II SAB/Kr 162/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. spółki z o.o. w K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. I. wymierza organowi Państwowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. grzywnę w wysokości 300 zł (trzysta złotych); II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz A. spółki z o.o. w K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. [....] sp. z o.o. w K. wniosła w dniu 21 listopada 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 1016/04, którym uchylono decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 czerwca 2004 r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki z dnia 15 września 2003 r. Powyższe decyzje wydane zostały w sprawie rozbiórki samowolnie wybudowanego parkingu obejmującego m.in. działki nr nr [....] obr. [....] w K. . Strona skarżąca podniosła, że odpis powyższego wyroku wraz z aktami sprawy został przekazany Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego – Powiat Grodzki, który do dnia wniesienia niniejszej skargi nie wydał żadnej decyzji w sprawie. Wobec powyższego pismem z dnia 19 sierpnia 2010 r. skarżący wezwał organ do wykonania w/w wyroku sądu wskazując, że konsekwencją dalszej bezczynności organu będzie uruchomienie trybu przewidzianego w art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Pomimo upływu 3 lat od wydania wyroku strona skarżącą nie otrzymała żadnej decyzji w sprawie, ani pisma z informacją o przyczynie zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. grzywny oraz umorzenie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki parkingu oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki opisał przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie wskazując, że decyzją z dnia 15 września 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki nakazał stronie skarżącej dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego parkingu. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 czerwca 2004 r. W dniu 25 lutego 2008 r. do organu wpłynęło pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wraz z załączoną kserokopią prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2007 r. wydanego po rozpoznaniu sprawy ze skargi [....] sp. z o.o. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 17 czerwca 2004 r. Wyrokiem tym sąd uchylił decyzje organów obu instancji wydane w przedmiocie rozbiórki parkingu na działkach nr nr [....] obr. [....] w K. Organ wskazał, że w dniu 28 października 2011 r. pracownik Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalił, iż nowymi właścicielami w/w działek są I.K. i J.K. W związku z powyższym uznając, że zabrany materiał dowodowy uprawnia organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji kończącej postępowanie w I instancji, pismem z dnia 2 listopada 2011 r. organ zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. W dniu 11 stycznia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - Powiat Grodzki przedłożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie decyzję z dnia 12 grudnia 2011 r. nr [....] umarzającą z urzędu jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie rozbiórki samowolnie wybudowanego parkingu na działkach nr nr [....] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że sąd administracyjny ocenia zasadność skargi wniesionej na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. według stanu postępowania administracyjnego na dzień wniesienia skargi co oznacza, że ewentualne załatwienie sprawy z uchybieniem terminu po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem - nie ma wpływu na ocenę zasadności skargi, lecz może mieć jedynie znaczenie przy określeniu wysokości grzywny na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt l OSK 652/06). Zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przepisem 153 p.p.s.a. przesądza z kolei, iż ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W postanowieniu z dnia 14 października 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny, w sprawie l OSK 467/09 (LEX nr 573282) orzekł, że w ramach postępowania wywołanego skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. należy przede wszystkim ustalić jak przebiegało postępowanie organu i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też na przebieg postępowania mają wpływ inne okoliczności niezależne od organu prowadzącego postępowanie. Ustalenia te winny zostać dokonane w oparciu o nadesłane akta administracyjne. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 18 marca 2008 r. wydanym w sprawie II SA/Rz 727/07 (LEX nr 479301) przyjął, iż zasadniczą przesłanką do zastosowania art. 154 p.p.s.a. i wymierzenia organowi grzywny obliczonej zgodnie z § 6 tego przepisu jest ustalenie, że do dnia wniesienia skargi organ pozostaje w bezczynności pomimo uprzedniego wyroku sądu. Stan bezczynności w sytuacji określonej w art. 154 § 1 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w powtórnym postępowaniu prowadzonym na skutek wyroku sądowego, mimo terminu określonego w ustawie nie rozpoznaje sprawy, natomiast niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Termin wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt temu organowi. Poglądy te w pełni podziela sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Niewykonanie wyroku sądu to między innymi zawiniona bezczynność organów administracji jaka następuje po zwrocie im przez sąd akt administracyjnych wraz z doręczeniem prawomocnego wyroku w którym sąd ten uwzględnił skargę, a w uzasadnieniu zawarł ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. O niewykonaniu wyroku może być mowa także w razie niewłaściwej lub opieszałej realizacji obowiązków nałożonych przez sąd (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 lipca 2008 r. sygn. akt. II SAB/O116/08). Zwrócić należy uwagę, iż w sytuacji takiej (zwrotu akt sprawy przez sąd po wyroku uwzględniającym skargę) organy obowiązane są do załatwienia sprawy w terminach o których mowa przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Kwestię terminu załatwienia sprawy administracyjnej normowana jest przepisem art. 35 k.p.a. który w § 3 stanowi, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z kolei art. 36 k.p.a. określa obowiązki organów administracji wobec stron postępowania związane z niedotrzymaniem ustawowych terminów do załatwienia sprawy, a dotyczące informowania ich o przyczynach opóźnienia. l tak przepis § 1 stanowi, iż o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji państwowej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji państwowej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest brak wykonania przez organ administracji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu tego wyroku sąd wskazał na naruszenie przez organy prowadzące postępowanie art. 10 k.p.a. Sąd wskazał, że organ I instancji ustalił w oparciu o oświadczenia wezwanych właścicieli oraz dokonaną kontrolę z dnia 27 lipca 2003 r., iż parking na którym aktualnie prowadzona jest [....] , obejmuje też m.in. działki nr nr [....] . Ze znajdujących się w aktach kserokopii wcześniejszych decyzji wydanych w sprawie rozbiórki parkingów, na których prowadzona była działalność [....] wynika, że działki nr nr [....] nie były przedmiotem uprzednio wydanych decyzji. Ponadto sąd wskazał, że brak jest w aktach sprawy zawiadomienia o wszczęciu postępowania, końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie. Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek określony w art. 10 § 1 k.p.a. Stwierdzić zatem należy, że organ administracji związany był tą oceną prawną oraz wskazaniami, co do dalszego postępowania, a także terminami załatwienia sprawy o których mowa a art. 35 § 3 k.p.a. Tymczasem po przekazaniu w dniu 25 lutego 2008 r. przez organ odwoławczy akt administracyjnych Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki, organ I instancji nie podjął żadnych czynności w sprawie aż do dnia 28 października 2011 r. Jak wynika z notatki służbowej znajdującej się w aktach sprawy, w tym dniu pracownik Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalił, kim są właściciele działek nr nr [....] . Następnie, jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 2 listopada 2011 r. organ zawiadomił strony o toczącym się postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z aktami spawy i wypowiedzenia co do całości postępowania dowodowego oraz zgłoszonych żądań. Decyzja organu, którą umarzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie samowolnego wybudowania parkingu, wydana została w dniu 12 grudnia 2011 r., a zatem po upływie 3 lat od dnia zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem sądu. Organ nie wskazał przy tym na żadne okoliczności, które miałyby uniemożliwić mu załatwienie sprawy (po zwrocie akt) w przewidzianym do tego terminie. Wskazania sądu dla organu określone w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 sierpnia 2007 r. były natomiast czytelne i nie mogły budzić żadnych wątpliwości. Powyższe świadczy zdaniem sądu jednoznacznie, iż organ pozostawał w bezczynności która nie była związana z jakimikolwiek obiektywnymi (niezależnymi od tego organu) okolicznościami uniemożliwiającymi rozpoznanie sprawy, którą to okoliczność sąd wziął pod uwagę ustalając wysokość wymierzonej grzywny. Na koniec wskazać należy, iż skarżący dopełnił ciążącego na nim w myśl art. 154 § 1 p.p.s.a. obowiązku wezwania organu do załatwienia sprawy, po wyroku wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 20 sierpnia 2007 r., co czyni skargę zasadną także pod względem formalnym. Wymierzając grzywnę w wysokości 300 zł sąd uznał, iż w okolicznościach rozpatrywanej sprawy będzie to kwota adekwatna do stopnia zawinienia ukaranego nią organu. Jednocześnie zaznaczyć należy, że przepis art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołujący się do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny. Na marginesie wskazać należy, że stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznanej sprawie organ pozostający w bezczynności wydał decyzję po wniesieniu skargi do sądu, lecz przed wydaniem wyroku, a zatem stwierdzić należy, że wykonał wyrok sądu z dnia 20 sierpnia 2007 r. Tym samym sąd nie może orzec o istnieniu obowiązku względem organu, a w konsekwencji nie może stwierdzić, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie sądu regulacja art. 154 § 2 pozwala na stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ tylko przy jednoczesnym stwierdzeniu o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku. Zaznaczyć również należy, że sąd w postępowaniu ze skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego zarzucającej bezczynność organu po wyroku uchylającym akt administracyjny ocenia jedynie czy organ załatwił sprawę w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Nie ocenia natomiast merytorycznie podjętego w ponownym postępowaniu aktu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego orzeczono stosownie do art. 200 w/w ustawy.