II SAB/Kr 19/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Renata Czeluśniak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi M. B.. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. postanawia 1. umorzyć postępowanie , 2. zasądzić od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata L. W. kwotę 295,20zł ( dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy ) , w tym 23 % VAT , tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. W dniu 16 lutego 2011 r. M. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. polegającą na nie wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanej samowolnie [...] na działce nr "1’ w S.. Zażądała nakazania wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w sprawie znak: [...] oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podała, że w dniu 12 kwietnia 2010 r. wniosła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. pismo w którym poinformowała, że na działce nr "1’ w S. została wybudowana samowolnie [...], domagając się orzeczenia jej rozbiórki. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2010 r. PINB w W. wezwał skarżącą, na podstawie art. 64 § 2 kpa, w terminie 7 dni do usunięcia braków wniosku przez przedłożenie aktualnego wyrysu z mapy zasadniczej, wypisu z rejestru gruntów dla przedmiotowej działki oraz dowodów, że postępowanie dotyczy jej interesu prawnego, jak również o sprecyzowanie wniosku przez podanie daty realizacji obiektu i wyjaśnienie, czy wskazywana [...] była już przedmiotem postępowania prowadzonego przez PINB w W.. W dniu [...] lipca 2010 r. organ przeprowadził kontrolę, w wyniku której ustalił, że [...] o wymiarach 1,90 m x 2,5 m x 3,25 m znajduje się bezpośrednio w granicy z działką sąsiada, ma konstrukcję stalową, przykryta jest dachem jednospadowym. Od inwestorów tj. T. i J. S. nie zażądano żadnej dokumentacji. Skarżąca podała również, że zawiadomieniem z dnia 2 sierpnia 2010 r., dokonanym w trybie art. 238 k.p.a., PINB w W. poinformował skarżącą, że nie znajduje podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargo M. B. podała także, że pismem z dnia 6 sierpnia 2010 r. zwróciła się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o nakazanie wszczęcia postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w sprawie. W następstwie tego pisma, WINB w K. w dniu 20 sierpnia 2010 r., powołując się na art. 239 § 1 k.p.a., zwrócił się do PINB w W. o rozpoznanie skargi. Organ I instancji zawiadomieniem z dnia 31 sierpnia 2010 r. wydanym na podstawie art. 239 k.p.a. poinformował skarżącą, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r. gdyż skarżąca nie wykazała nowych okoliczności. Następnie INB w K. rozpatrując skargę M. B. z dnia 24 września 2010 r. na niezgodne z prawem działanie PINB w W., uznał jej skargę za bezzasadną. W odpowiedzi na skargę sporządzona w dniu 23 lutego 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje: Skarga podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej – p.p.s.a.) Na wstępie rozważenia wymaga , czy skarga jest dopuszczalna. Po pierwsze, stosownie do treści art.52 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Po drugie, w myśl przepisu art.3 § 2 ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 , czyli w przypadkach, gdy sprawa powinna być załatwiona przez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz przez inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jeśli chodzi o kwestię pierwszą , to środkiem o jakim mowa w art. 52 p.p.s.a. jest między innymi zażalenie do organu administracji wyższego stopnia , składane w trybie art. 37 kpa , na nie załatwienie sprawy w terminie. Pisma skarżącej z dnia 6.08.2010 r. (k.31 akt [...]) oraz z dnia 24.09.2010 r.(k.1 akt [...]) spełniają warunki takiego zażalenia. Odnośnie kwestii drugiej podnieść należy, że ponieważ w przedmiotowej sprawie powinna być wydana decyzja administracyjna (aktualnie również postanowienie), skargę w niniejszej sprawie należy uznać za dopuszczalną. W związku z powyższym ocenić pozostaje, czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. pozostaje w przedmiotowej sprawie w bezczynności. Bezczynność organu występuje wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia lub nie podjął czynności. Ponadto w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w chwili zamknięcia rozprawy (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 196). Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu cechuje pewna specyfika polegająca na tym, że rozpoznając tego rodzaju skargę, sąd bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Jeżeli przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 ustawy. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467). Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. dopiero w dniu 8.07.2011 r. wydał postanowienie (k.56 akt [...]), którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki postawionej wiaty, z wniosku skarżącej z dnia 12.04.2010 r. Już proste zestawienie tych dwóch dat prowadzi do wniosku, że organ pozostawał w bezczynności. Nadto, stwierdzić należy, że załatwienie wniosku o wszczęcie postępowania w trybie skargowym nastąpiło z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec wydania przez organ aktu administracyjnego po wniesieniu skargi na bezczynność, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Działanie organu dokonane po wniesieniu skargi na jego bezczynność, które ową bezczynność usuwa, należy bowiem oceniać i kwalifikować jako działanie samokontrolne skutkujące zaistnieniem przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, ale jednocześnie gwarantującej stronie skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania. Przegraną stroną procesu jest bowiem organ, który - w wyniku wniesienia skargi przez stronę - usunął stan niezgodności z prawem. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26.11.2008 r. (sygn. I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63), przepis art. 161 § 1 pkt 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zaznaczenia również wymaga, że sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na bezczynność nie może oceniać zgodności z prawem wydanego przez organ aktu. Wobec powyższego, na podstawie art.161 § 1 pkt 3) p.p.s.a. należało orzec o umorzeniu postępowania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).