II SAB/Kr 157/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. p o s t a n a w i a ustanowić dla J.G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.G. o ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 października 2011 roku odrzucającego skargę J.G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, skarżącej został przesłany urzędowy formularz wniosku "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni. W zakreślonym terminie skarżąca uzupełniła brak. Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką D.G. . Ich miesięczny dochód wynosi 1.832,56 zł i stanowi go emerytura specjalna skarżącej w wysokości 867 zł, zasiłek pielęgnacyjny na chorą córkę w wysokości 153 zł, renta socjalna córki w wysokości 612 zł oraz zaległe alimenty w wysokości 380,56 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 44 m² oraz garaż. Nie posiada ona natomiast żadnych oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych. Córka wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J.G. podniosła, iż nie stać jej na opłacenie wynagrodzenia adwokata z wyboru. Ze względu na trudną sytuację materialną skarżąca została w przedmiotowej sprawie zwolniona od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca J.G. złożyła obecnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Jednakże w związku z tym, że wnioskodawczyni zostało uprzednio przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie w całości od kosztów sądowych (postanowienie Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lutego 2011 roku), tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu oznaczałoby w praktyce, przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, na które, w myśl art. 245 § 2 wspomnianej ustawy składają się obie analizowane instytucje procesowe, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. To zaś skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Analizując sytuację materialną skarżącej orzekający doszedł do przekonania, iż skarżąca w wystarczającym stopniu wykazała, iż spełnia powyższe przesłanki. J.G. uzyskuje wprawdzie stały miesięczny dochód w wysokości 687 zł (emerytura specjalna) oraz 153 zł (zasiłek pielęgnacyjny), to jednak są to dochody bardzo niskie, wystarczające jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej. Wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad chorą córką, nie ma zatem możliwości podjęcia dodatkowej pracy. Nie dysponuje ona oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżąca nie należy do osób majętnych i nie jest ona w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i córki. W tym miejscu należy jednak podkreślić, iż rozpoznając kwestię przyznania stronie kwalifikowanego pełnomocnika w ramach prawa pomocy kierowano się jedynie przesłankami ekonomicznymi (tj. badano czy stronę stać na poniesienie określonego wydatku), nie zaś charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie odmowa przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika mogłaby doprowadzić do pozbawienia strony konstytucyjnego prawa do sądu, zważywszy na fakt, iż na etapie sporządzenia skargi kasacyjnej (na którym znajduje się obecnie niniejsza sprawa) zachodzi tzw. przymus adwokacki. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności przychylono się do wniosku skarżącej i orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).