II SAB/Kr 157/13
WyrokWSA w Krakowie2013-10-25
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, będące operatorem systemu dystrybucyjnego, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w zakresie decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na nieruchomościach prywatnych?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, wykonujące zadania publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, jeśli wniosek dotyczy spraw publicznych. Decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych, znajdujące się w posiadaniu inwestora realizującego zadania publiczne, należy traktować jako informację publiczną. Bezczynność w rozpatrzeniu takiego wniosku podlega kontroli sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący J.Z. i J.Z. złożyli wniosek o udostępnienie decyzji dotyczących lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na ich nieruchomości. Po bezskutecznym upływie terminu na udzielenie informacji, wnieśli skargę na bezczynność A. S.A. Spółka argumentowała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej i mogą naruszać tajemnicę przedsiębiorcy. Sąd uznał, że spółka pozostaje w bezczynności i zobowiązał ją do wydania aktu lub podjęcia czynności.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano A. S.A. w K. do wydania aktu administracyjnego w sprawie wniosku skarżących o udzielenie informacji publicznej, stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zasądzono od A. S.A. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Krystyna Daniel NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2013 r. sprawy ze skargi J.Z. i J.Z. na bezczynność A. S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; I. Zobowiązuje A. S.A. w K. do wydania aktu administracyjnego w sprawie z wniosku skarżących J.Z. i J.Z,. z dnia 11 sierpnia 2011 r. o udzielenie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od A. S.A. w K. na rzecz skarżących J.Z. i J.Z. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W piśmie z dnia 11 sierpnia 2011 r. J.Z/. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego Ł.B. wezwał [...] S.A. Oddział w L. , powołując się na art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 "a" tired pierwszy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (DZ. U. 112, poz. 1198 ze zm.) do udostepnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych znajdujących się na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] ,[...] ,[...] położonych w K. . W piśmie zaznaczono, że ww. nieruchomości stanowią wspólność ustawową majątkową małżeńską J. i J.Z. .
Następnie w dniu 14 czerwca 2013 r. J.Z. i J.Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność A. S.A. z siedzibą w K. w udostępnieniu informacji publicznej wnioskowanej w piśmie z dnia 11 sierpnia 2011 r. Skarżący domagali się stwierdzenia bezczynności spółki oraz zobowiązania jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". Żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Skarżący wskazali również, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę A. S.A. Oddział w K. wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od skarżących kosztów postępowania.
W uzasadnieniu spółka wskazała, że w chwili złożenia wniosku, pełnomocnik r.pr. Ł.B. posiadał pełnomocnictwo udzielone jedynie przez J.Z. . Z uwagi na brak dołączenia pełnomocnictwa od drugiego ze współwłaścicieli nieruchomości – J.Z. uznać należy, że pełnomocnik nie był uprawniony do żądania udostępnienia kserokopii decyzji oraz innych dokumentów, na podstawie których na nieruchomości J. i J.Z. została posadowiona infrastruktura elektroenergetyczna oraz nastąpiła jej przebudowa (modernizacja).
Mimo wadliwego pełnomocnictwa pismem z dnia 14 września 2011 r. A. S.A. O. zwrócił się do dalszego pełnomocnika o przesłanie aktualnej mapy zasadniczej z wyraźnie zaznaczonymi granicami działek nr [...] ,[...] ,[...] w miejscowości K. celem określenia wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu i bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Spółka wskazała, że do operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego (OSD) nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. informacje, których udostępnienia żąda strona skarżąca nie stanowią informacji publicznej. A. S.A. nie należy do kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, wskazanych w art. 4, a w szczególności w ust. 1 pkt.5 ustawy. Spółka nie jest osobą prawną, w której Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo samorządu zawodowego ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W spółce 99,70 % akcji posiada A. S.A. z siedzibą w K. a 0,30 % akcji pozostali akcjonariusze. Przy czym w spółce A. S.A. Skarb Państwa posiada jedynie 30 % akcji. A. S.A, będąc spółką prawa handlowego nie dysponuje zatem mieniem państwowym, mieniem komunalnym oraz mieniem należącym do sektora finansów publicznych. Nie jest również podmiotem wykonującym zadania publiczne lecz podmiotem, którego działalność wiąże się z realizacją celów użyteczności publicznej. Powyższe nie upoważnia do ingerencji w sprawy przedsiębiorstwa i nakładania na jego obowiązku udostępniania dokumentów inwestycyjnych. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej sieciami wysokiego, średniego niskiego napięcia. Zgodnie z przepisem art.3 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. prawo energetyczne ( Dz.U. z 2006r., Nr 89, poz.625 z późn.zm.) przedsiębiorstwem energetycznym jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania , magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw, albo energii lub obrotu nimi. przedsiębiorstwo energetyczne jest zatem, przede wszystkim, uczestnikiem rynku prowadzącym działalność gospodarczą na własny rachunek i przy użyciu własnych środków technicznych i finansowych. Oczywistym jest, że określone rodzaje działalności gospodarczej wymagają interwencji, nadzoru lub kontroli państwa, co przejawia się w reglamentacji ze strony organów administracji publicznej w formie koncesji, zezwoleń, zgłoszeń czy też ustawowo określonych ograniczeń, nie oznacza jednak, że mamy do czynienia z działalnością polegającą na realizacji zadań publicznych.
