W myśl art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z zasady tej wypływa dla organów obowiązek prowadzenia postępowania bez zbędnej zwłoki i opieszałości w podejmowanych czynnościach. Naturalną konsekwencją zasady szybkości postępowania stanowi wprowadzenie obowiązku załatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 § 1–5 K.p.a.
Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do art. 35 § 2 K.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany, po myśli art. 36 § 1 K.p.a., zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie co do zasady zasługiwała na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, że 23 stycznia 2023 r. do MWINB wpłynął odpis prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 września 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 712/22 wraz z aktami sprawy organu I i II instancji. Powyższym wyrokiem uchylona została decyzja MWINB nr 122/2022 z dnia 31 marca 2022 r. znak WOB.7721.50.2022.JKUT, która utrzymywała w mocy decyzję PINB w Chrzanowie nr 183/2021 z dnia 22 grudnia 2021 r. znak: PINB-7355/z/592/2021, którą na podstawie art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego zgłoszono sprzeciw w sprawie złożonego w dniu 10 grudnia 2021 r. przez M. sp. z o.o. L. S.K.A. z siedzibą w K. zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestycji w postaci budowy budynku magazynowego z częścią ekspozycyjno-handlową i zapleczem socjalno-administracyjnym o powierzchni sprzedaży do 2000 m2 wraz z instalacją gazu i wentylacji mechanicznej oraz budową infrastruktury technicznej. Po wpłynięciu powyższych akt postępowania, sprawa została zarejestrowana pod znakiem WOB.7721.38.2023.
W dniu 24 kwietnia 2023 r. do MWINB wpłynęło pismo skarżącej spółki, datowane na dzień 20 kwietnia 2023 r. , w którym m.in. poinformowano o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zwrócono się o przyspieszenie rozpatrzenia sprawy.
Z kolei w dniu 2 czerwca 2023 r. do MWINB wpłynęło wniesione przez skarżącą M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością L. S.K.A. z siedzibą w K. ponaglenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dot. sprawy znak: WOB.7721.38.2023), datowane na dzień 26 maja 2023 r.; powyższe ponaglenie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 26 maja 2023 r.
W dniu 9 czerwca 2023 r. do MWINB wpłynęło z kolei pismo Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2023 r. znak DOR.7102.2.2023.RKR, którym przesłano w załączeniu kolejne ponaglenie wniesione przez skarżącą spółkę, dot. sprawy znak WOB.7721.38.2023, datowane na dzień 26 maja 2023 r. Powyższe ponaglenie - jak wynika z załączonej koperty - zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 26 maja 2023 r., do GINB wpłynęło zaś w dniu 2 czerwca 2023 r.
Zawiadomieniem z dnia 19 czerwca 2023 r. znak: WOB.7721.38.2023.MMAZ, MWINB wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy znak: WOB.7721.38.2023 (do dnia 31 lipca 2023 r.). Pismem z dnia 19 czerwca 2023 r. znak: WOB.7721.38.2023.MMAZ, MWINB przekazał do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego obydwa powyższe ponaglenia wraz z odpowiednimi wyjaśnieniami oraz niezbędnymi odpisami akt sprawy.
W dniu 28 czerwca 2023 r. MWINB wydał na podstawie art. 136 k.p.a. postanowienie nr 471/2023 znak: WOB.7721.38.2023.MMAZ/JNOW, którym zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie uzupełnienie materiału dowodowego - w sposób szczegółowo opisany w sentencji w/w postanowienia (poprzez m.in. przeprowadzenie oględzin na przedmiotowych działkach nr [...] obr. 0001 C. w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego na ww. działkach, sprawdzenia prawidłowości i zgodności z przepisami wykonanych robót budowlanych w tym precyzyjnego ustalenia i sklasyfikowania dokonanych podczas realizacji przedmiotowego budynku odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego zgodnie z art. 36a ust. 5 Pr. bud.) - w terminie do dnia 31 lipca 2023 r. Jednocześnie MWINB wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy znak: WOB.7721.38.2023 - do dnia 28 sierpnia 2023 r.
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r. znak: DOR.7102.2.2023.RKR - po rozpatrzeniu ponaglenia M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością L. S.K.A. z siedzibą w K. , dot. sprawy znak: WOB.7721.38.2023 - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego m.in. stwierdził, że MWINB dopuścił się bezczynności, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stwierdził że MWINB nie dopuścił się przewlekłości, wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy - do dnia 28 lipca 2023 r.
Pomimo zobowiązania organu II instancji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy do dnia 28 lipca 2023 r., organ do dnia wniesienia skargi nie wydał decyzji w sprawie.
