II SAB/Kr 16/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-04-12
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Pomimo oświadczenia o niskich dochodach, analiza przedstawionych dokumentów, w tym historii rachunku bankowego, wykazała znaczące wpływy na konto, które przeczyły twierdzeniom o braku środków na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący D.J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta T. w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Skarżący oświadczył, że jego rodzina utrzymuje się z alimentów w wysokości 600 zł miesięcznie, jest bezrobotny i posiada mieszkanie oraz nieruchomość rolną. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku, a po otrzymaniu odpowiedzi i dokumentów, referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego D.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta T. w przedmiocie ustalenia odszkodowania p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego D.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 25 marca 2013 r., w sprawie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta T.
We wniosku tym skarżący oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema pełnoletnimi córkami i synem. Jak wynika z treści przedstawionego formularza ich miesięczny dochód z tytułu zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w T. alimentów, na rzecz małoletniego syna D.A.J. wynosi 600 zł. Innego dochodu nie deklaruje. Oświadcza, iż jest osobą bezrobotna bez prawa do pobierania zasiłku.
W składa majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o pow. 48 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 2ha.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku z tego tytułu. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są alimenty dla syna D. w wysokości 600 zł miesięcznie.
Na utrzymaniu skarżącego pozostaje troje dzieci, które nie osiągają żadnego dochodu, gdyż nadal się uczą.
W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 14 marca 2013 r. wezwano go do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji :
- udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, w tym kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy a także telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatki na żywność , leki. W przypadku zaległości z tytułu tych opłat za media należy przedstawić aktualne zaświadczenia z właściwych organów potwierdzających te okoliczność.;
- oświadczenie czy prowadzi sam gospodarstwo domowe, czy tez wspólnie z innymi osobami, wskazując ich stopień pokrewieństwa i uzyskiwane w miesiącu dochodu;
- przedstawienie historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące;
- przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego urzędu o uzyskaniu statusu osoby bezrobotnej;
- przedłożenie zaświadczenia z właściwego wydziału komunikacji o pojazdach zrejestrowanych na nazwisko skarżącego lub osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe;
- wyjaśnienie czym zajmują się pełnoletnie córki skarżącego;
- wyjaśnienie z jakiego tytułu otrzymuje alimenty;
- wyjaśnienie w jaki sposób skarżący wykorzystuje nieruchomość rolną o pow. 2 ha, stanowiącą jego własność, czy pobiera z tego tytułu dopłaty unijne;
- oświadczenie czy skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to w jakim zakresie.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 25 marca 2013 r. oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema pełnoletnimi córkami i małoletnim synem. Starsza córka studiuje w K. na [...] w trybie studiów stacjonarnych, nie pracuje. Młodsza studiuje w K. na [...] również w trybie stacjonarnym, nie pracuje. Nieruchomość rolna o pow. 2h pozostaje niewykorzystana i skarżący nie uzyskuje z niej żadnego dochodu, w większości są to nieużytki. Skarżący nie korzysta z dopłat unijnych do gruntu. Nie korzysta też z pomocy opieki społecznej. Do pisma dołączone zostały następujące kserokopie dokumentów : wyrok Sądu Okręgowego w T. orzekający rozwód małżonków K. i D.J. zasądzający w pkt III od matki K.J. na rzecz syna D.J. alimenty w wys0kosci 600 zł miesięcznie; kartę rejestracji osoby bezrobotnej; polisę ubezpieczeniowa samochodu będącego własnością skarżącego, nakaz płatniczy w sprawie podatku rolnego i leśnego w wysokości 96 zł za rok 2013, pismo z [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w sprawie wysokości opłat za mieszkanie i media – 830,09 zł oraz pismo z tej samej spółdzielni w sprawie zmiany opłat z tytułu kosztów obsługi kredytu mieszkaniowego, raport z obrotów na konie skarżącego za okres od 7 grudnia do 21 marca 2013 r.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącego jak i dołączonych dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. pozwalające na skuteczne ubieganie o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący we wniosku oświadczył, iż jedynym źródłem utrzymania jego 4 osobowej rodziny jest świadczenie alimentacyjne jakie przysługuje synowi skarżącego w wysokości 600 zł. Skarżący według oświadczenia nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu. Jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do pobierania zasiłku. Tymczasem jak wynika z przedstawionego raportu obrotów na koncie skarżący dysponuje stałymi wpływami na konto. W miesiącu grudniu 2012 r. jest to kwota 2.400 zł, w styczniu 2013 r. 2.000 zł , 188 zł i 61,68 zł, w lutym - 900 zł i 950 zł, w marcu - 1.500 zł, 1.000 zł i 26,52 zł. Na dzień 21 marca 2013 r. saldo rachunku wynosiło 5.999,80 zł. Ponadto jak wynika z powyższego dokumentu przestawione przez skarżącego konto nie jest jedynym, którym dysponuje w banku [...] Nie jest więc prawdą jakoby jako by jedynym źródłem utrzymania skarżącego i jego rodziny były alimenty w wysokości 600 zł. Przeczą temu również pozostałe informacje przekazane przez skarżącego . Według przedstawionych dokumentów utrzymanie mieszkania wraz z opłatą mediów miesięcznie wynosi 830,09 zł. Obsługa zaciągniętego kredytu, o spłacie którego skarżący nie wspomina wynosi 159,44 zł. Do przedstawionych wydatków koniecznych należy doliczyć również koszt zakupu żywności, środków czystości, ubrań a w razie potrzeby leków. Ponadto skarżący dysponuje pojazdem mechanicznym, którego utrzymanie biorąc pod uwagę aktualne koszty paliw również jest kosztowne.
Według oświadczenie również pełnoletnie córki skarżącego pozostają na jego utrzymaniu, gdyż obie studiują w trybie studiów stacjonarnych, w innych miejscowościach, nie pracują. Oznacza to, że koszt dojazdów, opłat za mieszkanie, wyżywienie i pomoce naukowe spoczywa na skarżącym.
Wobec powyższego należało więc przyjąć, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Złożone przez skarżącego na urzędowym formularzu oświadczenie jest co najmniej niewiarygodne, w obliczu przedstawionych informacji na temat jego sytuacji finansowej, dochodów i wykazanych wydatków
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło