II SAB/Kr 187/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara - Dubiel WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców - Stowarzyszenia Ogrodowego w W. Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...] w K. na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości oddala skargę. Polski Związek Działkowców - Stowarzyszenie Ogrodowe w W. Rodzinny Ogród Działkowy "D. w K. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości złożonej z działek o numerach [...], [...] oraz [...], obręb [...], jedn. ew. P. , dla której Sąd Rejonowy dla K. - P. w K., IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą pod numerem [...] na rzecz strony skarżącej, na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. "Zaskarżonemu postanowieniu" zarzucono naruszenie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości złożonej z działek o numerach [...], [...] oraz [...], obręb [...] jedn. ew. P. na rzecz strony skarżącej, na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych w terminie określonym we wskazanej ustawie, jak i nie podjęcia żadnych działań w tym zakresie od 9,5 roku. W oparciu o powyższe strona skarżąca wniosła o: 1. na podstawie art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie skargi na bezczynność organu oraz stwierdzenie, że Prezydent Miasta Krakowa dopuścił się bezczynności w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że 19 stycznia 2014 r. weszła w życie ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych. Wedle art. 75 wskazanej ustawy, w stosunku do rodzinnego ogrodu działkowego, zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do której stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nie może wykazać tytułu prawnego, właściciel nieruchomości w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy może wydać decyzję o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego. Właścicielem nieruchomości, na której znajduje się rodzinny ogród działkowy prowadzony przez stronę skarżącą, jest Skarb Państwa. Art. 76 ustawy wskazuje jednak, że takiej decyzji nie można wydać m.in jeżeli rodzinny ogród działkowy funkcjonuje na nieruchomości co najmniej 30 lat, a nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło w związku z zakładaniem rodzinnego ogrodu działkowego lub funkcjonował on na nieruchomości w momencie nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa. Warunek ten spełnia strona skarżąca, bowiem zajmuje ona nieruchomość od 1977 r. W momencie wejścia w życie ustawy strona skarżąca zajmowała wskazane działki od 37 lat. Wobec powyższego, według art. 76 ust.6 ustawy, w przypadku zaniechania wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa, o którym mowa w ust. 6, następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa w księdze wieczystej. Wskazane normy nakładają więc na organ obowiązek wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania terenu przez stronę skarżącą po upływie 24 miesięcy od wejścia w życie ustawy (tj. po 19 stycznia 2016 r.). Pomimo tego, do dnia złożenia przedmiotowej skargi Starosta - Prezydent Miasta Krakowa nie wydał przedmiotowej decyzji. W dniu złożenia skargi mija więc ponad 9,5 roku bezczynności organu. W dniu 2 kwietnia 2025 r. strona skarżąca złożyła do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa. Skarga ta została przekazana zgodnie z właściwością do SKO w Krakowie, gdzie była rozpoznawana pod znakiem SKO.GN/4160/43/2025. Prezydent Miasta Krakowa w piśmie z 23 czerwca 2025 r. poinformował, że w jego ocenie nie było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Prezydent Miasta Krakowa powołał się na fakt, że uprzednio prowadzone było postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania, które zakończyło się decyzją odmowną z dnia 16 października 2019 r., utrzymaną następnie w mocy przez sądy administracyjne obu instancji. Strona skarżąca wskazała, że przedmiotowe postępowanie jak najbardziej się toczyło, jednak już jego wyrzeczenie wskazuje, iż jego podstawą prawną nie był art. 75 ust. 6-7 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Prezydent Miasta Krakowa wskazuje bowiem, iż postępowanie dotyczyło nabycia z dniem 19 stycznia 2014 r. przez Polski Związek Działkowców z siedzibą w W. prawa użytkowania działki (...). Postępowanie to toczyło się na podstawie art. 11 ust. 2-3 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych, zgodnie z którymi (jak i zgodnie ze stanem faktycznym przedstawionym we wskazanych postępowaniach) ROD "D. " został stałym ogrodem działkowym, a zajmowany teren przeszedł w nieodpłatne użytkowanie na rzecz stowarzyszenia ogrodowego. Tym samym przedstawiane przez Prezydenta Miasta Krakowa argumenty, jakoby podejmował działania w podnoszonym przez stronę skarżącą temacie, a co więcej sprawa miałaby być prawomocnie zakończona, są niezasadne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzielając w pełni stanowisko Prezydenta Miasta Krakowa, w zaskarżonym postanowieniu z 26 czerwca 2025 r. uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w świetle wcześniejszych, ostatecznych rozstrzygnięć sądowych, nie było podstaw do wydania ani decyzji o