II SAB/Kr 17/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-06-10

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, której jedynym stałym dochodem są alimenty w kwocie 600 zł, jest bezrobotna, a jej oszczędności stanowią zabezpieczenie przed ubóstwem, ma prawo do przyznania pomocy prawnej w pełnym zakresie. W takiej sytuacji nie można wymagać od niej ponoszenia kosztów postępowania, a jedynie korzystanie z oszczędności na bieżące potrzeby bytowe jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący D. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta. Skarżący oświadczył, że jest bezrobotny, jego jedynym dochodem są alimenty w wysokości 600 zł, a jego majątek to mieszkanie i nieruchomość rolna, z której nie uzyskuje dochodu. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając oświadczenie za niewiarygodne. Skarżący wniósł sprzeciw, wyjaśniając szczegółowo swoją sytuację finansową i korzystanie z pomocy byłej żony.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.. W dniu 2 kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema pełnoletnimi córkami i małoletnim synem. Jedyne źródło dochodu skarżącego stanowią alimenty w wysokości 600 zł na rzecz małoletniego syna. Skarżący wskazał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z alimentów i oszczędności. W składa majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o pow. 48 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 2ha, z której nie uzyskuje żadnego dochodu. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że córki studiują w innych miastach i nie pracują. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy uznał, że złożone oświadczenie jest niewiarygodne, zwłaszcza w kontekście posiadanych oszczędności na rachunku bankowym oraz miesięcznych wydatków, które znacznie przekraczają kwotę 600 zł otrzymywanych tytułem alimentów. Skarżący wniósł sprzeciw na ww. postanowienie, wskazując, że złożone oświadczenie o sytuacji majątkowej jest zgodne z prawdą. Podkreślił, że rachunek bankowy jest wspólnym rachunkiem z byłą małżonką i wpływy na ten rachunek są generowane przez nią celem utrzymania rodziny. Na wezwanie sądu skarżący wyjaśnił, że posiada wspólne oszczędności z byłą żoną w wysokości 6000 zł, które to pieniądze mają zostać przeznaczone na remont mieszkania. Była żona dokonuje regularnych wpłat na rachunek, dzięki czemu opłaca koszty mieszkania. Ponadto wskazał, że miesięczne utrzymanie wynosi ok. 1000 zł. Studiujące córki są wspierane finansowo przez matkę. Z pomocy byłej żony korzysta także skarżący, gdyż z samych alimentów nie byłby w stanie się utrzymać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei zgodnie z pkt 2 ww. przepisu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W oparciu o złożone przez skarżącego na urzędowym formularzu oświadczenie, uzupełnione okolicznościami wskazanymi w dalszych pismach Sąd stwierdził, że zachodzą podstawy do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. poprzez przyznanie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Wyłączny stały dochód skarżącego stanowią alimenty w kwocie 600 zł, przy czym jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (co zostało uprawdopodobnione odpowiednim zaświadczeniem z urzędu pracy). Nie ulega wątpliwości, że środki w tej wysokości nie są wystarczające aby utrzymać siebie i małoletnie dziecko i że konieczne jest dodatkowe wsparcie byłej żony i korzystanie z posiadanych oszczędności. Tylko bowiem w ten sposób skarżący jest w stanie zaspokoić swoje podstawowe potrzeby bytowe. Nie można więc uznać, że jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania. Tej oceny nie może zmienić fakt posiadania zgromadzonych środków finansowych na rachunku bankowym, skoro stanowią one jedyne zabezpieczenie skarżącego i jego rodziny przed ubóstwem. Nie można bowiem stracić z pola widzenia faktu, że skarżący nie pracuje i nie wiadomo kiedy sytuacja ta ulegnie zmianie, zwłaszcza wobec panującego w kraju wysokiego bezrobocia, a dodatkowo ma na utrzymaniu syna. W tym stanie rzeczy nie można więc wymagać, aby zgromadzone środki finansowe zostały przeznaczone w pierwszej kolejności na zabezpieczenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło