II SAB/Kr 18/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Wojciech Jakimowicz WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2009 r. sprawy ze skargi M.K. i T.C. na bezczynność Starosty K. I. zobowiązuje Starostę K. do wydania w terminie 14 dni aktu administracyjnego w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości; II. zasądza od Starosty K. na rzecz skarżących M.K. i T.C. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 10 lutego 2009 r. M. K. oraz T. C. złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Starosty K. w sprawie prowadzonej na wniosek skarżących, a dotyczącej zwrotu działek nr 1, 2 i 3 obręb [...] jedn. ewid. [...] m. K. (nr akt sprawy [...]). W uzasadnieniu skargi wskazano, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewodę na 31 grudnia 2008 r. nie został dotrzymany, a organ administracji nie poinformował dlaczego sprawa nie została załatwiona w terminie. Ciągłe niedotrzymywanie terminów i niepowiadamianie o zmianach w prowadzeniu sprawy jest lekceważeniem stron i prowadzi do nieuzasadnionej przewlekłości (przedmiotowe postępowanie prowadzone jest już 7 lat). Skarżące wskazały, że wyczerpany zostały wszelkich możliwości prawnych, łącznie z zażaleniem do Wojewody. Starosta K. w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że Wojewoda postanowieniem nr [...] z [...] maja 2005 r. wyznaczył Starostę K. do załatwienia sprawy zwrotu części działek: nr 1, nr 2 i nr 3, obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych: l. kat. A i l. kat B, b. gm. kat. [...]. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość, stała się zbędna dla celu wywłaszczenia, zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dla określenia przedmiotu zwrotu niezbędne było sporządzenie projektu podziału działek: nr 1, nr 2 i nr 3, w celu wydzielenia działek odpowiadających częściom wywłaszczonych parcel katastralnych. Projekt podziału działek został wykonany po wyłonieniu wykonawcy w postępowaniu przeprowadzonym w trybie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. W dniu 12 listopada 2008 r. podczas czynności przyjęcia granic nieruchomości podlegającej podziałowi i przyjęcia nowych granic i punktów granicznych wynikających z projektu podziału nieruchomości stwierdzono, iż stan zagospodarowania zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości uległ zasadniczej zmianie w stosunku do stanu ustalonego podczas rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami terenu przeprowadzonymi w dniu [...] czerwca 2006 r. Wobec tego pismem z 4 lutego 2009 r. nr [...] poinformowano strony, iż zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownej rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami terenu, w celu ustalenia aktualnego sposobu zagospodarowania zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości. Jednocześnie wskazano, iż dla zakończenia postępowania w sprawie o zwrot opisanej wyżej nieruchomości niezbędne jest sporządzenie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego w celu ustalenia, czy wartość zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości wskutek nakładów poczynionych na nieruchomości po dacie wywłaszczenia uległa zmianie (art. 140 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W tym stanie rzeczy wyznaczono nowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy na dzień 30 kwietnia 2009 r. Ponadto pismem z 6 lutego 2009 r. nr [...] zawiadomiono strony postępowania o wyznaczeniu na dzień 27 lutego 2009 r. rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem Starosta K. mimo upływu niemal 4 lat od wyznaczenia go do rozpoznania sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, prowadzonej z wniosku M. K. oraz T. C. nie rozstrzygnął tej sprawy. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a., którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a § 3 określa terminy załatwiania spraw: załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten istnieje również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Naruszenie powyższych przepisów regulujących terminy rozstrzygania spraw w postępowaniu administracyjnym może stać się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) bezczynność organów administracji podlega kontroli sądowej, jeżeli polega ona na niewydaniu decyzji administracyjnej, niektórych kategorii postanowień, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, względnie pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Aby jednak skarga na bezczynność mogła zostać przez sąd administracyjny merytorycznie rozpoznana, zgodnie z art. 52 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi musi być ona poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. W przypadku bezczynności środkiem zaskarżenia jest zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Złożenie tego zażalenia jest jedynie warunkiem formalnym dopuszczalności skargi do sądu - sąd rozpozna sprawę bez względu na wynik postępowania zażaleniowego. Jak wskazał T. Woś ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r. str. 86) z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla oceny zasadności skargi nie mają znaczenia przyczyny, z jakich określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności nie ma znaczenia, czy bezczynność organu jest przez niego zawiniona, czy też spowodowania okolicznościami niezależnymi od organu administracji. Wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wszczyna postępowanie, które powinno zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej. Niniejsza sprawa mieści się więc w zakresie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczającego zakres jurysdykcji sądów. Wniesienie skargi do sądu zostało poprzedzone złożeniem zażalenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., a więc spełniono warunek formalny, o którym mowa w art. 52 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Bezsporny w sprawie jest zarówno upływ terminów przewidzianych w art. 35 i 36 k.p.a., jak i fakt niewydania decyzji przed dniem wyrokowania. Okoliczności te są wystarczające, by uwzględnić skargę na bezczynność wniesioną w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Biorąc pod uwagę zarówno czas, który upłynął w niniejszej sprawie od wszczęcia postępowania, jak i zakres już wykonanych czynności Sąd uznał, że wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy będzie okres 14 dni. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin ten liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Wobec powyższego orzeczono jak w pkt I wyroku na podstawie art. 149 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżących koszty w wysokości wniesionego w sprawie wpisu w kwocie 100 zł. Wniosek o zwrot pozostałej kwoty 550 zł tytułem kosztów poniesionych w związku ze sprawą - porady adwokackie, przejazd na wizję lokalną w sprawie administracyjnej, koszty rozmów telefonicznych z organem administracji - nie mógł zostać uwzględniony, bowiem nie są to koszty sądowe, lecz koszty postępowania administracyjnego, o których nie może rozstrzygać sąd administracyjny.