likwidacji ogrodu, ani decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania. Bezczynność jest stanem faktycznym wyznaczonym brakiem wydania decyzji, skoro wprost stanowi się, że jest to stan, w którym nie załatwiono sprawy w ustawowym wyznaczonym terminie oraz z terminem nowym wskazanym w zawiadomieniu o niezałatwieniu sprawy. Jest to stan niepożądany, naruszający zasadę szybkości postępowania (art. 12 KPA) oraz zasadę zaufania obywatela do państwa przewidzianą w art. 8 KPA. Konsekwencją zaistnienia bezczynności jest swoisty "stan zawieszenia" strony z racji faktu, że sprawa nie została załatwiona, co może uniemożliwiać jej realizację swojego prawa. Jednocześnie, jak trafnie podnosi A. Wiktorowska (w: M. Wierzbowski, Postępowanie administracyjne, 2007, s. 80), jest to sytuacja niepożądana z punktu widzenia funkcjonowania administracji publicznej. Bezczynność jest zatem stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu, określonego w ustawie albo terminu, wyznaczonego przez organ, na podstawie art. 36 § 1 KPA. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta Krakowa, będąc do tego zobowiązany treścią art. 75 ust. 6 ustawy o ogrodach działkowych, nie wydał decyzji w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania przez Skarżącego. Jak wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 30 stycznia 2025 r., III SAB/Gd 453/24, istotą kontroli sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność jest zbadanie, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie i ewentualne przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego, likwidacja stanu opieszałości, występującego po stronie tego organu. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane. Mając powyższe na względzie, strona skarżąca wskazała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie uznało, że fakt, iż Prezydent Miasta Krakowa - wedle twierdzenia SKO - nie miał podstaw do wydania decyzji, wpływa na przyjęcie, iż "dopuścił się bezczynność". Bezwzględnie bowiem należy uznać, iż fakt, że Prezydent Miasta Krakowa od ponad 9 lat (na dzień wniesienia ponaglenia) nie wydał decyzji, spełnia przesłanki stanu bezczynności. SKO stwierdzając, że "nie było podstawy do wydania decyzji", w istocie merytorycznie oceniło żądanie strony skarżącej, co nie jest rolą organu rozpatrującego ponaglenie na bezczynność. Rolą organu było jedynie zbadanie, czy organ I instancji podjął działania w celu załatwienia sprawy, a nie czy żądanie strony jest zasadne. Prezydent Miasta Krakowa nie wydał żadnego aktu (ani decyzji, ani postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania), a jedynie w piśmie przedstawił swoje negatywne stanowisko. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 3154/23: Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacjo naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określonego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawo nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to musi być znaczne i niezaprzeczalne, zaś rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak / w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Bez wątpienia przekroczenie terminu załatwienia sprawy o dziewięć lat należy uznać za bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. Podkreśla to również fakt, że obecnie sytuacja prawna Skarżącego jest bardzo trudna, z uwagi na niedopełnienie obowiązków organu. Wobec strony skarżącej, jak i członków stowarzyszenia, toczą się postępowania sądowe związane z domniemanym obowiązkiem zapłaty za bezprawne użytkowanie terenu na rzecz użytkownika wieczystego, choć ten sam teren powinien zostać już uznany za użytkowany przez ogrody działkowe zgodnie z prawem. Bezczynność organu ma więc przymiot bezczynności z rażącym naruszeniem prawa nie tylko ze względu na wieloletnie przekroczenie terminu, ale również skutki nie zastosowania przepisów prawa przez organ. Mając powyższe na względzie, zdaniem strony skarżącej, należy uznać, że organ dopuścił się bezczynności z uwagi na niewydanie decyzji w ustawowym terminie, co na dzień złożenia skargi wskazuje na 9,5 letnią bezczynność. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Krakowa wniósł o oddalenie skargi i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że przed Prezydentem Miasta Krakowa prowadzone było z wniosku Polskiego Związku Działkowców [...] w W. (dalej: "Stowarzyszenie Ogrodowe") postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nabycia z dniem 19 stycznia 2014 r. na rzecz Stowarzyszenia Ogrodowego prawa użytkowania nieruchomości gruntowej położonej przy ul. D. w K., zagospodarowanej na cele rodzinnego ogrodu działkowego "D. " w K., składającej się z działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...] jedn. ewid. P. (dalej: "nieruchomość") w trybie przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Objęta wnioskiem Stowarzyszenia Ogrodowego nieruchomość stosownie do zapisów ujawnionych w treści księgi wieczystej nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Destylarni "P. " w K. sp. z o.o. spółka komandytowa. Nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości nastąpiło z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., na rzecz Przedsiębiorstwa Przemysłu Spirytusowego P. w W., będącego poprzednikiem prawnym Destylarni "P. " w K. sp. z o.o., spółka komandytowa. Nabycie prawa użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa Przemysłu Spirytusowego P. w W. zostało stwierdzone decyzją Wojewody Krakowskiego z dnia 21 września 1994 r. znak: GG. VI.7224/11/94/HD zmienioną decyzją tego organu z dnia 20 października 1994 r. Mając na uwadze treść art. 9 powołanej wyżej ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, normującego zasady pozyskiwania gruntów przez stowarzyszenia ogrodowe w trybie określonym w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jedynie grunty stanowiące wyłączną własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego mogą być oddawane w użytkowanie na czas nieoznaczony stowarzyszeniom ogrodowym z przeznaczeniem na zakładanie i prowadzenie rodzinnych ogrodów działkowych, brak było podstawy do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie ewentualnej likwidacji ogrodu działkowego "D. ", usytuowanego na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, tj. pozostającej poza zasobem nieruchomości Skarbu Państwa. Decyzją z dnia 16 października 2019 r. znak GS-03.6845.3.10.2015.KR Prezydent odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 19 stycznia 2014 r. przez Polski Związek Działkowców z siedzibą w W. prawa użytkowania nieruchomości, zagospodarowanej zgodnie ze wskazaniem wniosku pod Rodzinny Ogród Działkowy "D. " w K. - na cele określone w art. 3 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, ze względu na istnienie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości przysługującego Destylarni "P. " w K. sp. z o.o. spółka komandytowa. Decyzja Prezydenta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 5 marca 2020 r. znak SKO.GN/4160/218/2019. W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wskazało, że "jedną z koniecznych przesłanek nabycia prawa użytkowania wieczystego jest aby rodzinny ogród działkowy zlokalizowany był na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Niespełnienie tego warunku dyskwalifikuje możliwość zarówno wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, jak i decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania tej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o ogrodach działkowych. Ponadto oprócz przesłanek wynikających z tego przepisu, przy braku przesłanek negatywnych określonych w art. 76 ustawy, stwierdzenie nabycia użytkowania nie może naruszać przepisów ustaw regulujących uprawnieninia innych niż Skarb Państwa podmiotów do nieruchomości objętej wnioskiem PZD. Chodzi tu o te prawa, których istnienia, bądź możliwości wykonywania nie da się pogodzić z prawem użytkowania uregulowanym w art. 252 i nast. kc. Do praw takich należy prawo użytkowania wieczystego gruntów objętych wnioskiem o stwierdzenie nabycia użytkowania na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o ogrodach działkowych, nabyte wcześniej". Wyrokiem z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 500/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Stowarzyszenia Ogrodowego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że " (...) nabycie prawa użytkowania nieruchomości - czy to na podstawie art. 15 ust. 6, czy to na podstawie art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych - może dotyczyć tylko nieruchomości Skarbu Państwa, które nie zostały jeszcze rozdysponowane i w związku z tym nadal pozostają w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa''. Prawomocnym wyrokiem z dnia 4 października 2022 r. sygn. akt I OSK 676/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "(...) poza przesłankami wyrażonymi wprost w redakcji przepisu art. 75 ust. 6 powołanej ustawy (przy braku zaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 76 ust. 1 tej ustawy), stwierdzenie nabycia użytkowania, nie może nastąpić w sytuacji, gdy prowadziłoby to do naruszenia przepisów ustaw regulujących uprawnienia innych niż Skarb Państwa podmiotów do nieruchomości objętej wnioskiem Polskiego Zawiązku Działkowców, których istnienie, bądź możliwość prawidłowego wykonania nie da się pogodzić z prawem użytkowania uregulowanym w art. 252 i następne k.c.". W świetle powyższych rozstrzygnięć nie było podstawy do wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, jak i decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o ogrodach działkowych, zatem nie może być mowy o bezczynności Prezydenta Miasta Krakowa. Należy także dodać, iż postanowieniem z dnia 26 czerwca 2025 r. znak SKO.GN/4160/43/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wskazało, że Prezydent nie dopuścił się bezczynności. Postanowienie zostało wydane na skutek skargi Stowarzyszenia Ogrodowego skierowanej do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, w której Stowarzyszenie Ogrodowe zarzuciło, iż Prezydent nie wydał decyzji na postawie art. 75 ust. 6 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Niezależnie od powyższego organ w odpowiedzi na skargę zwrócił uwagę, iż Prezes Zarządu ROD "D. " M. L., nie ma legitymacji do reprezentowania Stowarzyszenia Ogrodowego i tym samym do złożenia skargi na bezczynność Prezydenta. Prezes ogrodu działkowego nie jest organem Stowarzyszenia Ogrodowego. Z przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych wynika, że interes prawny oraz legitymację do wystąpienia ze skargą na bezczynność posiada Stowarzyszenie Ogrodowe, tj. Polski Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe z siedzibą w W. oraz użytkownik wieczysty nieruchomości. Prezes ogrodu działkowego, nie będący organem w Stowarzyszenia Ogrodowego, nie ma legitymacji do reprezentowania Stowarzyszenia Ogrodowego i tym samym do składania skargi na bezczynność Prezydenta. W zaistniałej sytuacji nie może być mowy o bezczynności Prezydenta, a skarga jako bezzasadna winna być oddalona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "P.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi należy podkreślić, że skarga była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu. Odnosząc się na wstępie do zarzutu odpowiedzi na skargę, że Prezes Zarządu ROD "D. M. L., nie ma legitymacji do reprezentowania Stowarzyszenia Ogrodowego i tym samym do złożenia skargi na bezczynność, gdyż prezes ogrodu działkowego nie jest organem stowarzyszenia ogrodowego, Sąd tego zarzutu nie podziela i wskazuje, że zgodnie z § 74 w zw. z § 73 pkt 1 Statutu Polskiego Związku Działkowców, w sprawach zwykłego zarządu, w tym dotyczących realizacji obowiązków wynikających z prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów podatkowych i regulujących kwestie porządku i czystości, Prezes Zarządu ROD łącznie z innym członkiem Zarządu ROD jest umocowany do składania oświadczeń woli w imieniu PZD, w tym do ustanawiania pełnomocników procesowych. Funkcję Prezesa Zarządu pełni M. L., natomiast do zarządu ROD zostali wybrani m.in. I. H. oraz M. H., zatem reprezentacja jest prawidłowa, a pełnomocnictwo udzielone reprezentującemu stronę skarżącą radcy prawnemu zostało podpisane przez osoby do tego umocowane, k. 23 i nast. akt sądowych. Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jest to warunek formalny, który w niniejszej sprawie został spełniony. Strona skarżąca - przed wniesieniem przedmiotowej skargi - wniosła pismo z 2 kwietnia 2025 r., k. 164 t. II akt adm., które stanowiące ponaglenie. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest stan sprawy w chwili wyrokowania. Jeśli bezczynności nie było i skarga jest bezzasadna, Sąd oddala skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. W sytuacji, gdy na moment wyrokowania bezczynność nadal istnieje, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jeżeli bezczynność ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 P.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność organu rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący. Pojęcia "bezczynność" i "przewlekłość" są zdefiniowane ustawowo w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z art. 37 K.p.a.: § 1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, które zachowało aktualność, pojęcie bezczynności odnoszono przede wszystkim do niewydania w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r., sygn. II OSK 1031/12 - przywołane wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie "przewlekle prowadzonego postępowania" natomiast wiązano z nieefektywnym, rozwlekłym i długotrwałym prowadzeniem przez organ administracji postępowania, trwającym ponad potrzebę wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, przy czym owa rozwlekłość i długotrwałość postępowania musi wynikać wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu (por. T. Woś H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 116-119). Jako przewlekłe oceniano również takie postępowanie, w którym czynności podejmowane są przez organ w dużym odstępie czasu bądź wykonywane są czynności pozorne, powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 2011/6 s. 33; M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 289-290; A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 51, wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. I OSK 2704/13). Strona skarżąca zarzuciła w skardze bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości twierdząc, że ta bezczynność trwa już ponad 9 lat. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., ma miejsce w przypadkach, gdy w terminach określonych w art. 35 K.p.a. organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Tym samym dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia przez organ administracji określonego działania związanego z wnioskiem uprawnionego podmiotu oraz braku tego działania, jakie w terminach określonych przepisami postępowania winien podjąć organ, zmierzając do zakończenia postępowania w prawnie przewidzianej formie. Stwierdzenie kumulatywnego spełnienia tych przesłanek obliguje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności, jeśli na moment wyrokowania organ nadal tego nie uczynił. Należy podkreślić, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 K.p.a., jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie zaś z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (art. 35 § 4). Jak stanowi art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy ani w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. W bezspornych okolicznościach faktycznych wynikających z akt przedmiotowej sprawy administracyjnej i przedstawionych w odpowiedzi na skargę, Sąd podziela stanowisko Prezydenta Miasta Krakowa, że nie było podstawy do wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, jak i decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania tej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, w stosunku do rodzinnego ogrodu działkowego, zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do której stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nie może wykazać tytułu prawnego, właściciel nieruchomości w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, może wydać decyzję o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego Zgodnie natomiast z art. 75 ust. 6 w.w. ustawy, w przypadku zaniechania wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa, o którym mowa w ust. 6, następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa w księdze wieczystej. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio (art. 75 ust. 7 w.w. ustawy). W okolicznościach niniejszej sprawy przed Prezydentem Miasta Krakowa było prowadzone z wniosku Polskiego Związku Działkowców w W. postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nabycia z dniem 19 stycznia 2014 r. na rzecz wnioskodawcy prawa użytkowania nieruchomości gruntowej, zagospodarowanej na cele rodzinnego ogrodu działkowego "D. " w K., oznaczonej jako działki nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. P. w trybie przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Objęte ww. wnioskiem działki, stosownie do treści księgi wieczystej nr [...], stanowią własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Destylarni "P. " w K. sp. z o.o. spółka komandytowa. Nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez jej poprzednika prawnego, tj. Przedsiębiorstwo Przemysłu Spirytusowego P. w W., nastąpiło z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r., na podstawie decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia 21 września 1994 r. znak: GG.VI.7224/11/94/HD, zmienionej decyzją tego organu z dnia 20 października 1994 r. Decyzją z dnia 16 października 2019 r. znak GS-03.6845.3.10.2015.KR Prezydent Miasta Krakowa odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 19 stycznia 2014r. przez Polski Związek Działkowców z siedzibą w W. prawa użytkowania działki nr [...] 0 pow. 0,0603 ha, nr [...] 0 pow. 0,0006 ha, nr [...] o pow. 2,0735 ha, obr[...] jedn. ewid. P. zagospodarowanej zgodnie ze wskazaniem wniosku pod Rodzinny Ogród Działkowy "D. " w K. - na cele określone w art. 3 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych ze względu na istnienie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 5 marca 2020 r. znak SKO.GN/4160/218/2019. Wyrokiem z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 500/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania. Wyrokiem z dnia 4 października 2022 r. sygn. akt I OSK 676/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Polskiego Związku Działkowców od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W świetle powyższych rozstrzygnięć, zdaniem Sądu, nie było podstawy do wydania decyzji o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego, jak i decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania tej nieruchomości na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy o ogrodach działkowych. Skoro tak, to wbrew nietrafnym zarzutom skargi, Prezydent Miasta Krakowa nie pozostawał w bezczynności w przedmiocie wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości. Stan rzeczy istniejący w dniu wniesienia skargi, zdaniem Sądu, nie wypełniał znamion bezczynności. W nawiązaniu do argumentacji zawartej w skardze trzeba wyjaśnić, że stwierdzenie stanu bezczynności wynika z ustalenia okoliczności obiektywnej – przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Wobec tego okoliczności faktyczne prowadzące do wniosku, że brak jest sprawy administracyjnej wymagającej rozstrzygnięcia skarżonego organu, nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy, zdaniem Sądu skarżony organ nie dopuścił się bezczynności. Wobec tego Sad oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku. Odnosząc się natomiast do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania Sąd wskazuje, że wniosek jest bezpodstawny i niezasadny i nie mógł być uwzględniony. Zgodnie bowiem z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że żaden przepis nie przewiduje na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym możliwości zasądzenia zwrotu kosztów od skarżącego na rzecz organu. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. jedynym przypadkiem, kiedy sąd zasądza zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, jest przypadek uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Wówczas zwrot kosztów postępowania sądowego przysługuje skarżącemu od organu.