II SAB/Kr 183/22
WyrokWSA w Krakowie2022-12-21
Skład orzekający: Mirosław Bator, Piotr Fronc, Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania dotyczącego nieprawidłowego stanu technicznego budynku, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego, które trwało od 2008 roku. Bezczynność ta została uznana za rażące naruszenie prawa ze względu na znaczne opóźnienia, brak podejmowania istotnych czynności przez organ przez wiele lat oraz nieprawidłowe zawiadamianie stron o przedłużających się terminach. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu w terminie jednego miesiąca.Stan faktyczny
Skarżąca M. B. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Krakowie w postępowaniu dotyczącym nieprawidłowego stanu technicznego budynku, wszczętym w czerwcu 2008 roku. Postępowanie to charakteryzowało się wieloletnimi przerwami w działaniach organu, brakiem podejmowania istotnych czynności oraz nieprawidłowymi zawiadomieniami o przedłużeniu terminu. PINB wielokrotnie informował o niemożności załatwienia sprawy w terminie, wyznaczając nowe terminy, które również upływały bez rozstrzygnięcia. Skarżąca zarzuciła organowi rażące naruszenie prawa poprzez przedłużanie postępowania przez ponad 14 lat.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie do wydania aktu w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, stwierdził, że PINB dopuścił się bezczynności oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Piotr Fronc WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w prowadzeniu postępowania znak: ROIK III.5162.9.2008.AWP w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie do wydania aktu w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, II. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pismem z dnia 12 czerwca 2008 roku I. Z. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – dalej jako "PINB", że zamierza przeprowadzić remont budynku jednorodzinnego mieszczącego się w K. przy ulicy [...]. Wskazał przy tym, że ze względu na brak zgody jednego ze współwłaścicieli nie może dokonać zgłoszenia planowanego remontu, w związku z tym wniósł do Powiatowego Inspektora o przeprowadzenie wizji lokalnej celem wydania decyzji, że wskazany budynek wymaga remontu.
W 2008 roku PINB w przedmiotowej sprawie przesłuchał w dniu 30 czerwca 2008 roku w charakterze strony I. Z. oraz w dniu 14 lipca 2008 roku M. B..
Kolejna czynność w sprawie została dokonana w czerwcu 2009 roku, kiedy to skierowano do stron wezwanie do wzięcia udziału w kontroli wyznaczonej na dzień 8 lipca 2009 roku (k. 31 a.a. i k. 41 a.a.).
Następnie pismem z dnia 11 stycznia 2010 roku PINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, udziału w czynnościach dokonywanych przez organ oraz żądania przeprowadzenia w sprawie dowodu (k. 51 a.a.).
Między styczniem 2010 roku a lutym 2013 roku organ nie podjął żadnej czynności w sprawie. W części akt obejmujących ten okres znajdują się dwa pisma wnioskodawcy z dnia 18 stycznia 2010 roku oraz z dnia 12 lutego 2013 roku oraz jedno pismo M. B. z dnia 20 lutego 2013 roku.
Wezwaniem z dnia 28 lutego 2013 roku PINB wezwał strony do osobistego stawiennictwa.
Ponadto organ wydał postanowienie z dnia 28 lutego 2013 roku, znak: ROiK I/III.AWP-7356-194/08, którym na podstawie art. 36 § 1 i § 2 w zw. z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 roku, Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej jako "K.p.a." oraz art. 80 ust. 2 pkt. 1) i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 roku, Nr 243, poz. 1623 ze zm.) – dalej jako "PrBud" zawiadomił strony postępowania, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. oraz wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia 24 maja 2013 roku (k. 122 a.a.).
Następnie postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2013 roku, znak: ROiK I/III.AWP-7356-194/08 PINB zawiadomił strony, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. oraz wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy, to jest do dwóch miesięcy od daty zakończenia postępowania administracyjnego prowadzonego pod sygn. akt znak: ROiK I/III.AWP-7355-211/08 (k. 141 a.a.). Jak wskazał PINB postępowanie prowadzone pod znakiem ROiK I/III.AWP-7355-211/08 dotyczy robót budowlanych wykonanych w budynku położonym przy ulicy [...] w K., bez zgody organu administracji architektoniczno – budowlanej. Jednocześnie PINB wskazał, że w pierwszej kolejności jest zobligowany zakończyć postępowanie naprawcze, w którym możliwe jest nałożenie przez organ na zobowiązanych obowiązku wykonania określonych czynności czy robót budowlanych w celu doprowadzenia ww. obiektu do stanu zgodnego z przepisami i prawem, a dopiero później może prowadzić postępowanie w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku położonego przy ulicy [...] w K..
Kolejną czynnością organu w sprawie było wydane postanowienie nr 219/2020 z dnia 14 lutego 2020 roku, znak: ROIK III.5162.9.2008.AWP, którym zawiadomił strony postępowania, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. oraz wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia 14 maja 2020 roku (k. 177 a.a.)
Następnie postanowieniem nr 357/2020 z dnia 16 marca 2020 roku, znak: ROIK III.5162.9.2008.AWP, PINB zawiadomił strony postępowania, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. oraz wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia 16 czerwca 2020 roku (k. 203 a.a.). Jednocześnie w związku z ogłoszeniem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, PINB wskazał, że ogranicza wykonywanie czynności kontrolnych, oględzin oraz innych czynności procesowych wymagających udziału osób trzecich i w związku z tym odroczono przeprowadzenie w niniejszej sprawie oględzin do czasu odwołania stanu zagrożenia epidemicznego.
Postanowieniem nr 582/2020 z dnia 27 maja 2020 roku, znak: ROIK III.5162.9.2008.AWP, PINB zawiadomił strony postępowania, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. oraz wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia 25 września 2020 roku (k. 215 a.a.).
Pismem z dnia 27 lipca 2020 roku M. B. złożyła "skargę" do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – dalej jako "MWINB" na "naruszenie przez PINB w Krakowie art. 35 i 36 K.p.a." W uzasadnieniu wskazała, że termin załatwienia sprawy upłynął w dniu 25 lipca 2020 roku, jednak nie otrzymała ona rozstrzygnięcia w sprawie, co przesądza o naruszeniu art. 35 K.p.a. Nie została również powiadomiona o przyczynach, które uniemożliwiałyby wydanie rozstrzygnięcia w związku z prowadzonymi czynnościami podjętymi w dniu 25 czerwca 2020 roku, co przesądza o naruszeniu art. 36 K.p.a. (k. 244 a.a.).
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Skarżącej ("skargi" z dnia 27 lipca 2020 roku) postanowieniem z dnia 4 września 2020 roku MWINB postanowił nie wyznaczać PINB-owi dodatkowego terminu do załatwienia sprawy (k. 280 a.a.).
Następnie postanowieniem nr 854/2020 z dnia 5 sierpnia 2020 roku, znak: ROIK III.5162.9.2008.AWP, PINB zawiadomił strony postępowania, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. oraz wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 października 2020 roku (k. 215 a.a.).
W dniu 25 czerwca 2020 roku przeprowadzono oględziny (k. 239 a.a.), w postanowieniem nr 852/2020 z dnia 4 sierpnia 2020 roku zobowiązano właścicieli budynku do przedłożenia ekspertyzy technicznej określającej nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego. Na postanowienie PINB nr 852/2020 z dnia 4 sierpnia 2020 roku M. B. złożyła zażalenie (k. 276 a.a.), które MWINB postanowieniem nr 884/2020 z dnia 13 października 2020 roku, znak: WOB.7722.163.2020.ACIE zostało utrzymane w mocy, z wyjątkiem terminu przedłożenia ekspertyzy. Skargę na powyższe postanowienie złożyła M. B., którą WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2021 roku, sygn. II SA/Kr 1440/20 skargę oddalił. Akta sprawy zostały zwrócone do PINB pismem z dnia 15 lutego 2022 roku (k. 310 a.a.).
Następnie PINB pismem z dnia 1 marca 2022 roku wezwał współwłaścicieli budynku do wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem nr 852/2020 z dnia 4 sierpnia 2020 roku, którym zobowiązano właścicieli budynku do przedłożenia ekspertyzy technicznej określającej nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego (k. 312 a.a.).
Następnie postanowieniem nr 110/2022 z dnia 1 marca 2022 roku, znak: ROIK III.5162.9.2008.AWP, PINB zawiadomił strony postępowania, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. oraz wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia 1 czerwca 2022 roku (k. 313 a.a.).
Wobec niewykonania powyższego obowiązku PINB postanowieniem nr 207/2022 z dnia 10 maja 2022 roku, zlecił na koszt zobowiązanych wykonanie ekspertyzy technicznej (k. 314 a.a.)
Następnie postanowieniem nr 208/2022 z dnia 10 maja 2022 roku, znak: ROIK III.5162.9.2008.AWP, PINB zawiadomił strony postępowania, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. oraz wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 września 2022 roku (k. 315 a.a.).
Wnioskodawca I. Z., przedłożył ekspertyzę za pismem z dnia 10 czerwca 2022 roku (k. 331 a.a.). Do dnia wniesienia skargi postępowanie nie zostało zakończone.
Skargę na bezczynność PINB złożyła M. B.. W skardze na zasadzie art. 35 K.p.a. Skarżąca wniosła o "orzeczenie rażącego naruszenia prawa skarżącej, do załatwienia sprawy w ustawowym terminie, przez PINB w Krakowie bez zbędnej zwłoki, a co dotyczy zaniechania ustalenia stanu technicznego budynku w tym dachu, w terminie ustalonym przez prawo czyli do dnia 12 lipca 2008 r. skoro wniosek w tym zakresie został złożony w dacie 12 czerwca 2008 r."
W uzasadnieniu wskazano, że 12 czerwca 2008r. został zgłoszony wniosek o ustalenie aktualnego stanu technicznego budynku położonego w Krakowie przy ul. [...], jadnakże "organ budowlany uchylił się od załatwienia sprawy w ustawowym terminie a sprawę ustalenia stanu technicznego budynku położonego w Krakowie przy uL. [...], prowadzonej pod znakiem ROiK l/III.AWP-7356-194/08, a obecnie pod znakiem ROIK III5162.9.2008.AWP rozciągnął na okres 14 lat, podczas gdy z przepisu prawa wynika, że sprawa winna była być załatwiona bez zbędnej zwłoki w ciągu jednego miesiąca licząc od daty zgłoszenia czyli do 12 lipca 2008r."
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej.
Na wstępie należało ocenić, czy skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Skarżąca dopełniła wymogu, o którym mowa w art. 52 p.p.s.a. wnosząc pismem z dnia 27 lipca 2020 roku "skargę" do MWINB na "naruszenie przez PINB w Krakowie art. 35 i 36 K.p.a.".
Skarga była zatem dopuszczalna i Sąd mógł przystąpić do jej merytorycznej kontroli.
W związku z tym, że wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego został w czerwcu 2008 roku, a w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, która mogła mieć zastosowanie w niniejszej sprawie (zmieniono m.in. art. 35, art. 36 i art. 37 k.p.a.), w pierwszej kolejności należało odpowiedzieć na pytanie, czy w niniejszej sprawie mają zastosowanie wskazane przepisy w brzmieniu sprzed, czy po nowelizacji.
I tak, w przepisie art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), zawarta została następująca zasada intertemporalna: "Do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1".
Zwrócić zatem należy uwagę, że w cytowanym przepisie mowa jest o postępowaniach niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie ustawy. W kontrolowanej sprawie postępowanie nie zakończyło się, albowiem nie została wydana ostateczna decyzja, w związku z czym organy powinny stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Stosownie do zapisów art. 35 § 1 – 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
W myśl art. 36 § 1 i § 2 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Zgodnie natomiast z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
O bezczynności należy mówić nie tylko wtedy, gdy w ustalonym prawem terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale także wówczas, gdy prowadził postępowanie w sprawie i podejmował pewne czynności, lecz nie zakończył go wydaniem w ustawowym terminie rozstrzygnięcia (por. T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 116–117). Należy przyjąć, że organ będzie pozostawał w bezczynności, jeśli nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych i nie dopełnił obowiązku sygnalizacyjnego, jak i wówczas, gdy dopełnił obowiązku sygnalizacyjnego oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy, ale nie załatwił sprawy w tym terminie, czy też nie załatwił sprawy w terminie wyznaczonym przez organ wyższego stopnia w trybie art. 37 lub sąd administracyjny na podstawie art. 149 p.p.s.a. (por. A. Golęba (w:) H. Knysiak-Molczyk (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; WK 2015, komentarz do art. 37 teza 1). O bezczynności można mówić wówczas, gdy w terminie nie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy lub decyzja o umorzeniu postępowania.
Wskazać jeszcze należy, że na podstawie 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1) p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Sąd nie jest związany oceną wyrażoną przez organ nadzoru w postanowieniu uznającym zażalenie za nieuzasadnione.
Na wstępie jeszcze odnosząc się stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, jakoby "strona skarżąca nie sprecyzowała jaki jest zakres skargi. Czy dotyczy ona zarzucenia tutejszemu organowi bezczynności, czy też przewlekłości? Stąd ustosunkowanie się do okoliczności podniesionych w skardze z uwagi na jej chaotyczność i absurdalność nie jest w pełni możliwe. Jedynie mając na uwadze wniosek przedmiotowej skargi o: [...] orzeczenie rażącego naruszenia prawa skarżącej, do załatwienia sprawy w ustawowym terminie [...] można domniemywać, że przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłość tut. organu." (por. s. 3 odpowiedzi na skargę, k. 34 akt), należy wskazać, że w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że skarga dotyczy bezczynności organu w prowadzeniu postępowania w związku z wnioskiem złożonym w czerwcu 2008 roku przez pana I. Z..
Stosownie do powołanych powyżej przepisów, przechodząc na grunt niniejszej sprawy, trzeba zauważyć, że wniosek o wszczęcie postępowania został złożony 12 czerwca 2008 roku, w związku z czym w zwykłym trybie postępowanie powinno zakończyć się w lipcu lub sierpniu 2008 roku. Tym czasie jednak organ w przedmiotowej sprawie jedynie przesłuchał w dniu 30 czerwca 2008 roku w charakterze strony I. Z. oraz w dniu 14 lipca 2008 roku M. B..
Kolejna czynność w sprawie została dokonana przez organ dopiero w czerwcu 2009 roku, a więc 12 miesięcy po wpłynięciu wniosku, kiedy to skierowano do stron wezwanie do wzięcia udziału w kontroli wyznaczonej na dzień 8 lipca 2009 roku (k. 31 a.a. i k. 41 a.a.), następną czynność stanowiło zawiadomienie z dnia 11 stycznia 2010 roku o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, udziału w czynnościach dokonywanych przez organ oraz żądania przeprowadzenia w sprawie dowodu (k. 51 a.a.).
Podkreślić trzeba, że między styczniem 2010 roku a lutym 2013 roku, czyli przez ponad trzy lata, organ nie podjął żadnej czynności w sprawie. W części akt obejmujących ten okres znajdują się tylko dwa pisma wnioskodawcy z dnia 18 stycznia 2010 roku oraz z dnia 12 lutego 2013 roku oraz jedno pismo M. B. z dnia 20 lutego 2013 roku.
W lutym 2013 roku organ wezwał strony do osobistego stawiennictwa, a ponadto wydał postanowienie z dnia 28 lutego 2013 roku, znak: ROiK I/III.AWP-7356-194/08, którym na podstawie art. 36 § 1 i § 2 w zw. z art. 35 § 3 K.p.a. zawiadomił strony postępowania, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. oraz wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia 24 maja 2013 roku (k. 122 a.a.), w którym to terminie i tak sprawa nie została załatwiona. Oględziny przeprowadzono dopiero 25 czerwca 2020 roku (k. 239 a.a.), a następnie postanowieniem nr 852/2020 z dnia 4 sierpnia 2020 roku zobowiązano właścicieli budynku do przedłożenia ekspertyzy technicznej określającej nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego.
