II SAB/Kr 165/12
PostanowienieWSA w Krakowie2012-12-05
Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Anna Szkodzińska, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, jeśli organ po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez sąd, udostępnił żądane dokumenty?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie skargi na bezczynność organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe, a tym samym podlega umorzeniu, jeżeli organ po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez sąd, dokona czynności, której dotyczyła skarga. W takiej sytuacji sąd nie może już zobowiązać organu do dokonania czynności, która została już wykonana, nawet jeśli przekroczono ustawowy termin.Stan faktyczny
P. S. złożył do Starosty wniosek o udostępnienie kserokopii dokumentów dotyczących dzierżawy jego działek. Starosta odmówił, wskazując, że wnioskodawca nie był właścicielem działek w okresie, gdy były one dzierżawione, a po wygaśnięciu ostatniej umowy dzierżawy nie były one dalej przedmiotem obrotu. P. S. złożył skargę na bezczynność Starosty, zarzucając mu bezprawne oddawanie w dzierżawę działek. Starosta w odpowiedzi na skargę poinformował, że uznał ją za zasadną i przekazał skarżącemu żądane dokumenty (trzy umowy dzierżawy).Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi P.S. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.
W dniu 16 sierpnia 2012 r. P. S. wniósł w formie elektronicznej (za pośrednictwem platformy e-PUAP) do Starosty wniosek o udzielenie informacji publicznej o następującej treści: "Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 06 września 2001 r. (Dz. U. Nr 112 poz. 1198) wnoszę o wydanie mi kserokopii wszystkich dokumentów związanych z bezprawnym oddawaniem przez Skarb Państwa - Starostę w dzierżawę osobom trzecim moich działek ewid. nr nr [...], [...] położonych w M.. Korespondencję w tej sprawie proszę kierować do mnie za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z art. 391 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.)".
Pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r. Starosta poinformował P. S., że własność działek wymienionych we wniosku nabył on na podstawie umowy sprzedaży z dnia 22 czerwca 2009 roku, jako pełnomocnik B. S. - uprawnionego do nabycia spadku po M. P.. W dniu 17 września 2009 roku wpłynęło do Starostwa zawiadomienie z Sądu Rejonowego w M. IV Wydziału Ksiąg Wieczystych o założeniu księgi wieczystej nr [...] dla nieruchomości gruntowej obejmującej działki ewid. nr [...] i [...] i wpisaniu w dziale II tej księgi w pozycji właściciela P. S.. W treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej wnioskodawca napisał: "...wnoszę o wydanie mi kserokopii wszystkich dokumentów związanych z bezprawnym oddawaniem przez Skarb Państwa - Starostę w dzierżawę osobom trzecim moich działek ewid. nr [...] i [...] położonych w M.". Ostatnia umowa dzierżawy zawarta pomiędzy Starostą a osobą fizyczną, której przedmiotem były w/w działki wygasła z dniem 31 maja 2009 roku. Po tej dacie przedmiotowe nieruchomości nie były przedmiotem jakiegokolwiek obrotu, w tym również przedmiotem dzierżawy. W okresie, kiedy Starosta wykonywał prawa właścicielskie w stosunku do działek [...] i [...], wnioskodawca nie był ich właścicielem i nie miał do nich żadnych praw ani roszczeń wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może być zrealizowany, gdyż nie istnieje dokumentacja, przedstawienia której żąda się we wniosku.
W dniu 5 września 2012 r. (data nadania przesyłki poleconej) P. S. wniósł skargę na bezczynność Starosty przejawiającą się w braku załatwienia wniosku z 16 sierpnia 2012 r., złożonego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a dotyczącego wydania skarżącemu kserokopii wszystkich dokumentów związanych z bezprawnym oddawaniem przez Skarb Państwa - Starostę w dzierżawę osobom trzecim moich działek ew. nr nr [...] i [...] położonych w M.. Skarżący wniósł o zobowiązanie Starosty do wydania mu kserokopii wszystkich dokumentów związanych z bezprawnym oddawaniem przez Skarb Państwa - Starostę w dzierżawę osobom trzecim moich działek ew. nr nr [...], [...] położonych w M.