Dopiero po wniesieniu przedmiotowej skargi, nadanej pocztą 30 maja 2023 r., organ Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie rozpoznał odwołanie skarżącej, załatwiając go poprzez wydanie decyzji nr 413/2023 z dnia 28 września 2023 r. (pismo organu przesłane do tut. Sądu w dniu 28 września 2023 r. (k. 96-103) wraz z decyzją.
Zatem postępowanie odwoławcze przed MWINB, objęte skargą, zostało zakończone decyzją z 28 września 2023 r.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że skoro akt ten (decyzja nr 413/2023 z dnia 28 września 2023 r.) została wydana po wniesieniu skargi do Sądu (datą tą jest data wniesienia skargi do sądu za pośrednictwem organu – 30 maja 2023 r.), ale przed rozpoznaniem skargi, uznać należy, że organ załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności, zatem postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie lub dokonania czynności – pkt I sentencji wyroku.
Sąd stwierdził też, że organ dopuścił się bezczynności z uwagi na to, że sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 K.p.a. ani terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Dodatkowo, pomimo zobowiązania organu II instancji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy do dnia 28 lipca 2023 r., organ do dnia wniesienia skargi nie wydał decyzji w sprawie.
Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku organu, okoliczności przedstawione w odpowiedzi na skargę i piśmie z 27 września 2023 r., nie usprawiedliwiają bezczynności organu.
Skoro organ decyzję kończącą postępowanie w II instancji wydał dopiero po upływie ponad 8 miesięcy od wpływu odpisu prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 września 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 712/22, co nastąpiło 23 stycznia 2023 r., należy uznać taki okres zwlekania z załatwieniem sprawy za nieuzasadniony, zwłaszcza mając na uwadze, że zasadą powinno być rozpatrzenie odwołania w terminie miesiąca.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie okazała się zatem zasadna co do żądania stwierdzenia bezczynności organu. Tym samym, uwzględniając nawet charakter i zakres podejmowanych przez organ odwoławczy czynności w sprawie (w dniu 28 czerwca 2023 r. MWINB wydał na podstawie art. 136 k.p.a. postanowienie nr 471/2023, którym zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie uzupełnienie materiału dowodowego), należy stwierdzić, że organ swoim postępowaniem nie zachował zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 § 1 K.p.a. i naruszył art. 35 K.p.a. Przekroczenia terminów określonych w K.p.a. nie może usprawiedliwiać argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę skupiająca się na brakach kadrowych organu i wielości odwołań.
W przypadku załatwienia sprawy przez organ przed wydaniem wyroku, w razie uznania skargi za zasadną, w miejsce zobowiązania do wydania aktu (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.) – o czym Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku.
Dokonując oceny sposobu prowadzenia postępowania przez organ nie można abstrahować od powinności rozpatrywania wszystkich spraw wniesionych do organu bez zbędnej zwłoki i w terminach określonych w art. 35 K.p.a., jednakże Sąd – rozważając czy zaistniała rażąca bezczynność organu - wziął pod uwagę pewne obiektywne ograniczenia w działalności organu, wynikające z trudności kadrowych, jak również skomplikowany charakter sprawy, a także fakt, że organ załatwił sprawę wydając decyzję przed wydaniem wyroku, a swoje opóźnienie racjonalnie w odpowiedzi na skargę wytłumaczył i usprawiedliwił.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, organ w tej sprawie dopuścił się bezczynności, jednakże nie było podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (por. wyroki NSA z 4 czerwca 2019 r., sygn. II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., sygn. II OSK 1802/19 – powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, czy oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 16 lutego 2018 r. I OSK 1163/16 zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych (por. wyroki NSA z 21 czerwca 2012 r. I OSK 675/12, z 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15). Zauważyć także należy, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., OSK 468/13).
W wyroku z dnia z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1973/21, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości w okolicznościach danej sprawy można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności czy przewlekłości.
W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała charakter szczególnie kwalifikowany. W okolicznościach sprawy brak jest podstaw do uznania stwierdzonej bezczynności za drastyczny przypadek zwłoki organu w załatwieniu wniosku.
Ponieważ zaś 28 września 2023 r. sprawa odwołania została załatwiona decyzją, tym samym nie istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji organ nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa – jako że wydał przewidziane prawem rozstrzygnięcie.
W tej sytuacji, w omówionych wyżej okolicznościach sprawy, za zbędne należało uznać stosowanie, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., dodatkowych środków dyscyplinująco–represyjnych w postaci wymierzenia organowi grzywny czy przyznania skarżącej sumy pieniężnej, wnioskowanych w piśmie skarżącej z 20 września 2023 r. (k. 64-68), o czym orzeczono w pkt IV sentencji wyroku. W tej materii Sąd podzielił argumentację organu przedstawioną w piśmie z 27 września 2023 r. (k. 90-91), którą Sąd przytoczył w części wstępnej niniejszego uzasadnienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt V sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym: 480 zł kosztów zastępstwa procesowego, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło