II SAB/Kr 151/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Sędziowie : NSA Grażyna Danielec AWSA Dorota Dąbek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r sprawy ze skargi J. M. i S. M. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie rozgraniczenia postanawia umorzyć postępowanie sądowe S. M. i J. M. wniesioną dnia [...] października 2002r. (data nadania) do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargą, zarzucili Burmistrzowi Miasta i Gminy (jako organowi I instancji) bezczynność w załatwieniu sprawy o rozgraniczenie nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako dawna działka [...] (obecnie działki [...] , [...] , [...] i [...]) z nieruchomością stanowiącą działkę nr [...] własności skarżących. Skarżący S. i J. małż. M. wskazali, że wniesienie skargi poprzedzone zostało wyczerpaniem dostępnych środków odwoławczych, przez wniesienie w trybie art. 37 kpa zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które postanowieniem z dnia [...] września 2002r. Kol. Odw. [...] uwzględniając zażalenie wyznaczyło Burmistrzowi Miasta i Gminy, 30 dniowy termin do załatwienia sprawy, w którym sprawa nie została załatwiona. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że sprawa rozgraniczenia nieruchomości skarżących nie jest załatwiona od 1993r., że skargę na bezczynność wnieśli po złożeniu zażalenia do SKO na bezczynność organu I instancji, wobec odrzucenia pierwszej skargi postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2002r. (sygn. II SAB/K 16/02). Burmistrz Miasta i Gminy w odpowiedzi na skargę z [...] grudnia 2002r. początkowo wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że postanowieniem z dnia [...] maja 1993r. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] , na wniosek Urzędu Miejskiego w v jako właściciela nieruchomości stanowiącej ówczesną działkę Nr [...] , wszczął postępowanie rozgraniczeniowe z nieruchomościami sąsiednimi, a w tym działką [...] stanowiącą własność skarżących S. i J. małż. M.. Podnoszono, że postępowanie rozpoznawane przed b. kierownikiem Urzędu Rejonowego w [...] nie zostało zakończone wydaniem decyzji, a sprawa w związku z reformą administracyjną, jako nie zakończona przed dniem 1 stycznia 1999r. została przekazana Burmistrzowi Miasta i Gminy w [...] . W związku z pismem skarżących z dnia [...] .03.2001r. nawiązującym do żądania rozgraniczenia ustalono, że działka [...] uległa dalszym podziałom, a w szczególności na działkę [...] i działkę [...]. Ta ostatnia działka, uległa podziałowi na działki [...] , oraz [...] i [...]. Wszystkie one stały się własnością K. K., z tym że działka [...] obj. KW [...], z końcem 2001r. uległa dalszemu podziałowi na działki [...] i [...] Wskazano, że jedyną sporną granicę stanowi przebieg granicy między nieruchomością stanowiącą działkę Nr [...] (na odcinku nowopowstałej działki [...] ) własności K. K. i nieruchomością skarżących stanowiącą działkę Nr [...][...]. Opisując losy postępowania o rozgraniczenie tych nieruchomości i wyjaśniając przyczyny, które zdaniem Burmistrza Miasta i Gminy, spowodowały niemożność wcześniejszego rozgraniczenia, organ sygnalizował w odpowiedzi na skargę, że opracowany już został i złożony w dniu [...].12.2002r. operat rozgraniczenia, którego prawidłowość sprawdził, oraz że po przyjęciu dokumentacji do państwowego zasobu geodezyjnego, wydana zostanie decyzja umarzająca postępowanie rozgraniczeniowe i przekazująca sprawę do sądu na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne. Przy piśmie uzupełniającym odpowiedź na skargę, które wpłynęło dnia [...].01.2003r. m. in. załączono odpis decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2003r. KG. [...], którą umorzono postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy objętą KW [...] nieruchomością K. K. stanowiącą działkę Nr [...] obręb [...] , a działką [...], dla której prowadzony jest Zbiór Dokumentów nr [...], zapisaną w operacie ewidencji gruntów obrębu [...] pod poz. [...] rej. jako własność S. i J. małż. M., wraz z kopią dowodu doręczenia tej decyzji skarżącemu w dniu [...] .01.2003r., oraz kopią pisma z dnia [...] .01.2003r. przekazującego sprawę z urzędu Sądowi Rejonowemu w [...]. Z kolei skarżący w uzupełniającym skargę piśmie z dnia [...] listopada 2003r. podtrzymali żądanie skargi. Skarżący przyznawali, że zapadła decyzja umarzająca postępowanie rozgraniczeniowe, podnosili jednak, że zapadła, gdy sporny pas gruntu był już sprzedany i wnosili "o przywrócenie granicy z 1949r." W kolejnym piśmie z dnia [...] marca 2004r. skarżący podnosili, że Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z [...] czerwca 2003r. sygn. [...] nie uwzględnił ich apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]lutego 2003r. [...] , którym rozgraniczono działkę ewidencyjną [...] obj. KW [...] z nieruchomością skarżących stanowiącą działkę ewid. [...]. Pełnomocnik Burmistrza Miasta i Gminy wnosił ostatecznie o umorzenie postępowania. Na rozprawie w dniu [...] września 2004r. przed Sądem skarżący wyjaśnili, że bezczynności upatrują w tym, że wcześniejsze rozgraniczenie umożliwiłoby żądanie oddania gruntu, który przejął p. K.. Sąd dopuścił dowód z przedłożonych przy pismach skarżących odpisów: - Postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2003r. sygn. [...] rozgraniczającego nieruchomość skarżących z działką [...] ob. KW [...], oraz postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2003r. [...] oddalającego apelację skarżących od w/w postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skargę wniesiono przed dniem 1 stycznia 2004r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie zatem do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawa jako niezałatwiona przed tą datą, podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej ustawą - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Sprawując kontrolę sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołana podstawą prawną. Przedmiotem skargi była bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w załatwieniu sprawy o rozgraniczenie nieruchomości skarżących stanowiących działkę 804, z nieruchomością sąsiednią stanowiącą w chwili wniesienia wniosku o rozgraniczenie własność Gminy [...] . Postępowanie rozgraniczeniowe przed organami administracji publicznej, przeprowadza się w trybie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.). Skierowany pod adresem Burmistrza Miasta i Gminy [...] jako organu właściwego do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego zarzut bezczynności oznacza zarzut niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w trybie art. 36 kpa. Załatwienie sprawy o rozgraniczenie na etapie tego postępowania przed organami administracji publicznej w świetle przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nastąpić może w trojaki sposób. Po pierwsze - przez zawarcie ugody przed geodetą. Ugoda taka ma moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 ustawy), a postępowanie o rozgraniczenie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Po drugie - przez wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości jeżeli właściciele nieruchomości nie zawarli ugody a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (art. 33 ust. 1). Strona niezadowolona z ustalenia decyzją przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Po trzecie wreszcie - przez umorzenie postępowania administracyjnego o rozgraniczenie i przekazanie sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi (powszechnemu, prowadzącemu sprawy w trybie postępowania nieprocesowego (art. 34 ust. 2 i 3). Takie rozstrzygnięcie podejmuje organ, gdy nie dojdzie do zawarcia ugody a nie ma podstaw do wydania decyzji opartej na przepisie art. 33 ust. 1, gdyż strony nie złożyły zgodnego oświadczenia co do przebiegu granicy ani też zebrane dowody - zdaniem organu - nie dają podstaw do ustalenia jej przebiegu. Każdy z tych możliwych sposobów zakończenia sprawy o rozgraniczenie w postępowaniu administracyjnym wyłącza możliwość prowadzenia administracyjnego postępowania dwuinstancyjnego, którego przedmiotem byłoby merytoryczne rozgraniczenie. Zarówno bowiem w sytuacji rozgraniczenia decyzją, jak i umorzenia postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 34 ust. 2, dalsze postępowanie o rozgraniczenie może toczyć się wyłącznie w postępowaniu prze sądem powszechnym. Wskazanie na powyższe regulacje jest niezbędne, gdyż w sprawie pozostaje poza sporem, że po wniesieniu skargi na bezczynność ([...] października 2002r. - data nadania) Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. [...] umorzył postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nieruchomością skarżących stanowiącą działkę nr [...] , a nieruchomością sąsiednią stanowiącą po przekształceniach dawnej działki [...] działkę [...] i przekazał sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Jest również poza sporem, iż tryb postępowania o rozgraniczenie tych nieruchomości w postępowaniu przed sądami powszechnymi został zakończony. Istota rozstrzygnięcia Sądu administracyjnego, którego przedmiotem jest skarga na bezczynność organu administracji publicznej w załatwianiu sprawy, w świetle przepisu art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadza się do tego, iż w razie uwzględnienia skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy, Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Taka regulacja oznacza, iż w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność organu Sąd nie może poprzestać na ustaleniu, że organ był bezczynny, lecz ustalić musi czy stan bezczynności trwa nadal w chwili orzekania. Brak bezczynności organu w chwili orzekania przez sąd powoduje, iż postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdyż przedmiot tego postępowania jako nieistniejący nie poddaje się sposobowi rozstrzygnięcia określonemu przepisem art. 149. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż stan bezczynności Burmistrza Miasta i Gminy w rozpoznaniu złożonego jeszcze w 1993r. wniosku o rozgraniczenie ustał z dniem [...] stycznia 2003r t.j. z dniem wydania decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe i przekazującej sprawę rozgraniczenia sądowi powszechnemu do rozpatrzenia. Na ocenę ustania stanu bezczynności w rozumieniu art. 35 i 36 kpa nie mają wpływu podawane w skardze i uzupełniających ją pismach okoliczności, że po wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, nieruchomość, która miała być rozgraniczana uległa podziałowi i zmianom co do osoby właściciela. Żaden przepis prawa nie ogranicza właściciela rozgraniczanej nieruchomości w prawie do dysponowania nią w czasie postępowania rozgraniczeniowego. Przedmiotem rozgraniczenia jest zawsze spór co do przebiegu granicy między nieruchomościami sąsiednimi bez względu na podmiot prawa własności, a zmiany właścicieli wyznaczają tylko podmiotowy krąg uczestników postępowania rozgraniczeniowego. Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn (niż określone pkt 1 i 2), stało się bezprzedmiotowe. Wobec ustania stanu bezczynności z dniem 6 stycznia 2003r. postępowanie sądowo administracyjne stało się bezprzedmiotowe, gdyż nawet istnienie przed tą datą bezczynności nie daje podstaw do oparcia orzeczenia na przepisie art. 149 powołanej ustawy. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270)