II SAB/Kr 177/23

Dnia 6 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Prądnik Biały w Krakowie M. P. sprawy ze skargi ". " Spółka z o.o. w G. na bezczynność Rektora Uniwersytetu Rolniczego im. H. K. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Rektora Uniwersytetu Rolniczego im. H. K. w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosków strony skarżącej "G. " Spółka z o.o. w G. z dnia 9 października 2022 roku w zakresie dotyczącym udostępnienia "potwierdzeń przelewów za zrealizowane usługi" w ramach postępowań: DZP-4298/2016-II, DZP-291-267/2018 i DZP-291-4026/2018; II. stwierdza, że Rektor Uniwersytetu Rolniczego im. H. K. w K. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałej części skargę oddala; IV. zasądza od Rektora Uniwersytetu Rolniczego im. H. K. w K. na rzecz strony skarżącej "G. Spółka z o.o. w G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. G. Sp. z o.o. w G. wniosła w dniu 2 sierpnia 2023r. skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu Rolniczego w K. w załatwieniu wniosków z 9 października 2022r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie dotyczącym udostępnienia "potwierdzeń przelewów za zrealizowane usługi" w ramach postępowań: [...], [...] i [...] Zażądano w skardze o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia żądanych informacji publicznych, 2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 5 000 zł, 4) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, iż w odpowiedzi na trzy wnioski skarżącego datowane na dzień 9 października 2022r. organ wezwał skarżącego pismem z dnia 20 października 2022r. do wykazania interesu publicznego w uzyskaniu przedmiotowych informacji. W korespondencji z dnia 21 października 2022r. skarżący poinformował, że żądana informacja ma charakter prosty w związku z czym nie można uzależniać jej udostępnienia od wykazania w jakim zakresie informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Ponieważ skarżący uznał, że domaga się prostej informacji publicznej, a organ bezpodstawnie domaga się od niego wykazania interesu publicznego, wywiódł skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2023r. wydanym w sprawie II SAB/Kr 257/22 umorzył jednak postępowanie wywołane skargą, albowiem organ po wniesieniu skargi wydał decyzję z dnia 19 grudnia 2022r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Powyższą decyzję zaskarżył skarżący, a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 marca 2023r. wydanym w sprawie II SA/Kr 78/23 uchylił decyzję, potwierdzając zarzuty skarżącego o braku podstaw do odmowy udzielenia informacji publicznej. Wyrok wskazany uprawomocnił się 25 maja 2023r. Organ pismem datowanym na dzień 12 czerwca 2023r. poinformował skarżącego o braku możliwości załatwienia wniosku w terminie 14 dni - liczonym od dnia doręczenia prawomocnego wyroku sądowego oraz zwrotu akt wyznaczając jednocześnie końcowy termin załatwienia sprawy na dzień 31 lipca 2023r. Jednocześnie oświadczając, iż do tego dnia wysyłać będzie skarżącemu żądane dokumenty sukcesywnie. Podstawą skargi na bezczynność jest fakt, iż organ do dnia dzisiejszego nie udostępnił informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego datowanym na dzień 9 października 2022r, mimo prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2023r. oraz bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego przez sam organ pismem z dnia 12 czerwca 2023r. Skarżący do dnia dzisiejszego nie otrzymał od organu nawet części dokumentów, które organ zobowiązał się udostępniać sukcesywnie lub etapami, co skarżący traktuje jako przejaw lekceważenia strony, a także lekceważenia prawomocnych orzeczeń sądowych. Fakt, iż skarżący złożył już wcześniej skargę na bezczynność nie uniemożliwia jemu złożenia jej ponownie, a to wobec tego, że WSA w Krakowie umorzył poprzednie postępowanie, jako bezprzedmiotowe, a więc nie zobowiązał organu do udostępnienia przedmiotowej informacji. Skarżący na ten moment nie może w związku z tym skorzystać z możliwości jakie daje przepis art. 154 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, jakoby żądane informacje miały charakter złożony. Informacje te mieszczą się w pojęciu informacji o majątku publicznym, rozumianym szeroko, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym stanowią informację publiczną i wbrew zajmowanemu stanowisku mają charakter informacji prostych, a nie złożonych i powinny zostać udostępnione niezwłocznie, jeśli tylko znajdują się w posiadaniu Uniwersytetu. Informacja prosta od przetworzonej różni się tym, że ta pierwsza znajduje się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia bez konieczności ingerencji w treść informacji. Wnioskodawca domagał się udostępnienia informacji w takiej postaci w jakiej ona się znajduje w posiadaniu Uniwersytetu (faktury, protokoły i przelewy), a ich udostępnienie nie wymagało tworzenia przez podmiot odrębnych zestawień, statystyk, obliczeń lub innych czynności analitycznych, które mogłyby uczynić z tej informacji informację złożoną. Fakt, iż przedmiotem wniosków były informacje proste, czyni niezgodnym z prawem uzależnianie ich udostępnienia od wykazania przez wnioskodawcę, iż ich uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto doręczona skarżącemu 3 sierpnia 2023r. płyta CD nie zawierała wszystkich żądanych informacji – brak było potwierdzenia przelewów. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż pismem z dnia 31 lipca 2023 r. zrealizował wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Żądane informacje zostały zamieszczone na płycie CD ze względu na objętość przekazywanych materiałów. Przesyłka została skierowana do Wnioskodawcy listem poleconym (numer przesyłki: [...] Przesyłka została doręczona do Wnioskodawcy w dniu 3 sierpnia 2023 r., zgodnie ze statusem doręczenia na stronie Poczty Polskiej, przesyłka została odebrana o godz: 10:34. W dacie sporządzania niniejszego pisma do Uczelni nie została jeszcze zwrócone pocztowe potwierdzenie odbioru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepisy u.d.i.p. stanowią, iż bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Stosownie do art. 13 ust 1 i 2 u.d.i.p. samo udostępnienie informacji następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja nie może być udostępniona w tym terminie to podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku. Wskazany w skardze organ jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, gdyż w świetle jego brzmienia takimi organami są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ocena ta nie była kwestionowana przez organ. Również nie kwestionowano, iż żądana informacja stanowi informację publiczną, która zresztą została przesądzona w/w wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2023r. sygn. II SA/Kr 78/23, stwierdzającym, że żądana informacja nie stanowi także informacji przetworzonej. Dlatego wniosek strony skarżącej jest czytelny i nie budzi wątpliwości, że musiał być potraktowany jako udzielenie konkretnej informacji publicznej. Nadal także nie udostępniono żądanej informacji w zakresie dotyczącym udostępnienia "potwierdzeń przelewów za zrealizowane usługi" w ramach postępowań: [...], [...] i [...] Stąd w świetle przepisów u.d.i.p. podmiot do którego kieruje się wniosek, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, udostępnia informację. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w tym terminie to podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku. Powyższe wymogi zostały naruszone i skarżony organ, po w/w wyroku, nie zakończył postępowania ani wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, ani nie podjął stosownej czynności. Stąd skoro, jak wyżej wskazano żądana informacja stanowi informację publiczną, a organ jest w jej posiadaniu, to winien udzielić takiej informacji. Jeśli natomiast uważa, iż nie może udostępnić informacji, to winna zostać wydana decyzja administracyjna w tym względzie. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej nie podejmuje takiej czynności ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Wobec nie uczynienia zadość temu obowiązkowi, w pkt I sentencji wyroku Sąd uznając, iż skarżony organ dopuścił się bezczynności zobowiązał go na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do wydania aktu lub dokonania czynności, w terminie 14 dni. W zakresie oceny czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) zdaniem Sądu, skarżony organ działał z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nadmiernie długo od uprawomocnienia w/w wyroku nie uczynił zadość wymogom u.d.i.p., pomimo czytelnego i nie budzącego wątpliwości wniosku, jasnego rozstrzygnięcia WSA w zakresie informacji nieprzetworzonej, bezpodstawnie przedłużył rozpoznanie wniosku, co doprowadziło do wielomiesięcznej zwłoki. Wobec tego orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku. O rażącym naruszeniu prawa świadczą zatem te okoliczności, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań, czy zaniechań, organu, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia i w ten sposób lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Takim działaniem było wysłanie płyty CD bez głównych istotnych żądanych we wniosku informacji. Oddalono jednak skargę w zakresie żądania przyznania sumy pieniężnej w kwocie 5 000 zł. W świetle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że fakt stwierdzenia bezczynności, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego. Gdyby bowiem był taki zamiar ustawodawcy wówczas brzmienie przepisu miałoby treść odmienną, obligując wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie ustanawiając taką możliwość. Obowiązujące w tej kwestii fakultatywne jedynie działanie sądu - bez jednoczesnego sprecyzowania przesłanek w ustawie - oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka należy całkowicie do oceny sądu, a przesądzające są w istocie konkretne, szczególne okoliczności faktyczne całokształtu danej sprawy. Bez wątpienia przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zatem zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Ponadto orzeczenie wydane na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. ma charakter głównie kompensacyjny, obok prewencyjnego, służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwe działającej administracji publicznej. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Natomiast w realiach niniejszej sprawy nie miało to miejsca, jak również strona skarżąca nie wykazała żadnych dodatkowych okoliczności "krzywdzących" poza nadmiernie długim oczekiwaniem na przesłanie żądanej informacji, co w ocenie Sądu stanowi o braku podstaw do przyznania skarżącej spółce sumy pieniężnej. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, na którą składa się koszt wpisu, o czym orzeczono w pkt IV sentencji wyroku.