W uzasadnieniu skargi P. S. wskazał, że Skarb Państwa nigdy nie był właścicielem przedmiotowych działek ani nie przysługiwało mu do nich żadne prawo, a mimo to wykonując prawa właścicielskie oddawał je w dzierżawę osobom trzecim pisząc w umowach dzierżawy i w innych pismach, iż stanowią one własność Skarbu Państwa. Wobec tego można się domyślać, że każda umowa dzierżawy mogła być zawierana bezprawnie. W kontekście wniosku z dnia 16 sierpnia 2012 r. nie ma żadnego znaczenia okres, w którym dochodziło do tego bezprawia, a zatem obojętnym jest czy skarżący był już wtedy ich właścicielem czy jeszcze nie. P. S. podkreślił, że we wniosku z dnia 16 sierpnia 2012 r. używając sformułowania "moich działek" miał na myśli dokumentację dotyczącą oddawania w dzierżawę działek stanowiących obecnie jego własność. Jednak Starosta w odpowiedzi temu sformułowaniu celowo nadał inny sens, przyjmując, że skarżącemu chodzi o dokumentację z okresu, w którym był już ich właścicielem.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o umorzenie postępowania ze względu na fakt, że po wniesieniu skargi uznał ja za zasadną i przekazał skarżącemu żądane przez niego dokumenty przy piśmie z dnia 2 października 2012 r. Do odpowiedzi na skargę dołączono pismo Starosty adresowane do skarżącego z dnia 2 października 2012 r. wraz z kserokopiami trzech umów dzierżawy działek nr [...] i [...] z 15 stycznia 2002 r., z 26 lutego 2003 r. i z 10 maja 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno - technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.
W przedmiotowej sprawie skarżący zarzuca bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Taka bezczynność mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
W dacie wniesienia skargi tj. 5 września 2012 r. Starosta pozostawał w bezczynności co do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 16 sierpnia 2012 r. Starosta udzielił wprawdzie odpowiedzi na ten wniosek, jednakże treść odpowiedzi wskazuje na niezrozumienie wniosku P. S.. Zdaniem Sądu niezrozumienie to ma zresztą usprawiedliwione podstawy, gdyż wniosek był sformułowany bardzo ogólnie i poprzez użycie nieprecyzyjnych sformułowań mógł być odczytany niezgodnie z intencja wnioskodawcy. Po sprecyzowaniu żądania P. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Starosta uznał, że wniosek o udzielenie informacji publicznej zasługuje na uwzględnienie i doręczył skarżącemu żądane przez niego dokumenty tj. trzy umowy dzierżawy.
W piśmie z dnia 2 grudnia 2012r. zatytułowanym "pismo przygotowawcze" Skarżący wniósł o stwierdzenie, ze bezczynność Starosty miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podniósł, że przekazanie umów dzierżawy jest wybiegiem mającym na celu uniemożliwienie zapoznania się z kluczowymi dokumentami tj. z korespondencją z potencjalnymi dzierżawcami.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powoływanej jako p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Natomiast stosownie do art. 161 § 1 w/w ustawy sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-2 tego przepisu lub gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe – pkt 3. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi, jeżeli po wniesieniu skargi zaistnieją okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe niewątpliwie w przypadku wydania przez organ administracji aktu lub interpretacji lub dokonania czynności po wniesieniu skargi na bezczynność organu, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest bowiem stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności do tego momentu czyni postępowanie w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym (vide: uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 ). Innymi słowy w sprawach skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego.
Do dnia wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie Starosta udostępnił posiadane dokumenty w postaci umów dzierżawy. W żadnym miejscu wniosku czy też nawet skargi P. S. nie domagał się udostępnienia kopii korespondencji poprzedzającej zawarcie umów dzierżawy, dlatego nie można czynić organowi zarzutu pozostawania w bezczynności. Organ ma obowiązek wniosek rozpatrzyć w ustawowym terminie i udostępniać informacje zgodnie z wnioskiem jeżeli istnieją do tego podstawy, ale nie ma obowiązku domyślać się jakiej konkretnie informacji żąda wnioskodawca.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia na postawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło