II SAB/Kr 17/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) SWSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. – Ś. W. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w K. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] maja 2021r. I. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, III. zasądza od Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. na rzecz strony skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Fundacja [....] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 29 maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, co stanowi naruszenie: art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. - o dostępie do informacji publicznej (dalej u.d.i.p.). W związku z tym wniesiono o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 29 maja 2021 roku o udostępnienie informacji publicznej, 2) zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący jest fundacją, której jednym z głównych celów statutowych jest pomoc przedsiębiorcom oraz osobom ubiegającym się o taki status. W tym celu skarżący m.in. buduje bazę danych mającą służyć analizie dotychczasowych rozwiązań związanych z pomocą tymże podmiotom. Jeden z projektów skarżącego obejmuje m.in. badanie wpływu epidemii Covid-19 na trudności związane z zakładaniem działalności gospodarczej. Biorąc to pod uwagę, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, skarżący wniósł do organu wniosek o udzielenie następujących informacji: 1. Ile było prowadzonych naborów na wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej w latach 2019 i 2020 z podziałem na poszczególne kwartały, 2. Ile w każdym z tych kwartałów (każdym kwartale 2019 i 2020 roku) było do wykorzystania środków finansowych dla potencjalnych składających wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Wniosek został złożony drogą elektroniczną na adres: [email protected], wskazany zarówno na stronie internetowej, jak i w Biuletynie Informacji Publicznej organu. Skarżący nie został powiadomiony w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Bez wątpienia bezczynność organu stanowi znaczące utrudnienie w wykonywaniu działalności statutowej fundacji. Nie budzi żadnych wątpliwości, że wnioskiem pisemnym w myśl u.d.i.p. uznać należy przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r. I OSK 1277/08). Jak wskazuje orzecznictwo, do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań (postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r. I OSK 1968/15; post. NSA z dnia 3 listopada 2015 r. I OSK 1940/15, CBOSA). Jednocześnie zaznacza się, że skutki błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r. I OSK 2186/14). Konkludując powyższe, nieodebranie czy też nieodczytanie przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, nie może obciążać wnioskodawcy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w P. wniósł o: 1) umorzenie postępowania sądowego w zakresie bezczynności organu, 2) stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 4) nie obciążanie organu kosztami postępowania. Organ potwierdził, iż skarżący przesłał za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, dotyczący ilości prowadzonych naborów wniosków o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej w łatach 2019-2020 z podziałem na poszczególne kwartały oraz ilości w każdym z tych kwartałów wykorzystanych środków finansowych dla składających wnioski o udzielenie tej dotacji. Skarżony organ nigdy nie kwestionował, iż w/w informacja ma charakter informacji publicznej, toteż na każdy wniosek w tym zakresie (bez względu na jego formę), pochodzący również od innych wnioskujących, informacje te były niezwłocznie udostępniane. Udzielenie odpowiedzi skarżącemu dopiero w dniu 17 stycznia 2022 r., tj. w dniu otrzymania skargi na bezczynność, jest wynikiem ogromu korespondencji wpływającej do organu w tej formie, co spowodowało, iż pracownik do zakresu którego należy udzielanie odpowiedzi, przeoczył wniosek skarżącego w przekonaniu, że odpowiedzi tej udzielił, uznając sprawę za załatwioną. Skarżony organ podkreśla, iż gdyby nie to przeoczenie, to każdorazowo udziela on, bez zbędnej zwłoki, terminowych odpowiedzi, o czym świadczy również fakt, że do tej pory, od chwili wejścia w życie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie było żadnej skargi na tzw. "milczenie władzy". W tych okolicznościach nieudzielenie terminowej odpowiedzi Fundacja [....] nie było wynikiem lekceważenia wniosku skarżącego czy też braku woli załatwienia sprawy, lecz wynikało wyłącznie z omyłkowego zaniechania pracownika. Dlatego też w dniu doręczenia skargi Fundacji [....], na bezczynność organu, która praktycznie ujawniła, iż w rzeczywistości nie została udzielona im odpowiedź, organ skarżony udzielił żądanej informacji publicznej zgodnie z wnioskiem. Z uwagi na fakt, iż limit środków przeznaczonych na prowadzenie naboru wniosków o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej w latach 2019 -2020 przyznany był na poszczególne lata a nie kwartały, informacja o limicie tych środków została podana z rozbiciem na poszczególne lata. Uwzględniając fakt prawidłowego załatwienia wniosku skarżącego poprzez udzielenie żądanej informacji, jakkolwiek dopiero dniu wpływu skargi do organu, tj. z przekroczeniem ustawowych terminów, to na dzień orzekania przez Sąd, organ nie pozostaje w bezczynności a żądanie skargi w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej aktualnie jest bezprzedmiotowe, dlatego organ, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w/w ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wnosi o umorzenie postępowania sądowego w zakresie bezczynności organu oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i nie obciążanie organu kosztami postępowania. W piśmie z dnia 25 lutego 2022 r. (k. 28) strona skarżąca zmodyfikowała żądanie skargi, domagając się: 1) umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z 29 maja 2021 r., 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 3) zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący przyznał, że strona przeciwna udzieliła odpowiedzi na wniosek, wobec czego zobowiązanie jej do rozpatrzenia tego wniosku straciło na aktualności. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie budzi wątpliwości i nie jest sporne pomiędzy stronami, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną, a dyrektor powiatowego urzędu pracy jest zobowiązany do załatwiania wniosków o udostępnienie informacji publicznej jako kierujący powiatową jednostką organizacyjną wchodzącą w skład powiatowej administracji zespolonej (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. g, art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm.). Również przebieg zdarzeń nie jest w jakikolwiek sposób kwestionowany przez którąkolwiek ze stron postępowania. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 29 maja 2021 r., jednakże został załatwiony dopiero w dniu 27 stycznia 2022 r. tj. po wpłynięciu skargi na bezczynność organu. Załatwienie wniosku było prawidłowe, rozpoznano go w pełni i udzielono wszystkich żądanych informacji, co przyznaje strona skarżąca. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Skoro nie załatwiono wniosku w ciągu 14 dni od jego wpłynięcia, to organ niewątpliwie pozostawał w bezczynności w jego załatwieniu. Mimo, że bezczynność ta trwała 7 miesięcy, nie można uznać, że nosiła znamiona rażącego naruszenia prawa. Organ wyjaśnił bowiem, że niezałatwienie wniosku w terminie nie było wynikiem złej woli organu, lecz jedynie przeoczenia pracownika związanego z dużą liczbą spraw. Świadczy o tym również fakt, że natychmiast po wpłynięciu skargi na bezczynność wniosek został załatwiony. Z tych względów Sąd w pkt I wyroku orzekł, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Okoliczność udzielenia wnioskowanej informacji publicznej po wniesieniu skargi powoduje, że organ na dzień wniesienia skargi pozostawał w bezczynności, ale przed wydaniem wyroku w sprawie bezczynność ustała, z uwagi na udzielenie skarżącemu wnioskowanej informacji. Przestała zatem istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy jest potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie, postępowanie to stało się bezprzedmiotowe i powinno podlegać umorzeniu na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.