II SAB/Kr 16/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź WSA Małgorzata Łoboz (spraw.) po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie rozpatrzenia zażalenia postanawia: odrzucić skargę. Skarżący W. C. wniósł skargę na przewlekłość postępowania [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w związku z rozpoznaniem zażalenia z dnia 5.11.2020r. na postanowienie PINB w N. T. z dnia 30.10.2020r. Ponadto skarżący domagał się stwierdzenia rażącej przewlekłości postępowania i zasądzenia odszkodowania w kwocie [...]zł na jego rzecz, oraz zwolnienie go od kosztów sądowych. Skarżący wskazał, że akta z zażaleniem zostały przekazane do MWINB w dniu 12.11.2020r. Dopiero na skutek ponaglenia skarżącego z dnia 15.10.2021r. MWINB podjął czynności polegające na wskazaniu terminu rozpoznania sprawy. Sprawa z ponagleniem została przekazana do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który stwierdził, że MWINB dopuścił się bezczynności, postanowieniem z dnia 25.11.2021r. W ocenie skarżącego bezczynność ta miała charakter rażący, a przewlekłość – była celowa. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej odrzucenie, a na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku – o jej oddalenie, albowiem opóźnienie w rozpoznaniu sprawy wynikało z wielości postępowań administracyjnych prowadzonych przez MWINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie przez organ administracji postępowania jest uprzednie wniesienie ponaglenia. W ocenie Skarżący wymóg ten wypełnił. Skarga dotyczy prowadzenia przewlekle postępowania zażaleniowego. Natomiast w związku z tym podkreślenia wymaga, że postanowienie w wyniku rozpoznania zażalenia MWINB wydał w dniu 15 grudnia 2021r., natomiast skarga została wniesiona w dniu 30 grudnia 2021r. Zatem w związku z wydaniem postanowienia kończącego postępowanie zażaleniowe prowadzone przez MWINB przed wniesieniem skargi na przewlekłość do sądu administracyjnego należy rozważyć dopuszczalność wniesienia takiej skargi. Zasadniczym celem skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania (podobnie jak skargi na bezczynność organu) jest doprowadzenie do usunięcia stanu przewlekłości (bezczynności), a zatem załatwienia sprawy. Skarga nie może jedynie służyć celowi, jakim jest uzyskanie prejudykatu w postępowaniu odszkodowawczym. W celu dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 417-1 § 3 Kodeksu cywilnego za szkodę wyrządzoną przez niewydanie orzeczenia taki prejudykat można uzyskać w innych postępowaniach. Upatrywanie dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, po jego zakończeniu, koniecznością uzyskania prejudykatu w formie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego taką skargę, nie znajduje usprawiedliwienia. Należy więc stwierdzić, że nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w konkretnej sprawie, w sytuacji, gdy sprawa została załatwiona (w niniejszym przypadku – załatwiony jej pewien etap).. Zgodnie z uchwalą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 (opublikowana w internetowej bazie orzeczeń NSA – cbois) wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., czyli stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zakończenie postępowania skutkuje ustaniem stanu bezczynności, który miał być przedmiotem kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, która to kontrola miała doprowadzić do usunięcia tego stanu. Przywołana uchwała NSA dotyczy bezczynności, to jednak z uwagi na procesowe powiązanie stanu bezczynności z przewlekłym prowadzeniem postępowania uzasadnione jest zastosowanie zawartego w uchwale poglądu także do oceny skargi na przewlekłość postępowania, wniesionej już po wydaniu decyzji czy postanowienia (por. postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa 734/21 i z dnia 29 marca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa 430/21, w Opolu z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt II SAB/Op 72/20, w Lublinie z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt III SAB/Lu 22/20, postanowienia NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1363/20, z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3123/19, z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 26/20 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W orzecznictwie nie ma jednolitości w zakresie formy rozpatrzenia skargi na przewlekłość wniesionej po zakończeniu postepowania administracyjnego. Przykładowo, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2018 r. (sygn. II OSK 895/18, LEX nr 2493166) Sąd wskazał, że "w odniesieniu do skargi na przewlekłość postępowania, co do zasady należy przyjąć, że wniesienie skargi na przewlekłość po zakończeniu postępowania administracyjnego, a zatem po ustaniu stanu bezczynności i przewlekłości, winno skutkować oddaleniem skargi". Z kolei w wyroku z dnia z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. II OSK 502/19 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w opisywanej sytuacji właściwą formą rozstrzygnięcia jest odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. W glosie do przedstawionej uchwały z dnia 22 czerwca 2020 r., M. Bogusz (OSP 2021/1, s. 134 i n.) wyraził pogląd, że "załatwienie sprawy powoduje w tym wypadku ten skutek, że przedmiot zaskarżenia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 przestaje istnieć. Oznacza to, że skarga na bezczynność jest wówczas niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a." Takie samo stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. II OSK 502/19, zwracając uwagę na "niemożliwość merytorycznego rozpoznania skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w konkretnej sprawie, gdy sprawa została załatwiona". Sąd, podzielając powyższe poglądy o braku możliwości merytorycznego rozpoznania skargi, przychylił się do stanowiska o niedopuszczalności skargi wniesionej na przewlekłość postępowania organu, wniesionej już po zakończeniu przez organ postępowania i stwierdził, że przedmiotowa skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez MWINB w przedmiocie rozpoznania zażalenia jako wniesiona przez skarżącego już po zakończeniu przez organ wpadkowego postępowania, jest niedopuszczalna. Zaznaczyć należy, że wybór tej formy rozstrzygnięcia jest co do zasady korzystniejszy dla skarżących, gdyż umożliwia orzeczenie o zwrocie wpisu uiszczonego przez skarżących, co przy oddaleniu skargi nie byłoby możliwe – jakkolwiek w przypadku tej sprawy skarżący był zwolniony od kosztów. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1- 5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a, skargę odrzucił.