II SAB/Kr 155/21

Dnia 10 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Jacek Bursa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w K. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w K. – N. H. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skargę oddala R. S. pismem z dnia 11.06.2021r. (data wpływu - 21.06.2021r.) zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci informacji, ile zgód na posiadanie konsol do gier wydano w Zakładzie Karnym w K. - N. H. w okresie od dnia 01.01.2021r. do dnia rozpatrzenia wniosku z podziałem na poszczególne miesiące. W dniu 05.07.2021r. udzielono odpowiedzi skarżącemu, w której poinformowano, iż Zakład Karny w K. -N. H. nie gromadzi takich informacji. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnosząc zarzut bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia podając, iż Dyrektor Zakładu Karnego w K. – N. H. rozpoznał wniosek skarżącego i udzielił mu stosownej odpowiedzi z zachowaniem ustawowego terminu (dowód: pismo z dnia 05.07.2021r.). Poinformował w niej, iż Zakład Karny w K. - N. H. nie gromadzi informacji, o które wnosił skarżący. W ocenie organu skarga jest bezzasadna. Organ nie dysponował informacją publiczną, której udostępnienia domagał się skarżący. Stosowna odpowiedź została udzielona wnioskodawcy. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych z dnia 13 sierpnia 2003 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 647), ewidencji podlegają prośby wpływające do zakładu karnego. Natomiast indywidualne prośby skazanych dotyczące bieżących spraw związanych z funkcjonowaniem w warunkach izolacji penitencjarnej, w tym również prośby o wyrażenie zgody na posiadanie konsol do gier, składane są przez skazanych bezpośrednio do dyrektora zakładu karnego i rozpatrywane zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia. Biorąc powyższe pod uwagę, organ nie dysponując informacją publiczną, nie mógł jej udzielić. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik z urzędu skarżącego podniósł, iż załączone Zarządzenie Nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego w K. - N. H. z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie porządku wewnętrznego (zwanego dalej "Zarządzeniem"), reguluje porządek wewnętrzny obowiązujący w Zakładzie Karnym w K. - N. H.. Z uwagi na stanowisko prezentowane przez Organ w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia wnioskowanego dowodu, gdyż wnioski wynikające z treści Zarządzenia przeczą twierdzeniom Organu. Treść Zarządzenia przeczy przede wszystkim twierdzeniom Organu o rzekomym nie gromadzeniu wnioskowanych przez Skarżącego informacji. Przeprowadzenie dowodu pozwoli tym samym na rozwianie wątpliwości w przedmiocie konieczności gromadzenia przez Organ tego rodzaju informacji, a zarazem ich posiadania i konieczności udostępnienia tych informacji Skarżącemu. Z postanowień przedmiotowego Zarządzenia wynika, że wyposażenie cel mieszkalnych skazanych jest ściśle regulowane i nie ma w tym zakresie dowolności. Z § 16 ust. 1 Zarządzenia jednoznacznie wynika, że jedynie "skazani wyróżniający się nienaganną postawą na podstawie indywidualnej zgody Dyrektora Zakładu Karnego mogą posiadać inne przedmioty niż wymienione w przepisach poprzedzających, z tym że zezwolenie na posiadanie odbiornika telewizyjnego, radiowego lub odtwarzacza audio oraz innego sprzętu elektronicznego jest możliwe wyłącznie po uprzednim zaewidencjonowaniu i skontrolowaniu odbiornika. W przypadkach dostarczenia odbiornika TV z zewnątrz dopuszcza się usunięcie plomb gwarancyjnych w celu kontroli odbiornika. Odbiorniki telewizyjne będące własnością skazanych mogą być maksymalnie 19 - calowe. W jednej celi mieszkalnej może znajdować się tylko jeden odbiornik telewizyjny, inne odbiorniki przekazuje się do depozytu. Już tylko powyższy zapis dowodzi, że procedura umożliwiająca posiadanie przez skazanego innego sprzętu elektronicznego (np. konsoli do gry) jest sformalizowana, co czyni niemożliwym, aby Organ nie dysponował wiedzą na temat wydanych zgód na posiadanie konsol do gry. Wynikający z treści § 16 ust. 1 Zarządzenia obowiązek ewidencjonowania sprzętu oraz konieczności uzyskania indywidualnej zgody Dyrektora (kompetencja przypisana wyłącznie Dyrektorowi Zakładu Karnego), wymusza konieczność dysponowania przez Organ żądanych przez Skarżącego informacji, a także czyni niemożliwym "załatwiania" próśb/wniosków o zgodę na posiadanie konsol do gry w trybie określonym w § 9 ust 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (zwane dalej "Rozporządzeniem"). Niemożliwe jest bowiem, by Dyrektor Zakładu Karnego był w stanie dokonywać (załatwiać) bezpośrednio po zgłoszeniu prośby i wnioski w zakresie wyrażenia zgód na posiadanie konsol do gry, w sytuacji, gdy dla wydania takiej zgody Dyrektor Zakładu Karnego, mocą § 16 ust. 1 Zarządzenia, jest zobligowany co najmniej do uprzedniego dokonania analizy, czy skazany składający taki wniosek wyróżnia się nienaganną postawą. Rzekomemu załatwianiu spraw związanych z uzyskiwaniem zgody na posiadanie konsoli do gry bezpośrednio po zgłoszeniu przeczy również treść § 20 Zarządzenia: "Dyrektor i jego zastępca przyjmują skazanych w każdy poniedziałek w godz. 8.00 do 15.00 w gabinetach wychowawców w poszczególnych oddziałach mieszkalnych" skonfrontowana z treścią § 22 Zarządzenia: "Pisemne wnioski, skargi i prośby skazani powinni składać na ręce oddziałowych w trakcie apelu wieczornego, a w uzasadnionych przypadkach w trakcie śniadania. W uzasadnionych przypadkach skazani pisma w sprawach własnych mogą składać w innych porach i innym przełożonym." Przypisanie kompetencji w zakresie udzielania zgód na posiadanie konsoli do gry wyłącznie Dyrektorowi Zakładu Karnego oraz sposób organizacji Zakładu - czasu przyjmowania skazanych przez Dyrektora Zakładu Karnego oraz czasu i miejsca składania pisemnych wniosków i próśb - również wykluczają możliwości zastosowania w tym zakresie sposobu rozpoznawania próśb i wniosków, o którym mowa w § 9 ust. 2 Rozporządzenia. Powyższej przytoczone treści Zarządzenia wskazują, że dla uzyskania zgody na posiadanie konsoli do gry, skazany w pierwszej kolejności musi zwrócić się z pisemną prośbą do Dyrektora zakładu karnego. Po uzyskaniu pisemnego wniosku Dyrektor Zakładu Karnego analizuje go, dokonując między innymi oceny czy dany skazany wyróżnia się nienaganną postawą, następnie Dyrektor Zakładu Karnego wydaje decyzję o zgodzie lub braku zgody - niewątpliwie pisemną, gdyż zaskarżalną do Sądu penitencjarnego w trybie art. 7 § l Kodeksu karnego wykonawczego. Dopiero po uzyskaniu pozytywnej decyzji przez skazanego konsola do gry może zostać wydana skazanemu po uprzednim jej zaewidencjonowaniu i skontrolowaniu. Powyższe oznacza, że decyzje o zgodzie jak i odmowie takiej zgody muszą przybierać formę pisemną i nadto być ewidencjonowane, co wynika z treści Rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny. Skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepisy u.d.i.p. stanowią, iż bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Stosownie do art. 13 ust 1 i 2 u.d.i.p. samo udostępnienie informacji następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja nie może być udostępniona w tym terminie, to podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach, dla których nie może być udostępniona. W kontrolowanej sprawie uznać należy, że skarżony organ – Dyrektor Zakładu Karnego w K. – N. H. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, oraz że żądana informacja – o ile by istniała - stanowi informację publiczną. Stosownie do art. 1 pkt 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji), przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą informację wytworzoną przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które gospodarują mieniem publicznym, jak również informację odnoszącą się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. Skoro zatem żądana informacja stanowi informację publiczną, a wniosek w przedmiocie jej udostępnienia został skierowany do organu, który jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia, to organ ten winien udzielić takiej informacji o ile jest w jej posiadaniu. W kontrolowanej sprawie, w wymaganym terminie organ udzielił informacji, że nie posiada żądanej informacji, a w odpowiedzi na skargę dodatkowo przedstawił argumenty, z których wynika, dlaczego informacją tą nie dysponuje. W ocenie Sądu, argumentacja skarżonego organu, odwołująca się w szczególności do § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych z dnia 13 sierpnia 2003 r. jest rzeczowa i przekonująca. Z przepisu tego wynika, że obowiązek pisemnego zawiadamiania, o którym mowa w ust. 1, czyli obowiązek zawiadomienia pisemnie wnoszącego wniosek, skargę lub prośbę o sposobie ich załatwienia, nie dotyczy próśb i wniosków składanych osobiście w swojej sprawie przez osobę osadzoną w zakładzie karnym lub areszcie śledczym i załatwionych bezpośrednio po zgłoszeniu. Konsekwencją tego jest fakt, że w takiej sytuacji organ nie będzie posiadał ewidencji udzielonych zgód, a co za tym idzie nie będzie posiadał informacji ile takich zgód udzielono. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż organ nie chciał udzielić informacji, którą posiada. Co się tyczy uzupełnienia skargi, to z jednej strony wskazać należy, ze z przywołanych przepisów Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego w K. - N. H. z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie porządku wewnętrznego, nie da się wyciągnąć wniosków, że organ posiada informację, której żąda skarżący. W związku z częścią zarzutów podniesionych w tym piśmie skarżącego, przede wszystkim podkreślić jednak należy, że na płaszczyźnie postępowania ze skargi o udostępnienie informacji publicznej, w którym organ zaprzecza aby posiadał żądaną informację, istotne jest nie to, czy organ stosuje właściwe przepisy, które zwalniają go z ewidencjonowania pewnych informacji ale to, czy informację posiada, a jeśli podaje że jej nie posiada, to czy uzasadnienie tego stanowiska jest logiczne i przekonująco uzasadnione. Argumentacja uzupełnienia skargi generalnie sprowadza się natomiast do tego, że zdaniem skarżącego w świetle obowiązujących przepisów, organ powinien prowadzić ewidencję (dokumentację), z której wynikać będzie żądana informacja. W postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, w którym organ zaprzecza aby żądaną informację posiadał, Sąd nie ocenia natomiast powinności organu, a jedynie ustala fakt, czy żądana informacja jest w posiadaniu organu, czy też nie jest. Z przedstawionej przez organ argumentacji, wiarygodnie wynika, że organ żądaną informacją nie dysponuje, o czym poinformował w terminie wnioskodawcę. W takiej natomiast sytuacji brak jest podstaw aby stwierdzić bezczynność organu i zobowiązać go do udzielenia takiej nieistniejącej informacji. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.