A. S.A. nie jest również podmiotem realizującym zadania władzy publicznej. Z treści przepisów ustawy Prawo energetyczne wynika, że ustawodawca wyraźnie odróżnia zakresy działalności w sektorze energetycznym od zasad związanych z polityką energetyczną państwa. Bowiem zagadnienia związane z polityką energetyczną państwa są regulowane w Rozdziale III Prawa energetycznego, natomiast zagadnienia związane z działalnością przedsiębiorstw energetycznych w Rozdziale II ustawy "Dostarczanie paliw i energii." Działalność regulacyjna państwa, realizowana za pośrednictwem Prezesa URE nie może być utożsamiana z powierzeniem zadań publicznych przedsiębiorstwom energetycznym.
Nadto zgodnie z orzecznictwem NSA informacją publiczną będzie informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym, bądź Skarbu Państwa), jak również informacja odnosząca się do wspomnianych władz, osób, i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo została wytworzona. W świetle powyższego informacje, których udostępnienia żądają skarżący nie dotyczą publicznej sfery działalności A. S.A.
Wreszcie sprawa objęta wnioskiem dotyczy relacji stron na gruncie cywilnoprawnym, wynikającym z tytułu ustanowienia służebności przesyłu w oparciu o przepis art.3051 Kodeksu cywilnego i wynagrodzenia (odszkodowania) z bezumownego korzystania z nieruchomości. Zdaniem Spółki kwestie, dotyczące ewentualnego zaspokojenia roszczeń strony skarżącej, mają charakter indywidualny i nie mogą być zaliczane do spraw publicznych. Żądane informacje mają na celu wyłącznie maksymalizację kwot, dochodzonych przed Sądem wynagrodzeń, stąd służą interesom prywatnym przeciwnika procesowego strony. W tym kontekście realizacja wniosku skarżącego uderzać może w interesy majątkowe Spółki - tj. dobro chronione wyłączeniem z art.5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stąd wniosek strony skarżącej stanowi swoiste nadużycie prawa do informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu, gdyż skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05 LEX nr 236545).
Skarga opiera się na przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Powołana ustawa reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, a także tryb i procedurę udostępniania informacji publicznej.
Kwestia statusu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego w kontekście ustaleń, czy przedsiębiorstwo takie jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej była badana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Z treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513, że termin ""zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP pomija element podmiotowy, co oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane również przez inne podmioty niebędące organami władzy. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi". O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to, czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej".
Nie budzi wątpliwości, że na przedsiębiorstwie energetycznym, do którego skarżący zwrócili się z wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej ciążył obowiązek rozpoznania tego wniosku w przewidzianej prawem formie w zależności od tego, czy wnioskowana informacja miała charakter informacji publicznej.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem skargi na bezczynność możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 - przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub w innych przypadkach, do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Z kolei skarga na bezczynność podlega oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadku jej bezzasadności.
Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., II SAB/Wa 166/04, opub. w LEX nr 164699). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r., II SA/Wa 1009/05, opub. w LEX nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot. Przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to, w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2006 r., II SA/Wa 2043/05, opub. w LEX nr 196314). Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
W ocenie Sądu sporządzenie kopii określonych konkretnych dokumentów ma charakter informacji publicznej. Jak już wyżej wskazano informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i stanowią ją nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez dany podmiot, lecz również te, których używa on do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do takich dokumentów należy traktować jako dostęp do informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej, jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r., IV SA/Po 545/07, LEX nr 516697, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07, LEX nr 460751, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2007 r., II SA/Go 595/07, LEX nr 459987).
Z art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek w formie ustnej lub pisemnej. Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skoro więc, według art. 16 ust. 1 cyt. ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, to również odmowa udzielenia informacji publicznej przez inny podmiot zobowiązany następuje w drodze decyzji.
Wniosek skarżących z dnia 11 sierpnia 2011 r. zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej. Postępowanie to ma charakter postępowania administracyjnego, które obejmuje zarówno postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, jak i postępowanie w sprawie odmowy udzielenia takiej informacji. Okoliczność, że tylko odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następują w drodze decyzji, do których stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 i 2 cyt. ustawy), nie uprawnia do twierdzenia, że pierwszy etap postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, tj. do momentu wszczęcia postępowania w sprawie jej odmowy, nie ma charakteru postępowania administracyjnego. W doktrynie wskazuje się zasadnie, że artykuł 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej wprowadza regulację drugiego, obok postępowania w sprawie udostępnienia informacji, postępowania administracyjnego: postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Jest ono wszczynane z urzędu przez podmiot, który był adresatem wniosku złożonego na podstawie art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej i stanowi kontynuację postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej (zob.: M. Jaśkowska: Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 59-60, M. Kłaczyński, S. Szuster, Komentarz do art.16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.01.112.1198), LEX/el 2003). Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest zatem postępowaniem administracyjnym, uregulowanym zasadniczo przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, do którego – w określonym zakresie mają również zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Powyższe oznacza, że [...]S.A. Oddział w L. powinien zakończyć wszczęte z wniosku z dnia 11 sierpnia 2011 r. postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo, albo udzielić informacji publicznej, albo wydać decyzję o jej odmowie, bądź też w razie uznania, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej – udzielić wnioskodawcy odpowiedzi w formie zwykłego pisma.
Z treści pisma z dnia 14 września 2011 r. (k.[...] akt sądowych) nie wynika, aby [...] S.A. Oddział w L. dokonała kwalifikacji wniosku skarżących z punktu widzenia oceny, czy obejmuje on żądanie udzielenia informacji publicznej.
Tymczasem, jak wyżej wskazano, żądanie udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy opisanych wyżej linii energetycznych jest żądaniem udostępnienia informacji publicznej.
Nie jest zasadny zarzut, że skoro w chwili złożenia wniosku z dnia 11 sierpnia 2011 r., pełnomocnik r.pr. Ł.B. posiadał pełnomocnictwo udzielone jedynie przez J.Z. , to z uwagi na brak dołączenia pełnomocnictwa od drugiego ze współwłaścicieli nieruchomości J.Z. - pełnomocnik nie był uprawniony do żądania udostępnienia kserokopii decyzji oraz innych dokumentów, na podstawie których na nieruchomości J. i J.Z. została posadowiona infrastruktura elektroenergetyczna oraz nastąpiła jej przebudowa (modernizacja). Zgodnie z art.2 ust.1 i 2 ustawy o dostępie do informacji każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Z powyższego wynika zatem, że prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny. Nie wymaga się równocześnie od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Osoba taka może zgłosić wniosek nawet ustnie.
Nie mógł zostać również uwzględniony zarzut, że realizacja wniosku skarżących zagrażać mogła interesom majątkowym Spółki, czyli dobru chronionemu w art.5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zauważyć zatem należy, że prawo do dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W szczególności prawo to ograniczone jest ze względu na ochronę "tajemnicę przedsiębiorcy". Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane na gruncie przepisów ustawy. Definicję legalną zbliżonego terminu "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawierają natomiast przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która w art. 11 ust. 4 stanowi, że oznacza ono "nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności". Tajemnice te podlegają ochronie w zakresie, w jakim ich ujawnienie mogłoby zagrażać lub naruszać interes indywidualnego przedsiębiorcy (art. 11 ust. 1 powyższej ustawy). W doktrynie wskazuje się, że pojęcia te w istocie stanowią synonimy, a zatem dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 ustawy terminu "tajemnica przedsiębiorcy" należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 78). Dla uznania określonej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy, o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, należy więc wykazać, że przedsiębiorca podjął niezbędne kroki mające na celu zachowanie jej w poufności. Spółka nie wykazała w żaden sposób, by informacje, o których udostępnienie wystąpili skarżący, miały być poufne z uwagi na to, że przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania ich poufności. Nie ulega przy tym wątpliwości, że informacje te, z uwagi na swój charakter, nie podlegają ze swej istoty utajnieniu, albowiem co do zasady treść decyzji administracyjnych nie stanowi tego rodzaju informacji.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepis art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 23.04.2013 r., sygn.. II SAB/Lu 85/13, dostępny w bazie internetowej cbois).
W tym stanie rzeczy należało albo udostępnić tę informację albo wydać decyzję o jej odmowie, jeżeli istniałyby ku temu podstawy prawne. Skierowane do pełnomocnika skarżących pismo nie spełnia tych wymogów, a zwłaszcza nie ma charakteru decyzji administracyjnej.
Oznacza to, że A. S.A. w K. do dnia rozprawy przed sądem administracyjnym nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 11 sierpnia 2011 r. w żadnej z prawem przewidzianych form. Należy zatem stwierdzić, że podmiot ten pozostaje w bezczynności w kwestii rozpatrzenia wniosku z dnia 11 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skoro wniosek strony skarżącej nie został załatwiony w sposób wskazany w ustawie, zaś bezczynność nie ustała także po wniesieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. uwzględnił skargę zobowiązując A. S.A. w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku J.Z. i J.Z. z dnia 11 sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Mając na uwadze okoliczność, że kwestia kwalifikowania konkretnego wniosku z punktu widzenia nieprecyzyjnej regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej jest w wysokim stopniu ocenna, Sąd stwierdził, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło