II SAB/Kr 163/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. J. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi w sprawie ze skargi F. J. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od wpisu sądowego od złożonej skargi Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek F. J. o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od złożonej skargi. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego źródłem utrzymania jest renta w wysokości 570 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi niewykończony dom o powierzchni 160 m² i wartości ok. 50 tys. zł, nieruchomość rolna wielkości 1,07 ha na terenie górskim V i VI klasy użytkowania o szacunkowej wartości ok. 5 tys. zł. Skarżący nie posiada budynków gospodarskich, ani zwierząt. Nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 5 tys. zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jego sytuacja materialna i zdrowotna jest bardzo trudna. Utrzymuje się on tylko z niskiej renty [...] z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i dodatku pielęgnacyjnego. F. J. jest po przebytym leczeniu i operacji onkologicznej. Nie może pracować, dlatego nie korzysta ze swoich gruntów rolnych i nie prowadzi gospodarstwa rolnego. Żyje poniżej minimum socjalnego. Całość niskiej renty przeznacza na własne utrzymanie, opłaty i specjalną żywność. Za energię elektryczną wydaje 50 zł, a opał kosztuje go 100 zł. Ponosi też koszty leczenia i wyjazdów do Centrum [...] w G.. Skarżący dodał, iż w innych sprawach prowadzonych w WSA był zwalniany od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył kopie następujących dokumentów: decyzji Wójta Gminy [...] w sprawie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości za rok 2015 (87 zł), decyzji Prezesa KRUS z dnia 14 listopada 2014 roku o ponownym ustaleniu wysokości renty rolniczej z tytułu niezdolności (550,87 zł) oraz wypisu z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy [...] z dnia 5 listopada 2014 roku o uznaniu F. J. za trwale całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym oraz stwierdzeniu jego okresowej niezdolności do samodzielnej egzystencji do listopada 2015 roku. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od złożonej skargi. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji materialnej skarżącego i jego zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść wpisu od złożonej skargi we własnym zakresie. F. J. jest osobą schorowaną, całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji i całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Jedynym źródłem jego utrzymania jest niewielka renta [...] z tytułu niezdolności wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. Po przebytej operacji onkologicznej skarżący wymaga specjalnej diety, która niewątpliwie wiąże się z dodatkowymi wydatkami. Dodatkowo ponosi koszty leczenia i wyjazdów na badania do Centrum [...] w G. W obecnej sytuacji skarżącego uiszczenie przez niego wpisu sądowego nawet w najniższej wysokości mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym własnym utrzymaniu, a więc grozić zachwianiem jego sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącego prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.