Nie budzi wątpliwości, że organ nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z art. 35 K.p.a. Organ przy tym praktycznie zaniechał także, stosownie do art. 36 K.p.a., zawiadamiania stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie.
Dla powyższej oceny bez znaczenia są argumenty organu, że jego działanie było utrudnione w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii. Podkreślić trzeba, że do czasu ogłoszenia tego stanu postępowanie toczyło się już prawie 12 lat, kiedy to organ w istocie nie podjął prawie żadnych konstruktywnych czynności.
Wadliwe jako niespełniające warunków art. 36 § 1 K.p.a. jest przy tym wyznaczenie w sposób blankietowy nowego terminu załatwienia sprawy, tak jak miało to miejsce w drodze postanowienia z dnia 12 kwietnia 2013 roku, znak: ROiK I/III.AWP-7356-194/08 PINB, którym organ zawiadomił strony, że sprawa zostanie załatwiona w terminie do dwóch miesięcy od daty zakończenia postępowania administracyjnego prowadzonego pod sygn. akt znak: ROiK I/III.AWP-7355-211/08 (k. 141 a.a.).
Analiza powyższych czynności organu, w kontekście art. 35 K.p.a. nakazuje przyjąć, że organ nie tylko pozostaje w bezczynności, ale co więcej bezczynność ta przyjmuje kwalifikowaną postać bezczynności rażącej.
O rażącej bezczynności można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań, czy zaniechań, organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Chodzi tutaj o wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, takim jak oczywiście lekceważący stosunek organu do złożonego wniosku strony, duże natężenie braku woli organu w załatwieniu wniosku, działanie organu wbrew określonym standardom, bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki (por. uzasadnienia: do wyroku NSA z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. I OSK 3918/18, do wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 lutego 2022 roku, sygn. II SAB/Kr 242/21). O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu.
Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12). Dla uznania rażącego naruszenia prawa przekroczenie terminu załatwienia sprawy musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. np. uzasadnienia do wyroku: NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. III OSK 4394/21).
Taka sytuacja ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy. W okresie między styczniem 2010 roku a lutym 2020 roku, czyli przez ponad dziesięć lat, organ nie podjął praktycznie żadnej czynności w sprawie, poza wezwaniem stron do osobistego stawiennictwa oraz poza wysłaniem dwukrotnym wydaniem (12 kwietnia 2013 roku oraz 14 lutego 2020 roku) postanowienia , którym zawiadomił strony, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. Trzeba podkreślić, że formalnie w tym czasie przedmiotowe postępowanie cały czas się toczyło, mimo oczekiwania przez strony i organ na zakończenie będącego również w toku postępowania prowadzone pod znakiem ROiK I/III.AWP-7355-211/08, dotyczącego robót budowlanych wykonanych w budynku położonym przy ulicy [...] w K., bez zgody organu administracji architektoniczno – budowlanej (postępowanie naprawcze).
W związku z tym w punkcie III wyroku Sąd, w związku z powyższym, uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd zobowiązał PINB do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie jednego miesiąca. Mając na uwadze charakter sprawy oraz podjęte już czynności, w ocenie Sądu wyznaczony termin jest realny dla załatwienia tej sprawy przez Starostę.
Na zakończenie należy jeszcze wyjaśnić, że w myśl art. 119 ust. 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Dlatego też w takim trybie skarga została rozpoznana.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 149 § 1 pkt. 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt I – III sentencji wyroku.
W związku z tym, że Skarżąca była zwolniona od kosztów sądowych, a jednocześnie do sprawy nie zgłosił się wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Krakowie adwokat, w związku z tym Sąd nie zasądził od organu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło