II SAB/Kr 170/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J.P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie ustalenia winnych niezałatwienia sprawy w terminie postanawia: odrzucić skargę. J. P. – dalej skarżący, pismem z dnia 5 września 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie [...] w przedmiocie ustalenia winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia 26 maja 2015 r. znak: [...] zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy i stwierdził wystąpienie rażącego naruszenia prawa. Mimo podań - ostatnie z 10 marca 2016 r. - o ustalenie osób winnych i wezwania z dnia 7 lipca 2016 r. do usunięcia naruszenia prawa dotychczas sprawa nie została załatwiona. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na brak właściwości sądu do jej rozpoznania. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, organ wniósł o oddalenie skargi i orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749,z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych Z powyższego przepisu wynika, że sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w zakresie spraw, w których organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie bądź rozstrzygające sprawę co do istoty, czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym także interpretacji podatkowej. W ocenie sądu, bezczynność w przedmiocie zarządzenia ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, gdyż nie dotyczy sprawy, w której wydawane są rozstrzygnięcia, akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 i 9 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że nakazanie ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie może zostać zawarte jedynie w rozstrzygnięciu organu wyższego stopnia zapadłym wskutek zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Zgodnie z art. 37 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, organ wyższego stopnia uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie zainicjowane wniesieniem zażalenia w trybie art. 37 K.p.a. ma charakter nadzorczy i służy zdyscyplinowaniu organów władnych do rozstrzygnięcia sprawy. Nie ma zatem cech samodzielnego postępowania administracyjnego, a postanowienie wydane po jego rozpatrzeniu ma charakter incydentalny i nie przysługuje na nie zażalenie, a tym samym i nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotyczący przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W doktrynie z kolei podnosi się, że zarządzenie wyjaśnienia przyczyn zwłoki, należy do zakresu wewnętrznego urzędowania i może być wykonywane w formach prawnych przewidzianych w przepisach określających organizację i zakres działania tego organu (A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, dostępny w lex). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że skarga zarzucająca bezczynność organu wyższego stopnia wobec niewykonania nakazu prawa wynikającego z art. 37 § 2 K.p.a. w zakresie zarządzenia ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a tym samym podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.